Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries
’Ach’ą́ nisin ndi shidíbé nído’ahígíí ’ádin.
meat.hunger 1-want.NI but 1-sheep 4-butcher.F 3-1.none.NI’Ahwééh ła’ yishdlą́.
coffee some 3-1-drink.I’Ajótł’óół laanaa nissin ndi ’aghaa’ shee ’ádin.
4-weave.O hope 3-1-want.CI but wool 3-1-with.me 3-none.NI’Ak’ah kǫ’ dishtłi’go sédá.
candle 3-1-cause.burn.NI-GO 1-sit.SPN’Ííłta’ dóó ’iiłghaazh.
1-read.P CONJ 1-sleep.PBįįh bił da’doółdǫǫh.
deer 3-with pl-2dpl-shoot.OCh’óóshdą́ą́dą́ą́’ Bilagáanaa Bizaad doo diists’a’ da. K’ad ’éí t’áá shxǫǫ t’áá bee yáshti’.
formerly English neg 1-understand.I neg. Now TOP good.thing barely 3.with 1.speak-IChidí na’na’í łęęzh yíyooyił.
tractor dirt 3-3-push.Progdadidiilyįh
pl-3DO-1dpl-melt.it.FDah nóóljííd lágo.
up 2-jump.O don’tdajishbéézh
pl-3DO-4dpl-boil.it.Pdaoohdlą́ą́’
pl-3DO-2dpl-drink.it.Pdazhdooyį́į́ł
pl-3DO-4dpl-eat.it.Fdeidoołbish
pl-3DO-3dpl-boil.it.Fdeiigish
pl-3DO-1dpl-make.one.cut.in.it.IDibé bits’į́’ daodą́ą́’ laanaa.
sheep 3-meat pl-3-1dpl-eat.O LAANAAdideidiłjeeh
pl-3DO-3dpl-start.fire.Ididiilyįh
3DO-1dpl-melt.it.FDoo t’áá k’ad nich’i’ hasdzíí da.
do.not.want.to towards.you.pos 1-speak.P NEGDoochǫǫł á’téego!
repulsive 3-be.NI-GOdoołhį́į́’
3DO-2dpl-melt.it.PHa’át’íísh neidiyoołnih nínízin?
who-Q 3-3-buy.F 2-think.NIhadeidééłbįįd
pl-3DO-3dpl-fill.something.up.with.it.Phadeizgeed
pl-3DO-3dpl-dig.it.out.Phanishchaad
3DO-1-card.it.(as.in.wool).Ihaoogeed
3DO-2dpl-dig.it.out.PHádą́ą́’ Jáan Tó Hónaanígóó naayá?
When past John ocean across-to 3-go.Pjidoołbish
3DO-4-boil.it.FMósí ch’óółt’e’ lágo.
cat out-3-2-carry.O LÁGONa’nííshee’ dóó k’ad éí dah ’iishtł’ó.
3-1-warp.P and now TOP up 3-1-tie.DINáńsdzáago t’áá ’íídą́ą́’ ’ííníyą́ą’ dooleeł.
back-1-go.sg.P-GO just already INDEF-2-eat.P FUTNida’iilyéego ’áłt’ąą yiską́ągo ’índa yínááł doo.
pass.pay.I-go after.all tomorrow only.then 2-come.Prog future
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- T’ahdii
- -go verb and subordinating encliticsaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- ’áłt’ąą after all, in spite of unfortunatelyfind in Navajo Particle Lexicon
- yiską́ągo tomorrowsaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- ’índa and only thenfind in Navajo Conjunction Lexicon
- ’Ájoolíiłii
- doo, dooleeł futurefind in Navajo Particle Lexicon




