Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Ałní’ní’ą́ą́dą́ą́’ t’ah doo da’adánígóó dishááhgóó ch’iyáán ’ásdįįd.

noon-past still NEG cafeteria-to 1-go.I-NEG food 3-dwindle.NI

’Áłchíní bi’éé’ náádaségis.

children 3-clothes 3-1-wash.R

'Atiingóó shił oolwoł nít’éé’ tó siyį́į’go shił ’ádzaa.

road-GOO 1-with 3-run-Prog past water 3-be.LPB.SPN-GO 1-with 3-do.P

bik’ídóhdis

3DO-2dpl-wrap.it.around.it.I

Casinogóó dóósha’ laanaa nisin.

Casino-GÓÓ 1-go.sg.O hope 3-1-think.CI

Ch’óóshdą́ą́dą́ą́’ Bilagáanaa Bizaad doo diists’a’ da. K’ad éí t’ááshxǫǫd t’áá bee yáshti’.

formerly English NEG 1-understand.I NEG | now TOP at.least just 3-with 1-speak.I

Ch'ínááníłdoi léi’ bee hoozk’azí deiíjeeh.

again-3-warm.P SUB 3-with 3-cold.NP pl-3-run.PROG

dadidiilyįh

pl-3DO-1dpl-melt.it.F

dadidoołhįh

pl-3DO-2dpl-melt.it.F

daohsą́

pl-3DO-2dpl-eat.it.I

daoołhį́į́’

pl-3DO-2dpl-melt.it.(snow).P

daołhį́į́h

pl-3DO-2dpl-melt.it.(snow).I

dayoodlą́ą́’

pl-3DO-3dpl-drink.it.P

dayííshóó’

pl-3DO-3dpl-brush/comb.it.P

Dibé bits’į́’ daodą́ą́’ lágo.

sheep 3-meat pl-3-1dpl-eat.O LÁGO

Dibé bits’į́’ daodą́ą́’ lágo.

sheep 3-meat pl-3-1dpl-eat.O LÁGO

didiiljéé’

3DO-1dpl-start.fire.P

Díí yiską́ągo ’íídííłtah.

this tomorrow 3-2-read.F

Doo tó tsíídkáá’ dididííkáał da.

NEG water charcoal-on start-3-2-put.OC.F NEG

Doochǫǫł á’téego!

repulsive 3-be.NI-GO

díníłkaad

3DO-2-start.to.herd.them.(animals).I

Gohwééh ’áłdó’ nahideeshnih nisinée beesénah lá.

coffee also 3-1-buy.F 1-want.NI-past 3-1-forget.P DISC

Gáagii yiyiiłtsą́.

crow 3-3-see.P

Haa’íyee’ shinááł Diné bizaad bíhwiidííł’aał.

lets.see 2-1-watch.Prog Navajo language 3-2-learn.F

hadajiłgéésh

pl-3DO-4dpl-cut.it.out.I

hadeeshtééł

3DO-1-carry.him/her.up.out.of.something.F

Hastiiin Kinłáníaad késhdę́ę́’į́">dę́ę́’ ’anáálwodgo baa ’ákonissin.

Man Flagstaff-from return-walk.P-GO 3-for thus-1-aware.NI

Hodíína’go ch’í’deeshnił.

later.GO out.animals.F

Hóółchįįd.

3-anger

Jáan bimá łóó’ t’áá yiyánígíí daats’í bił bééhózin.

John 3-mother fish just 3-3-eat.I-ÍGÍÍ maybe 3-with 3-about-3-know.NI

jidoołbish

3DO-4-boil.it.F

K’ad ’atiingóó hashtł’ish.

now road-GÓÓ mud

Ma’ii jooldloshí hane’ haigo t’éiyá baa hane’.

coyote 4-walk.Prog-NMLZ story winter only 3-for story

Ni ga’ k’ad dibé bikéé’ díínááł.

you EMPH now sheep 3-behind 2-go.F

nideiskáá’

pl-3DO-3dpl-investigate.it.P

nisiilkáá’

3DO-1dpl-investigate.it.P

Nídeezidgo ’índa hoł ní’deeswod.

month-GO only.then 4-with 2-drive.back.F

Níwo’jį’ nídiidááh.

move-to 2-get.up.I

She’abe’ sits’ą́ą́’ wóódlą́ą́’ lágo.

1-milk 1-from 3-2-drink.O LÁGO

Shi'éé' bik'os gónaa chin t'éiyá silį́į́' lá.

1.shirt 3-neck around dirt only 3-become.NP EMPH

Shimá ła’í ndi béeso t’áado shaa yiní’ą́ą da.

1-mother not.even.one money just.NEG to.me 3-3-give.P NEG.

T’áá ká chidí ba’óó’ááł lágo.

NEG car 3-3-borrow.O LÁGO

Tsinaabąąs bee nida’abąąs yę́ędą́ą́’ shi’dizhchį́.

wagon 3-with pl-3-drive.I past 1-pass-born.P

Tł’éédą́ą́’ ’iiłhaazh.

night-past 1-sleep.P

yidíníłkaad

3DO-3-start.to.herd.them.(animals).I

Yéego nihee nahóółtą́ągo yá’át’ééh doo yę́ę ’áko shį́į́ naadą́ą́’ dadinóosééł.

hard.GO 1pl-on 3-rain.P.GO 3-good future wish then maybe corn 3pl-grow.F

yíníshóó’

3DO-2-brush/comb.it.P

Łį́į́’ dóó łeech’ąą’í dibé bíhooghan góne’ yah ahi’noolcháá’.

horse and dog sheep 3-corral inside into 2-together-run-in.P

ʼAwéé chʼídeeldloʼ; chʼiyáán bá ʼádaʼdoołííł dóó bá niʼdaʼdoonih.

baby 3-laugh.P food 3-for pl-3-2dpl-prepare.F and 3-for pl-3-2dpl-distribute.F

ʼÉí hastiin naanish bichʼįʼ ’ádoolʼaad lá.

that man work 3-to 3-3-give.F DISC