Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Adą́ą́dą́ą́’ísh tł’óo’di nishínílnish?

yesterday-Q outside-at 2-work.P

’Ahwééh doo dich’í’ígíí ła’ jóódlą́ą́’.

coffee NEG 3-bitter.NI-NOM some 3-4-drink.O

’Ahwééh ła’ yishdlą́.

coffee some 3-1-drink.I

’At’ééd t’áá ’áhánídi ’ółta’ ’éí biniinaa doo hah dah nídiidáah da.

girl just far-at school TOP 3-cause NEG quickly up start-3-go.I NEG

’Atiingi chidí léi’ yiiłtsą́.

road-at car INDEF 3-1-see.P

’Atsį’ísh ’éí doodaii’ łóó’ísh nínízin?

meat-Q or fish-Q 3-2-want.NI

’Ayóo łį́į́’ shił naalgeed di, ’ííshją́ą́shį́į́ díí łį́į́’ bik’i dah ńdaah!

very horse 1-with 3-buck.CI 3-2-say.NI lets.see this horse 3-on up 2-sit.I

’Áłahji’ tó dilchxoshí síníł’ą́.

always water popping-Í 3-2-keep.SPN

Bee’eldííldahsinil kintahdi sh ’oolwoł ńt’éé’ tsístł’ahazt’i’ léi’ góne’ sh ’o’oolwod.

Albuquerque town-at 1-with 3-run.Prog past deadend a areal-in 1-with 3-drive.P

bik’ídidoohdis

3DO-2dpl-wrap.it.around.it.F

Chidí bik’ee heesh’ááł.

car 3-tire 3-1-move.SRO.Prog

Dah níljííd!

up 2-jump.I

daohsą́

pl-3DO-2dpl-eat.it.I

deiłbéézh

pl-3DO-3dpl-boil.it.I

Dibé hólǫ́ǫgo ła’ níjół’ah laanaa.

sheep exist-GO some 4-butcher.O hope

Dibé tł’oh yiłchozh.

sheep grass 3-3-chew.NCM.DI

Dichinísh doodaii’ dibáá’ísh dzinízin?

hunger-Q or thirst-Q 3-4-want.NI

Dinek'ehjí yáti' sh beehozin.

Navajo-way speak 1-with 3-3-know.CI

Díí tsídii bit’oh yisdádeeshjoł, ’áko shį́į́ kónááhoot’éhé tsídii ła’ náábít’oh dooleeł.

this bird 3-nest 3-1-save.F-NCM then maybe next.year bird some again-3-nest future

Dooládó’ shį́į́ ’adą́ą́dą́ą́’ shich’ohoos’ni’ da kintah góyaa yishááł ńt’éé’ béeso naadiinígíí ńdiiłtsooz.

wow probably yesterday 1-lucky.P town areal down 1-go.I Past money twenty-NOM 3-sit.FFO.P

Dooládó’ dichin nisin da.

certainly hungry 1-want.N DA

Grace dibé yółta’.

Grace sheep 3-count I

hadajishgizh

pl-3DO-4dpl-cut.it.out.P

hadazhdínóołchał

pl-3DO-4dpl-card.it.(as.in.wool).F

Haidą́ą́’ ’a’áán góne’ naashnish ńt’éé’ --- doo sh yá’át’éeh da.

winter-past mine.shaft 1-work.I past NEG 1-with 3-good.N NEG

Hooghangóó nikéédeeshdááł nisin ndi ółta’di ’éí náshiilkááh.

home-toward 1-go.F 1-want.NI but school-at there 1-spend.night.N CHECK VERB GLOSSES

Hoozdodę́ę́’ Łééchąąłgaii bee nááshdááłgo Kinłánídi da’jiyání góne’ sédáago shiyaa haalwod lá.

Phoenix-from greyhound.bus 3-with 1-return.Prog-GO Flagstaff-at cafe into 1-sit.SPN-GO 1-under 3-run.P DISC

Irene dibé bee holǫ́nígíí yishniih.

Irene sheep 3-with 3s-exist.NI-ÍGÍÍ 3-1-hear.I

jiigish

3DO-4-make.one.cut.in.it.I

Jooł ’ahííłhan ’áádóó ’atiin dóó ’anít’i’ báhátis ’eelts’id.

ball 3-1-throw.P and.then road and fence 3-over 3-move.SRO.P

K’ad níló shik’ijį’ nahałtingo bik’e’eeshchíí’.

now hail 1-on me 3 rain.I.GO 1-3-sting.P

neizlá

3DO-3-carry.a.ropelike.thing.around.P

nidasiilyá

pl-3DO-1dpl-carry.a.ropelike.thing.around.P

Níló b níchííl.

hail 3-with 3-snow.I

Níwe, tʼáádoo ʼabeʼ tʼóó bee naninéʼhí. Hazhóʼó nidlą́.

stop NEG milk just 3-with 2-play.R-NEG properly 3-2-drink.I

Nízhánee’ saabiihi’níłí bóhwiinił’ą́ą́’.

2-good.thing-NEE’ computer 3-2-learn.P

Shilééchąą’í sitsijį’ yilwoł.

1-dog 1-ahead-to 3-run.I

Sitsóí éí ’ashiiké nidaanéego ’atah nijóne’ laanaa nízin.

my.grandson TOP boy pl-3pl-play.I-GO join 4-play.O hope 3-3.want.CI

T’áadoo hadahooł’áhí.

neg pl-3s-2dpl-make.noise.NP-Í

Tó tsíídkáá’ dididííkááł.

water charcoal-on start-3-2-put.OC.F

Tsiiyi’di náá’dzítseeł yiits’a’.

forest.up.to 4-again.chop in.sound.R

Tł’ízí tł’oh deichózhgo shił bééhózin.

goat grass pl-3-3-eat.leafy-GO 1-with 3-about-3-know.NI

wohsą́

3DO-2dpl-eat.it.I

wooyą́ą́’

3DO-2dpl-eat.it.P

yidoołbish

3DO-3-boil.it.F

yiilzhóó’

3DO-1dpl-brush/comb.it.P

yishhį́į́h

3DO-1-melt.it.(snow).I

Yiską́ągo Na’nízhoozhídi háadish ’adeeshį́į́ł ninízin?

tomorrow Gallup-at where-Q 2-eat.F 2-want.CI

yiłbéézh

3DO-3-boil.it.I

ʼDa’azhishgóó, sis łigaii shaʼ díílééł.

dance-to 1-go.F belt silver 1-borrow 3-lend.SFO.F