Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Ashiiké yázhí nináádaa’né.

boys young pl-3-play.R

’Ashkii nááh deeyáago ha’át’íí niłní?

boy pass.by 3-walk.P what 2-3-say.NI

’Ashkii yázhí éí bimá kingóó yił yi’ash.

boy little TOP 3-mother store-to 3-with 3-walk.du.Prog

’Ołhosh.

2du-sleep.NI
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

 

’Áłah ’aleehgo ch’iyáán ’ádadiilnííł ’áko shį́į́ ’índa diné ndahidookah.

meeting-Comp food 3-1-Pl-make.F CONJ people 3-Pl.will-arrive.F

’Ííyolgo doo 'íits’a’í da.

wind -3-GO NEG hear-3.P

"Doildinę́ę’ daazts’ą́ą́ lá," didííniił.

3-be.outcast.NI-deceased 3-die.P DISC 3-2-tell.F

Amá k’adee’ neeshch’íí nidahidíídla ní jiní.

pas-mother now piñon 3-1dpl-pick.F 3-say 3-it.is.said

Bįįh bił da’doółdǫǫh.

deer 3-with pl-2dpl-shoot.O

Ch’iyáán ííł’í doo ndi yééhósin da.

food 3-3-make.CI NEG but 3-3-know.NI NEG

Chidí nidabinóołtłáád.

car pl-3-2dpl-stop.O

Da’ dichinísh nínízin?

Q hunger-Q 2-feel.NI

Da’ shééhonísin?

Q 1-2-know.NI

Damóo yę́ędą́ą́’ Yootóógóó niséyá.

Sunday past Santa.Fe-to 1-go.P

daołhį́į́h

pl-3DO-2dpl-melt.it.(snow).I

Dá ák’ehdi shizhé’é bił nishishnish j́į́į́dą́ą́.

Plant.field-at 1-father with 3-1-worked.P today.past

deeshį́į́ł

3DO-1-eat.it.F

deiłbéézh

pl-3DO-3dpl-boil.it.I

Dibé bitsį’ doodago béégashii bitsį’ daats’í nínízin?

sheep 3-meat or cow 3-meat possibly 3-2-want.NI

dididiiljah

3DO-1dpl-start.fire.F

Doo bíighah da.

NEG 3-sufficient.NI NEG

díłhį́į́h

3DO-2-melt.it.I

hadajishgizh

pl-3DO-4dpl-cut.it.out.P

hadanoołchaad

pl-3DO-2dpl-card.it.(as.in.wool).P

Háísh ’ałhosh?

who-Q 3-sleep.I

jitł’ó

3DO-4-weave.it.I

Kinaaldáágóó jidóya’ t’óó ’ílį́.

puberty.ceremony-to 4-go.O hope just think

Kintah góyaa yishááł ńt’éé’ béeso ńdiiłtsooz

areal-down 1-go.Prog past money 3-1-pick.FFO.P

Na’ná’á biyaa góne’ dóó báhátis ’adiłt’oh.

bridge 3-under below and 3-across 3-3-shoot.P

Na’nízhoozhídi yíníyáago t’áá ká ła’ bił ’ahóókááh lágo.

Gallup-at 2-go.P-GO see.to.it some 3-with 3pl-meet.O NEG

Naaltsoos bikáá’ na’aníshí bikáa’gi si’ą́.

book desk 3-on-at up 3-lie.SRO.SPN

Naaltsoos yíníshta’.

book 3-1-read.I

Nahóółtą́.

3-rained.P

Náńsdzáago t’áá ’íídą́ą́’ ’ííníyą́ą’ dooleeł.

back-1-go.sg.P-GO just already INDEF-2-eat.P FUT

nijilé

3DO-4-carry.a.ropelike.thing.around.I

Shich’ah tsékooh góyaa ’adah bił ’ííyol.

1-hat gorge areal-down downward 3-with 3-blow.P

Shí ’éí doo shił bééhozin da nít’éé’.

1-possessive TOP NEG 3-3-knowledge.CI NEG past

shíníłbéézh

3DO-2-boil.it.P

T’áá ’ákwíízhíní tó dah siyínígóó ’ałnánáshdááh.

every summer lake-toward again-1-go.R

T’áá ká chidí ba’óó’ááł lágo.

NEG car 3-3-borrow.O LÁGO

T’áá ká tó tsíídkáá’ dididííkááł.

NEG water charcoal-on start-3-2-put.OC.F

T’áá ’aaníigo chizh yigééł.

really firewood 3-pass-haul.PROG

Tseebíidi dóó ‘ałníí'góó ‘oolkiłgo ‘i’doo'ááł.

eight-at and half-to clock-GO sunset.F

Tsé’áándę́ę́’ dóó tsédáajį’ ninish’na’.

cave-from and cliff-to 1-crawl.P

yik’íididoodis

3DO-3-wrap.it.around.it.F

Yiską́ągo naaltsoos naa deesh’ááł.

tomorrow book 2-for 1-move.SRO.F

Yiską́ągo Bee’eldííldahsinilgóó ’adeesdee’.

tomorrow Albuquerque-to 4-PL.underway.F

Yiską́ągo daats’í doodaii’ naakiiską́ągo daats’í dah dideeshááł.

tomorrow.GO maybe either two.tomorrow-GO or start.off 1-start.go.F

Ła’ damóo yę́ędą́ą́’ dah ’iyétł’ónée, k’ad ’ałníí’góó ’eeshtł’óół.

one Sunday past up 3-1-set.P-past now middle-toward 1-weave.Prog

Ła’ nídeezid yę́ędą́ą́’ ’áajigo niséyá.

one month past that-way-GO 1.go.P