Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

ʼÁłah ʼaleehdi ʼamá bééhániih daats’í bá ’ádazhniiyą́ą́’? ʼÁko daatsʼí nímasii łaʼ ʼakǫ́ǫ́ dííkááł.

group gathering-at mother 3-3-remember perhaps 3-for 4-pl-eat.P so perhaps potatoes some there 3-2-take.OC.F

’Ahbínídą́ą́’ hashbį’go baa nídiisdzá ’ákondi t’áadoo ’áłtso da.

morning-past 1-clear.I-GO 3-for 1-start.P however NEG complete NEG

’Ákǫ́ǫ́ shił díí’ash.

there 1-with 2sg-go.du.F

’Ákót’éego ’i’íímas ’ájiił’įįh ni.

like.this-GO FOC twill 3-4-make.U EMPH

Da’ k’ad daats’í ch’iyáán ’áníléehgo n ’adazh’niiyą́ą́’?

Q now perhaps food 2-make.I-GO 2-for feast.happen

dadoohsį́į́ł

pl-3DO-2dpl-eat.it.F

Dah níljííd!

up 2-jump.I

Damóogo ’áłah ’aleeh ’áko ’áadi nihaadíínááł.

Sunday 3-gather 3-be so there-at 1-Pl-to-2-arrive.F

daohtł’ó

pl-3DO-2dpl-weave.it.I

daoo’aal

pl-3DO-2dpl-chew.it.P

dayoodlą́ą́’

pl-3DO-3dpl-drink.it.P

deiłbéézh

pl-3DO-3dpl-boil.it.I

didiilyįh

3DO-1dpl-melt.it.F

didoołjéé’

3DO-2dpl-start.fire.P

dizhdínóołkał

3DO-4-start.to.herd.them.(animals).F

Doo hanii kintahgóó díníyáa da nisin.

NEG contrary town-toward 2-start.go.P NEG 1-think.CI

Doo ndi dichin nizin da.

not.even 3.hunger-I.am.NI NEG

dííyį́į́ł

3DO-2-eat.it.F

Grace jooł baa ní’ą́.

Grace ball 3-for 3-give.P.SRO

hadajishgizh

pl-3DO-4dpl-cut.it.out.P

haiigeed

3DO-1dpl-dig.it.out.P

hazhnííłchaad

3DO-4-card.it.(as.in.wool).P

háínígeed

3DO-2-dig.it.out.P

Jáan naalnishísh?

John 3-work.I-Q

jishóóh

3DO-4-brush/comb.it.I

K’aa’ísh ’aní’á biyaa doodago daats’í báhátis ’ayiist’oh ?

arrow-Q bridge 3-under or perhaps 3-over 3-3-shot.P

K’ad hooghangóó nááshdááł dooleeł.

now hogan-toward 1-go.Prog FUT

Mexico hoolhédi hoostse’ laanaa.

Mexico areal-3-call.NI-NMLZ-at areal-1-see.O wish

Na’nízhoozhídę́ę́’ shíká b ’oolwoł.

Gallup-from 1-for 3-with 3-drive.I

nidajilé

pl-3DO-4dpl-carry.a.ropelike.thing.around.I

N bééhózinísh ’éí doodaii’ nicheii daats’í b bééhózin?

2-with 3-know.CI-Q TOP or 2-grandfather perhaps 3-with 3-know.CI

Shimá bighangóó náshdáahgo łééchąą’í baná’ástso’.

1-mother 3-house-toward again-1-go-GO dog 3-again-1-feed.R

Shí hanii t’éiyá Naasht’ézhí bizaad sh bééhózin.

I contrary only English 3-language 1-with 3-know.P

Sitsóí éí ’ashiiké nidaanéego ’atah nijóne’ laanaa nízin.

my.grandson TOP boy pl-3pl-play.I-GO join 4-play.O hope 3-3.want.CI

T’ah ’abíínídą́ą́’ naanishgóó dah dii.

still morning-past work-to up start-1-step.I

T’ah doo kintahgóó diit’aash da.

not.yet store-to 1du-go.I NEG

T’ah doo la’ tł’oh ła’ baa náánágeeh da.

not.yet DISC hay some 3-for 3-haul.I NEG

T’áá binaa naasháa dooleeł

just 3-nearby 1-walk.I FUTURE

Tsiiyi’di náá’dzítseeł yiits’a’.

forest.up.to 4-again.chop in.sound.R

Tł’éédą́ą́’ ’iiłhaazh.

night-past 1-sleep.P

Tł’ízí ’ałchozh.

goat 3-eat.I

Yadiizíníshą’ haa néelt’e’go nínízin?

can-Q how 3.many.N-GO 2-want.NI

Yas Niłt’ees bini góne’ yas dajiłhį́į́h.

January 3-in 3-into snow Pl.4-melt.I

yiilzhóóh

3DO-1dpl-brush/comb.it.I

yiitł’ó

3DO-1dpl-weave.it.I

Yiską́ągo Bee’eldííldahsinilgóó ’adeesdee’.

tomorrow Albuquerque-to 4-PL.underway.F

Yiską́ągo níléí Tóhajiileehgóó shigáál deizt’i’.

tomorrow.GO over.there Tóhajiileeh-toward 1-physical.being pl-3-path.extend.P

yiyííshóó’

3DO-3-brush/comb.it.P

yiyííłhį́į́’

3DO-3-melt.it.(snow).P

Łį́į́’ bik’i na’ashnííł.

horse 3-on 3-1-unsaddle.I