Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Ahwééh yishdlį́į́h ’áádóó naanishgóó yishááh.

coffee 3-1-drink.U and.then work-toward 3-1-go.U

Asdzą́ą́ yázhí bichidí doondó’ ndi naalnish da.

woman little 3-car not.even but 3-work.P NEG

bik’ídazhdidis

pl-3DO-4dpl-wrap.it.around.it.I

bik’ídídis

3DO-2-wrap.it.around.it.I

bik’ídínídiz

3DO-2-wrap.it.around.it.P

Ch’óóshdą́ą́dą́ą́’ Diné Bizaad naalkaah doo sh bééhózin da. K’ad éí t’áá shxǫǫd sh báá hózin.

formerly Navajo language research NEG 1-with 3-of ho-know.CI NEG | now TOP luckily 1-with 3-about-ho-know.CI

Chidí t’ą́ą́’ nináníłbą́ą́z.

car just 3-1-reparked.R

Da’ shééhonísin?

Q 1-2-know.NI

Dah níljííd!

up 2-jump.I

dajiigish

pl-3DO-4dpl-make.one.cut.in.it.I

deeshbish

3DO-1-boil.it.F

deidoołbish

pl-3DO-3dpl-boil.it.F

deiigish

pl-3DO-1dpl-make.one.cut.in.it.I

didazhdííłjéé’

pl-3DO-4dpl-start.fire.P

didínííłkał

3DO-2-start.to.herd.them.(animals).F

didííníłjéé’

3DO-2-start.fire.P

Diné nishłį́ndi Bilaagana bizaad t’éí bee yáshti’.

Navajo 1-be.NI but English language only 3-with 1-speak.I

Díí nanise’ hiná.

this plant 3-alive.NI

Doo ńdeeshdááł da, háálá kwii doo shił yá’áhoot’éeh da.

NEG 1-return.F NEG because here NEG 1-with 3-good.NI NEG

Haashíyee’ díí azee’dich’ii’ bíniitááh hait’éego dich’íí’.

try.and.find.out this chile-burnsr 3-2-try.IP how-GO spicy

hadazhniłchaad

pl-3DO-4dpl-card.it.(as.in.wool).I

hadééłbįįd

3DO-1-fill.something.up.with.it.P

hanishchaad

3DO-1-card.it.(as.in.wool).I

Háadi lá dibé nidahaniih?

where-at Q sheep pl-3-pass-sell.CI

Háágóó lá Bíl doogááł nízin Jáan?

where-toward Q Bill 3-go.sg.F 3-want.CI John

Hodíína’go ch’í’deeshnił.

later.GO out.animals.F

jiłbéézh

3DO-4-boil.it.I

Jooł ’ahííłhan ’áádóó ’atiin dóó ’anít’i’ báhátis ’eelts’id.

ball 3-1-throw.P and.then road and fence 3-over 3-move.SRO.P

Jáádéé ́ałgháázhdikahígíí naaki góne’ ii.

leg.by-means-of 3-3-race-NMLZ two rank 1-go.P

jíí’aal

3DO-4-chew.it.P

Kin góne’ siié jiní.

house in 1dpl-sit.I DISC 4-say.I

Kwe’é k’ad łe’esh’aah.

here now earth-1-put.into.I.SRO

Kʼadí! Tʼáadoo tʼóó ’ííyį́į̨́łí.

stop NEG just 2-eat.Prog-í

Mary ha’át’íí yinízin?

Mary what 3-3-want.NI

Na’azhǫǫshgi díkwíí shį́į́ shaa woobįįh?

hoop.and.pole.game-at how.much 1-to pass-win.I

Na’níle’dii kingóó nisé, naaltsoos t’áadoo niigį́į da.

dismay store-to 1-go.P mail NEG 3-pass-deliver.LPB.P NEG

Nahałtin ládą́ą́’ doo deesháał da.

3s-rain.I in.case NEG 1-go.F NEG

Náneeskaadi t’áádoo naa’ółí bił yíyą́ą’da. ’Alóós t’éiyá yíyą́ą́’.

Tortilla-N (t’áá)doo-NEG Bean-N bił-3-with yíyą́ą’da-3o-1s-eat.P NEG Rice-N t’éiyá-only yíyą́ą’-3o-1s-eat.P.

nidasoołkáá’

pl-3DO-2dpl-investigate.it.P

Shą́ą́’ ’ałk’idą́ą́’ baa hwiinít’į́į ni’.

remember long.ago 3-for 3-discuss.I recall

shéłbéézh

3DO-1-boil.it.P

T’áá ká ’ooshháásh.

neg 1-go.to.sleep.O

Tó lą’ígo nidlą́ ’áko bee nitah yá’áhoot’ééh dooleeł.

water many 3-2-drink.DI so 3-with 2-among pl-3-good.NI future

Tónaneesdizígóó bił ’anáá’oolwod.

tuba.city-to 3-with again-3-drive.R

Tsé’áándę́ę́’ dóó tsédáajį’ ninish’na’.

cave-from and cliff-to 1-crawl.P

Yéego ’ííníłta’, she’awéé’, ’áko nizhónígo ni’dííłtah.

really 2-study.NI 1-baby so well 2-graduate.F

yidííłhį́į́’

3DO-3-melt.it.P

yiilzhóó’

3DO-1dpl-brush/comb.it.P

yiłbéézh

3DO-3-boil.it.I

Łį́į́’ bik’i dah ’ashishnííł.

horse 3-on up 3-1-saddle.I