Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Adą́ą́dą́ą́’ísh tł’óo’di nanilnishgo nee ’ałní’ní’ą́?

yesterday-Q outside-at 2-work.CI-GO 2-with noon

’Ahwééh yishdlį́į́h ’áádóó naanishgóó yishááh.

coffee 3-1-drink.U and.then work-toward 3-1-go.U

’Ashkii ’ayóo binák’eeshtó’.

boy very 3-tears.in.eye.P

’Áłchíní bi’éé’ náádaségis.

children 3-clothes 3-1-wash.R

Ayóo níyol.

very 3-wind.CI

bik’ídídis

3DO-2-wrap.it.around.it.I

Chidí nahideeshnih ndi shibéeso ’ádin.

car 3-1-buy.F but 1-money 3-none.NI

dadiilyį́į́h

pl-3DO-1dpl-melt.it.I

Dah nóóljííd lágo.

up 2-jump.O don’t

dajitł’ó

pl-3DO-4dpl-weave.it.I

Dibé yah ánádanołkaad!

sheep inside semelit-pl-2pl-gather.R

didoołjéé’

3DO-2dpl-start.fire.P

didínéeshkał

3DO-1-start.to.herd.them.(animals).F

diilyį́į́h

3DO-1dpl-melt.it.I

dizhdínóołkał

3DO-4-start.to.herd.them.(animals).F

Díí tł’éé’ ’iidííłhosh.

this night 2-sleep.F

Doo ndi nálzid da.

not.even 3-scared.NI NEG

Díí ’éí télli ’ayóo ’ayą́.

this TOP donkey very 3-eat.P
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

 

hadaniilchaad

pl-3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).I

hadanoołchaad

pl-3DO-2dpl-card.it.(as.in.wool).P

hadeiłgéésh

pl-3DO-3dpl-cut.it.out.I

haiilgizh

3DO-1dpl-cut.it.out.P

Háíshą’ tsinaa’eeł ’áyiilaa?

who-Q boat 3-3-make.P

Hojíítáalgo bąąh nizhníyá.

4-sing-GO.I 3-on 4-exhaust.P

jishóóh

3DO-4-brush/comb.it.I

Kénídánííljeehgo, sin ła’ beehódíítał.

shoe.game-GO song some 2-sing.F

Na’ná’á biyaa góne’ dóó báhátis ’adiłt’oh.

bridge 3-under below and 3-across 3-3-shoot.P

Náńsdzáago t’áá ’íídą́ą́’ ’ííníyą́ą’ dooleeł.

back-1-go.sg.P-GO just already INDEF-2-eat.P FUT

nidadoohłeeł

pl-3DO-2dpl-carry.a.ropelike.thing.around.F

nishóóh

3DO-2-brush/comb.it.I

Nisneez sélį́į’go shicheii nahałáhági ’át’éego nahashłáa doo nisin.

1-tall.NI 1-become.P-GO 1-grandfather 3-perform.ceremony.CI-similar.to 1-perform.ceremony.CI future 3-want.NI

Remark- Hachidí laʼ doo sizį́į da. Response- Jó doo jizdáa da .

4-vehicle surprise NEG 3-stand.SPN-NEG | well NEG 4-sit.SPN NEG

Saad naashkaahgo baa naashá.

word 3-1-research.CI-GO 3-to 1-go.Prog

Sam Diné yitah naalnish.

Sam Navajo 3-among 3-work.I

Shá bíighah ’azee’ál’į́įdi sédá.

sun proportionate medicine 3-make.I 1-sit.SPN

She’abe’ sits’ą́ą́’ wóódlą́ą́’ lágo.

1-milk 1-from 3-2-drink.O LÁGO

Shideezhí tsʼah baa nishjooł.

1-younger-sister sage 3-to.PP3-1-give.NCM

Shidibé ’ąą’ dinót’į́į́ł laanaa ch’ééh nisin.

1-sheep expanse 3-increase.O wish in.vain 1-want.CI

Shilį́į́’ doo dah didíłdąsh da.

1-horse NEG up start-3-2.jerk.F NEG

Shił hodiik’ąąʼ.

1-with ho-start-restless.P

Shį́įhgo, doo haigo sin hadidii’áał da.

summer-GO, NEG winter-GO song start-2.sing.F NEG

shoołbéézh

3DO-2dpl-boil.it.P

T’ahádą́ą́’ dah ’ayítł’óh.

before.thus up 3-2-loom.set.I

T’áá ’ákwíízhíní tó dah siyínígóó ’ałnánáshdááh.

every summer lake-toward again-1-go.R

Tó dasiyíyę́ę ’ałtso naaltséi lá.

water pl-3-sit.LPB.SPN-deceased completely 3-dried.up.P DISC

wohsą́

3DO-2dpl-eat.it.I

wohtł’ó

3DO-2dpl-weave.it.I

yiyííshóó’

3DO-3-brush/comb.it.P

Ła’ nídeezid yę́ędą́ą́’ ’áajigo niséyá.

one month past that-way-GO 1.go.P

Łééchąą’í tsxį́įłgo ’atsį’ yiyą́.

dog quick-GO meat 3-3-eat.I