Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Ahwééh bee yishdlį́hígíí bikáá’ ’adání bikáá’ dah yish’ááh.

coffee 3-with 3-1-drink.P-NOM table 3-on up 3-1-put.SRO.U

’Ashkii ’ayóo binák’eeshtó’.

boy very 3-tears.in.eye.P

’Atʼééd naʼniłkaad.

girl 3-herd.CI
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

’Awéé’ dah biséłdá.

baby up 3-1-CAUS-hold.AnO.SPN

’Áshįįh Bii’ Tóógóó náádísdzáago dziłghą́ą́’ hanáádeesh’nah.

Salt.Lake.City-toward again-1-go.F-GO mountain-back again-1-climb.R

’Áłchíní bi’éé’ náádaségis.

children 3-clothes 3-1-wash.R

’Ííyą́ą́dóó bik’ijį’ tsinyaagi nétį́į́ dóó ’iiłhaazh.

1-eat.P and 3-after tree-under-at.spec 1-lie.down.P and 1-sleep.P

’Ólta’di ’áłchíní binaashii sédáago ’ííníshta’.

school-at children 3-across.from 1-sit.SNP 3-read.NI

"Doildinę́ę’ daazts’ą́ą́ lá," didííniił.

3-be.outcast.NI-deceased 3-die.P DISC 3-2-tell.F

Amá k’adee’ neeshch’íí nidahidíídla ní jiní.

pas-mother now piñon 3-1dpl-pick.F 3-say 3-it.is.said

Bááhísh ła’ hólǫ́?

bread-Q some 3s-be.NI

Béésh hataałí t’áádoo de nídíłki’í.

radio NEG up 2-volume.turn.I-Í

Ch’óóshdą́ą́dą́ą́’ Diné Bizaad naalkaah doo sh bééhózin da. K’ad éí t’áá shxǫǫd sh báá hózin.

formerly Navajo language research NEG 1-with 3-of ho-know.CI NEG | now TOP luckily 1-with 3-about-ho-know.CI

Chidí sits’ą́ą́’ hashtł’ish yiih yilwodgo t’áá ch’į́į́góó ch’ééh ’ííł’įįd.

car 1-from mud 3-into 3-go.P-GO failure in.vain 1-act.P

Chidíłtsooí bidááh síńzį́dooleeł.

car-yellow-REL 3-for 2-stand.SPN FUT

dadidíníilkał

pl-3DO-1dpl-start.to.herd.them.(animals).F

dajiłhį́į́h

pl-3DO-4dpl-melt.it.(snow).I

daohsą́

pl-3DO-2dpl-eat.it.I

deiidą́

pl-3DO-1dpl-eat.it.I

didazhdiłjeeh

pl-3DO-4dpl-start.fire.I

Doo ’áłah deiidleeh da.

NEG together pl-1dpl-meet.pl.I NEG

Doo b bééhózin da ya’?

neg 3-with 3-know.CI neg Q

doołbish

3DO-2dpl-boil.it.F

dííyį́į́ł

3DO-2-eat.it.F

Haʼoodzíí’ binidaołnish.

sentence pl-3-2dpl-work.CI

Irene dibé bee holǫ́go yishniih.

Irene sheep 3-with 3s-exist.NI-GO 3-1-hear.I

jidííłhį́į́’

3DO-4-melt.it.P

jiłhį́į́h

3DO-4-melt.it.(snow).I

K’os hazlį́į́’. T’áá shǫǫ daats’í nihee nahodoołtį́į́ł.

cloud BE.P just good maybe 1.pl-for 3-rain.F

Kwe’é k’ad łe’esh’aah.

here now earth-1-put.into.I.SRO

Lą́ʼąą’, hágoóneeʼ nibééso łaʼ shaa níʼaah.

okay well 2-money some 1-for 3-2-give.SRO.I

Naat’áaniinéézdi da’neest’ą́nígíí yishniih.

Shiprock-at pl-3-be.ripe.SP-ÍGÍÍ 3-1-hear.I

nidadoohłeeł

pl-3DO-2dpl-carry.a.ropelike.thing.around.F

nisiilkáá’

3DO-1dpl-investigate.it.P

Sharon łį́į́' tł’oh yá neiníłjool.

Sharon horse hay 3-for 3-3-give.NCM.P

Shá bíighah ’azee’ál’į́įdi sédá.

sun proportionate medicine 3-make.I 1-sit.SPN

Shimá bighangóó náshdáahgo łééchąą’í baná’ástso’.

1-mother 3-house-toward again-1-go-GO dog 3-again-1-feed.R

Shį́įhgo, doo haigo sin hadidii’áał da.

summer-GO, NEG winter-GO song start-2.sing.F NEG

T’áá hooshch’į’ déshnish.

suddenly 1-start.work.P

T’áá ká ’ooshháásh lágo.

neg 1-go.to.sleep.O LÁGO

T’áá ká ’ooshháásh.

neg 1-go.to.sleep.O

T’áá ká tó tsíídkáá’ dididííkááł.

NEG water charcoal-on start-3-2-put.OC.F

T’áá ’íiyisíí dootł’izhii ’át’é.

really turquoise 3-be.NI

T’ááła’í naahai yę́ędą́ą́’ naanish yiséłbą́.

one year past work 3-1-earn.P

Tségháhoodzánídi hahonishchaad.

Window.Rock-at 1-trouble.F

Wóláchíí’ tsés’ná yishish.

ant bee 3-3-sting.P
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

yiit’aal

3DO-1dpl-chew.it.P

yiyííłhį́į́’

3DO-3-melt.it.(snow).P

yoodlą́ą́’

3DO-3-drink.it.P

Łééchąą’í ’atsį’ yiyííyą́ą́’adą́ą́dą́ą́’.

dog meat 3-3-eat.P yesterday