Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries
’Ajóółháásh laanaa.
4-sleep.O wish’Ayóo deesk’aazgo beeldléí ditánígíí biih násh’nah.
very cold-GO blanket 3-thick.NI-ÍGÍÍ 3-into 1-crawl.R’Azhą́ hasistih ndi ’ayóo ’eesh’į́.
even.though 1-be.old.P even.though very 3-1-see.Prog’Ałk’idą́ą́’ ch’iyáán ’ ádayiilaa léi’ ła’ ’ánáádeiilyaa.
long.ago food pl-3-3-make.P Indef. some again-pl-3-1dpl-make.P’Áłah ’aleehdi hastiin léi’ t’óó yááłtih yiits’a’.
meeting-at man INDEF just 3-talk.Prog 3-be.heard.IAshkii hooghan gone’ ałhosh.
boy hogan inside 2-sleep.NIbik’ídóhdis
3DO-2dpl-wrap.it.around.it.IBíla’ashdla’ii nishlį́.
3-hand-five-NOM 1-be.NIDa’ dichinísh nínízin?
Q hunger-Q 2-feel.NIdeishóóh
pl-3DO-3dpl-brush/comb.it.Ideiyííyą́ą́’
pl-3DO-3dpl-eat.it.PDibé tóógóó dínóshkaad.
sheep water-toward 3-1-start.herd.ODibé ła’ yóó’ ’íínilgo k’adę́ę ’e’e’aahgo ch’ééh bíká naanááshwoł.
sheep some away 3-1-lose.P-GO almost evening in.vain 3-after 1-run.around.Pdidadoołjéé’
pl-3DO-2dpl-start.fire.Pdideididoołjah
pl-3DO-3dpl-start.fire.Fdididííłjah
3DO-2-start.fire.FDíí tł’óół tsin bik’ídísdis.
this rope stick 3-on-3-1-wrap.IDoo ’áłah dadiidleeł da.
NEG together pl-1dpl-meet.pl.F NEGDoo ’áłah deiidleeh da.
NEG together pl-1dpl-meet.pl.I NEGHa’át’íísh biniinaa naníchxǫ’?
what-Q 3-because 2-pout.CIhadeiłgéésh
pl-3DO-3dpl-cut.it.out.Ihaiigeed
3DO-1dpl-dig.it.out.Phazhdoołtééł
3DO-4-carry.him/her.up.out.of.something.FHooghan ’adeeshłííł ndi tsineheeshjíí’ shee ’ádin.
hogan 1-build.F but lumber 1-with 3-none.NIHooghan bikáá’ dah si’ánígíí bíyah da’nii’áago ’ádíílį́į́ł ’áko hooghan doo ’ałhiih nídoołdas da.
hogan 3-on up 3-sit.SPN-ÍGÍÍ 3-under pl-3-extend.NP-GO 3-2-make.F so hogan NEG RECIP-3-collapse.F NEG
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- -káá’ on, on top of’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- dah up at an elevation, off, static, holdingsaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- Si-Perfective Neuter (SPN)
- -yah under, beneath’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- Neuter Perfective (NP)
- -go verb and subordinating encliticsaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- Náásgóó
- ’áko so, so that, so thenfind in Navajo Conjunction Lexicon
- doo --- da frame to negativize verbs and phrasessaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi




