Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries
ʼÁłah ʼaleehdi ʼamá bééhániih daats’í bá ’ádazhniiyą́ą́’? ʼÁko daatsʼí nímasii łaʼ ʼakǫ́ǫ́ dííkááł.
group gathering-at mother 3-3-remember perhaps 3-for 4-pl-eat.P so perhaps potatoes some there 3-2-take.OC.F’Ahbínídą́ą́’ hashbį’go baa nídiisdzá ’ákondi t’áadoo ’áłtso da.
morning-past 1-clear.I-GO 3-for 1-start.P however NEG complete NEG’Ákǫ́ǫ́ shił díí’ash.
there 1-with 2sg-go.du.F’Ákót’éego lá ’i’íímas ’ájiił’įįh ni.
like.this-GO FOC twill 3-4-make.U EMPHDa’ k’ad daats’í ch’iyáán ’áníléehgo ná ’adazh’niiyą́ą́’?
Q now perhaps food 2-make.I-GO 2-for feast.happendadoohsį́į́ł
pl-3DO-2dpl-eat.it.FDah níljííd!
up 2-jump.IDamóogo ’áłah ’aleeh ’áko ’áadi nihaadíínááł.
Sunday 3-gather 3-be so there-at 1-Pl-to-2-arrive.Fdaohtł’ó
pl-3DO-2dpl-weave.it.Idaoo’aal
pl-3DO-2dpl-chew.it.Pdayoodlą́ą́’
pl-3DO-3dpl-drink.it.Pdeiłbéézh
pl-3DO-3dpl-boil.it.Ididiilyįh
3DO-1dpl-melt.it.Fdidoołjéé’
3DO-2dpl-start.fire.Pdizhdínóołkał
3DO-4-start.to.herd.them.(animals).FDoo hanii kintahgóó díníyáa da nisin.
NEG contrary town-toward 2-start.go.P NEG 1-think.CIDoo ndi dichin nizin da.
not.even 3.hunger-I.am.NI NEGdííyį́į́ł
3DO-2-eat.it.FGrace jooł baa ní’ą́.
Grace ball 3-for 3-give.P.SROhadajishgizh
pl-3DO-4dpl-cut.it.out.Phaiigeed
3DO-1dpl-dig.it.out.Phazhnííłchaad
3DO-4-card.it.(as.in.wool).Pháínígeed
3DO-2-dig.it.out.PJáan naalnishísh?
John 3-work.I-Qjishóóh
3DO-4-brush/comb.it.IK’aa’ísh ’aní’á biyaa doodago daats’í báhátis ’ayiist’oh ?
arrow-Q bridge 3-under or perhaps 3-over 3-3-shot.P
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- -ísh enclitic for yes/no questionsNa’ídíkid bik’ídáahgi
- doodago particle orNa’ídíkid bik’ídáahgi
- daats’í particle for perhapsNa’ídíkid bik’ídáahgi
- -yaa under, beneath, down’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- location
- -tis over’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- location
- ’Áhoodzaii
- ’adisht’oh be an archer, shoot arrows
K’ad hooghangóó nááshdááł dooleeł.
now hogan-toward 1-go.Prog FUTMexico hoolyéhédi hoostse’ laanaa.
Mexico areal-3-call.NI-NMLZ-at areal-1-see.O wishNa’nízhoozhídę́ę́’ shíká bił ’oolwoł.
Gallup-from 1-for 3-with 3-drive.Inidajilé
pl-3DO-4dpl-carry.a.ropelike.thing.around.INił bééhózinísh ’éí doodaii’ nicheii daats’í bił bééhózin?
2-with 3-know.CI-Q TOP or 2-grandfather perhaps 3-with 3-know.CI
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- -ił with’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- accompaniment
- Continuative Imperfective (CI)
- nisin think, want
- -ísh enclitic for yes/no questionsNa’ídíkid bik’ídáahgi
- doodaii’ particle orNa’ídíkid bik’ídáahgi
- daats’í particle for perhapsNa’ídíkid bik’ídáahgi
- Continuative Imperfective (CI)
- nisin think, want




