An example search has returned 50 entries
’Ak’ah ła’ dishhį́įhgo baa naashá.
lard some 3-1-melt.I 3-to 1-go.CI’Amásání léi’ dibé yázhí yootééł.
grandmother INDEF sheep little 3-3-carry.AnO.Prog’Áshįįh Bii’ Tóodi níyáago dził bąąh hanáádeesh’nah.
Salt.Lake.City-at 1-go.P-GO mountain 3-on again-1-climb.R’Átséétł’éédą́ą́’ lą’í nahoołtą́.
before-last.night many around-3-rain.P’Éí naanishígíí haa nízahdę́ę́’ binanilnishgo hoolzhiizh?
that work-ÍGÍÍ how 3-long.N-past 3-2-work-GO time.move.PBee’eldííldahsinil kintahdi shił ’oolwoł ńt’éé’ tsístł’ahazt’i’ léi’ góne’ shił ’o’oolwod.
Albuquerque town-at 1-with 3-run.Prog past deadend a areal-in 1-with 3-drive.PBéégashii báháchxį’go bik’ee neeshchééł.
cattle 3-become.angry.I-GO 3-on.account.of 1-flee.ProgBich’ah haini’ą́, "díí bee yisdádíínááł," hałní jiní.
hat 3-2-give.P with.this.PP pl-2-survive.F 3-to.say.I they.saydadínółkaad
pl-3DO-2dpl-start.to.herd.them.(animals).IDiné k'ehjí yáti' shił bééhózin.
Navajo way speech 1-with 3-ho-know.CIDąągo daʼákʼehdi daʼhodiilzhǫ́ǫ́ łeh.
spring-GO cornfield-at pl-area-1dpl-clean.I usuallyGohwééh t’áá bizhání ’éí doodaii’ ’abe’ biłgo daats’í nínízin?
coffee only TOP or milk 3-with-GO perhaps 3-2-want.NIhadííníłbįįd
3DO-2-fill.something.up.with.it.PHaidą́ą́’ ’a’áán góne’ naashnish ńt’éé’ --- doo shił yá’áhoot’éeh da.
winter-past mine.shaft 1-work.I past NEG 1-with area-good.N NEG
listen
While I was working in the mine (shaft) last year and I didn’t like it (inside the place).
bookmark- -dą́ą́’ past timefind in Navajo Postposition Lexicon
- -ne’ behindfind in Navajo Postposition Lexicon
- Imperfective (I) (∅, ni, si, yi-∅)
- naashnish work
- ńt’éé’ relates to past timefind in Navajo Adverb Lexicon
- doo --- da frame to negativize verbs and phrasesfind in Navajo Adverb Lexicon
- -ił withfind in Navajo Postposition Lexicon
Háíshą’ tsinaa’eeł ’áyiilaa?
who-Q boat 3-3-make.PJáanísh naalnish?
John-Q 3-work.Ijidiłhį́į́h
3DO-4-melt.it.Ijidíníłkaad
3DO-4-start.to.herd.them.(animals).IKingóó ’anááda’iisdee’.
town-to again-pl-3-go.RMósí ch’óółt’e’ lágo.
cat out-3-2-carry.O LÁGONaalyéhé yá sidáhí bíchį́į́shlą́ąjį’ bizęęs.
trader 3-nose-tip-jį’ 3-wartNichxǫ’ t’áadoo baa nánít’íní.
stop NEG 3-about 2-bother.I-Ínidadoohłeeł
pl-3DO-2dpl-carry.a.ropelike.thing.around.FNíwe, bíni’dii ’ałwosh!
stop 3-let 3-sleep.INíyolgo t’áá ’áko niishch’ił.
wind-GO immediately 3-blink.UŃléí dziłtsį́į́góó diit’ash.
there mountain-base-toward start-1du-go.du.ISha’ałchíní ayóó niłch’í naalkídi deineł’į́ ’áko ndi shí éí shináá bąą adin.
1-children very air 3-move.I 3-3.look.I however I 1-eyes 3-on doesn’t exist.Shidá’í éí t’óó chaha’oh ła’ nijó’aah laanaa ní.
my.uncle TOP just arbor one 4-build.O hope 2-say.PShiyáázh shaa yógháah le’ nissingo sédá.
my.son 1-for 3-arrive.O hope 3-1-want.CI-GO 1-sit.IShizhé’e’́ hooghan nímazí góne’ naaghá.
1-father home round-Í inside 3-walking.SPNSohodizingo t’áá ká nídoó’nééh lágo.
prayer-GO neg 2-get.up.O LÁGOT’ah doo la’ nihee ninááháłtin da.
not.yet DISC some 1du-on 3-rain.CI NEGTótaʼdi doo shił yáʼáhooshǫ̨́ǫ da.
Farmington-at NEG areal-beautiful.NI NEGyishbéézh
3DO-3-boil.it.PYiską́ągo ’azee’ííłíní niwoo’ yideeshnish doo.
tomorrow doctor 2-teeth 3-2-work.F will.beYiską́ągo Na’nízhoozhígóó deet’áazhgo haa’í lá ’adiidį́į́ł?
tomorrow Gallup-to 1dpl-go.du.F-GO where Q 1pdl-eat.F
listen
When we go to Gallup tomorrow, where shall we eat?
bookmark- yiską́ągo tomorrowfind in Navajo Adverb Lexicon
- -góó to, toward, along, on, with a numeral it indicates a datefind in Navajo Postposition Lexicon
- -go verb and subordinating encliticfind in Navajo Adverb Lexicon
- Future (F)
- déyá start to go
- haa’í wherefind in Navajo Questions Lexicon
- lá particle for content questionsfind in Navajo Questions Lexicon
- Future (F)
- yíshą́ eat itlook up conjugationhide conjugation ▾




