Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries
’Abínídą́ą́’ kintahgóó dah didoohkah.
morning-past town-GÓÓ up start-3pl.go.F
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- Command, affirmativefind in Navajo Imperatives
- Náásgóófind in Navajo Imperatives
- -góó to, toward, along, on, with a numeral it indicates a date’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- Náásgóó
- ’ahbínídą́ą́’ this morningsaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- dah up at an elevation, off, static, holdingsaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- Náásgóó
’Ahwééh náánááshdlą́ą́’.
coffee again-1-drink.R’Ayóo deesk’aazgo beeldléí ditánígíí biih násh’nah.
very cold-GO blanket 3-thick.NI-ÍGÍÍ 3-into 1-crawl.R’Azhą́ hasistih ndi ’ayóo ’eesh’į́.
even.though 1-be.old.P even.though very 3-1-see.Prog’Áłchíní hazhóʼí bik’i yíldził.
children careful 3-for 2-support.Prog’Ólta’góó daats’í deeshááł doodaii’ jooł bee nideeshneeł.
school-toward maybe 1-walk.F or ball 3-with 1-play.F’Óshą́ą́’ laanaa’ dichin shi’niiłxį́.
1-eat.O wish hunger 1-3-kill.Ibik’ídísdis
3DO-1-wrap.it.around.it.IChidí t’ą́ą́’ nináníłbą́ą́z.
car just 3-1-reparked.Rdadíníilkaad
pl-3DO-1dpl-start.to.herd.them.(animals).IDamóo yę́ędą́ą́’ Yootóógóó niséyá.
Sunday past Santa.Fe-to 1-go.Pdashiilbéézh
pl-3DO-1dpl-boil.it.Pdeiigish
pl-3DO-1dpl-make.one.cut.in.it.Ididadołjeeh
pl-3DO-2dpl-start.fire.IDoodago tł’óo’di náhoniichihgo biniinaa ch’il ’ałtso dadiichii’ lá.
neg-GO out-at area-hot-go.R 3-because plant all start-3.PL-redden.P DISCHaaláyéé diitlʼééʼ ʼajiłhwosh.
caution this-night 4-sleep.IHaashíyee’ díí azee’dich’ii’ bíniitááh hait’éego dich’íí’.
try.and.find.out this chile-burnsr 3-2-try.IP how-GO spicyhadeiłgéésh
pl-3DO-3dpl-cut.it.out.Ihaniilchaad
3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).PHaʼoodzíí’ binidaołnish.
sentence pl-3-2dpl-work.CIHáágóó lá Bíl doogááł nízin Jáan?
where-toward Q Bill 3-go.sg.F 3-want.CI JohnHáidíígíísh neidiyoołnih nínízin?
which.one-ÍGÍÍ-Q 3-3-buy.F 2-think.NIHáí lá sis łigai ’iił’įh
who-Q belt silver 3-3-make.UHodíina’go, oltá´di shideezhí naaltsoos woltáʼígíí baa nish’aah.
3-minute-GO school-at 1-younger.sister paper 3-reading-íGíí 3-for 1-give.SRO.IHáá’íshą’. ’Ákǫ́ǫ́ dílyeed!
what-Q there 2-run.FMósí ’abe’ yódlą́ą́’ lágo.
cat milk 3-3-drink.O don’tNa’nízhoozhígóó chídí doo nił dah didoolwoł da.
Gallup-to car NEG 2-with up start-3.drive.F NEG
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- Command, negativefind in Navajo Imperatives
- Náásgóófind in Navajo Imperatives
- -góó to, toward, along, on, with a numeral it indicates a date’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- doo --- da frame to negativize verbs and phrasessaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- -ił with’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- dah up at an elevation, off, static, holdingsaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- Náásgóó
- ’oolwoł drive




