Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries
#’Ashkii dibé yázhí binisé
boy sheep little 3-3-raise.CI#Shimá yázhí ’ashkii binisé.
aunt little boy 3-3-raise.CI’Atʼééd naʼniłkaad.
girl 3-herd.CI’Azhą́ níchíil ndi dibé ch’ínínil.
even 3-snow.I but sheep 3-1-release.P’Áádóó hainidzaa?
and.then what-3-2-do.P’Óshą́ą́’ laanaa’ dichin shi’niiłxį́.
1-eat.O wish hunger 1-3-kill.I’Óshą́ą́’ laanaa’ dichin shi’niiłxį́.
1-eat.O wish hunger 1-3-kill.I’Íídeeshwosh daats’í doodaii’ saad naalkaah bindeeshnish.
1-sleep.F maybe or word research 3-1-work.FBéeso bá hooghan góne’ shił ha’ashch’ą́ą́l dóó ’azéé’ííł’íní bił yah ’ííyá.
money 3-for building inside 1-with 3-go.up.as.elevator.P and doctor 3-with into 1-GO.P
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- dóó and, and thenfind in Navajo Conjunction Lexicon
- góne’ insidefind in Navajo Particle Lexicon
- -á for, for the benefit of’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- -ił with’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- ’Áhoodzaii
- -ił with’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- yah intofind in Navajo Particle Lexicon
- ’Áhoodzaii
- déyá go
bik’ídadohdis
pl-3DO-2dpl-wrap.it.around.it.Ibik’ídazhdeezdiz
pl-3DO-4dpl-wrap.it.around.it.PCh’éénísh’į́įgo náá’deeshtł’óół nissin.
out summer.GO 1-again.weave.F 1-desireChidí bits’ą́ą́’ niiltłago t’óó yíyooyił.
car 3-from 3-stop.P-GO just 3-3-push.ProgChidí nidabinołtłáád.
car pl-3-2dpl-stop.IChidí nidabinóołtłáád.
car pl-3-2dpl-stop.Odadiilbish
pl-3DO-1dpl-boil.it.Fdeidíníłkaad
pl-3DO-3dpl-start.to.herd.them.(animals).Ideiidą́ą́’
pl-3DO-1dpl-eat.it.Pdeiilzhóóh
pl-3DO-1dpl-brush/comb.it.IDibé yah ánáádanołkaad!
sheep inside semelit-pl-2pl-gather.Ididoołhįh
3DO-2dpl-melt.it.Fdizhdiłjeeh
3DO-4-start.fire.IDíkwíí jį́ nanilnish?
how.many-Q day 2-work.IDoo tó tsíídkáá’ dididííkáał da.
NEG water charcoal-on start-3-2-put.OC.F NEGdíníłkaad
3DO-2-start.to.herd.them.(animals).Ihadadéélbįįd
pl-3DO-1dpl-fill.something.up.with.it.Phadazhniłchaad
pl-3DO-4dpl-card.it.(as.in.wool).IHáadi lá łį́į́’ naakai?
where-at Q horse 3dpl-walk.IHooghan bikáá’ dah si’ánígíí bíyah da’nii’áago ’ádíílį́į́ł ’áko hooghan doo ’ałhiih nídoołdas da.
hogan 3-on up 3-sit.SPN-ÍGÍÍ 3-under pl-3-extend.NP-GO 3-2-make.F so hogan NEG RECIP-3-collapse.F NEG
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- -káá’ on, on top of’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- dah up at an elevation, off, static, holdingsaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- Si-Perfective Neuter (SPN)
- -yah under, beneath’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- Neuter Perfective (NP)
- -go verb and subordinating encliticsaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- Náásgóó
- ’áko so, so that, so thenfind in Navajo Conjunction Lexicon
- doo --- da frame to negativize verbs and phrasessaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi




