Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries
’Ahwééh náshdlį́į́h áádóó naanishgóó yishááh.
coffee again-1-drink.R then work-toward 1-go.I’Ashiiké yázhí nináádaa’né.
boys young pl-3-play.R’Atʼééd naʼniłkaad.
girl 3-herd.CI’Áshįįh Bii’ Tóógóó náádísdzáago dziłghą́ą́’ hanáádeesh’nah.
Salt.Lake.City-toward again-1-go.F-GO mountain-back again-1-climb.RBee nahaldzoohí yah ’adíítį́į́ł. Da’ yah ’ííńtą́?
broom in 3-2-bring.F.SSO Q in 3.2.bring.P.SSOBéégashii báháchxį’go bik’ee neeshchééł.
cattle 3-become.angry.I-GO 3-on.account.of 1-flee.ProgBéésh hataałí t’áádoo de nídíłki’í.
radio NEG up 2-volume.turn.I-ÍBił hózhǫ́.
3-with ho-happy.NIdadoołhį́į́’
pl-3DO-2dpl-melt.it.PDah níljííd!
up 2-jump.Idajiłbéézh
pl-3DO-4dpl-boil.it.IDiné nishłį́į ndi Bilaagana bizaad t’éí bee yáshti’.
Navajo 1-be.NI but English language only 3-with 1-speak.IDoo ’atiin bąąhgóó ch’il ’ahwééh ’áłah ’ájíléeh da.
NEG road 3-beside-along plant coffee together 3-4-gather.SFO.I NEG
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- Indirect command with negationfind in Navajo Imperatives
- 4th person admonition, negative, Imperfectivefind in Navajo Imperatives
- doo --- da frame to negativize verbs and phrasessaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- -ąąh on, beside’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- location
- -góó to, toward, along, on, with a numeral it indicates a date’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- T’ahdii
Doo ndi nálzid da.
not.even 3-scared.NI NEGDooládóʼ Diné Bizaad nanitł’ah da lá.
certainly Navajo language 3-difficult.CI as.such discoverdíníilkaad
3DO-1dpl-start.to.herd.them.(animals).IÉí łį́į́’ shilį́į́’ ’át’é.
that horse 1-horse 3-be.NIGohwééh ’áłdó’ nahideeshnih nisinée beesénah lá.
coffee also 3-1-buy.F 1-want.NI-past 3-1-forget.P DISChadínóołchał
3DO-2dpl-card.it.(as.in.wool).Fhaidééłbįįd
3DO-3-fill.something.up.with.it.Phainiłchaad
3DO-3-card.it.(as.in.wool).IHastiin łééchąą’í tsinaalzhoodí bił déíshood.
man dogs 3-3-haul.LPB.ProgHáísh bił nanilnish?
who-Q 3-with 2-work.INaaki yiskánídą́ą́’ k’os hanáádaheezhzhǫ́ǫd nidi t’áadoo nihee nidahastą́ą da.
"two-days ago cloud pl-3-spread-out.P but NEG 3-us pl-rain.P"Naʼahóóhai baa nídiikai ʼakó ʼakʼidahiʼniłí bee shíká ʼadíílwoł.
rodeo 3-about 1pl-do.F so saddle.blanket 3-with 1-after 2-help.Fneilé
3DO-3-carry.a.ropelike.thing.around.INichxǫ’ aad ’át’éii">t’áadoo baa nánít’íní.
stop NEG 3-about 2-bother.I-ÍŃléígóó díníyáa dooleel.
there-GÓÓ 2-go.sg.SP FUTRon daats’í doogááł nisin.
Ron maybe 3-go.sg.F 3-1-think.CIshiilbéézh
3DO-1dpl-boil.it.PT’áá ká ’ooshháásh.
neg 1-go.to.sleep.OT’áádoo shich’į’ béésh nídiiłts’į́hí
NEG 1-to phone 2-call.R-ÍT’áadoo hooyání łį́į́’ shidáagi ch’éltáál.
suddenly horse 1-front-at 3-bolt.PT’óó la’ sékwii.
contrary.to.appearances 1-naseous.SPTed t’áá bí bichidí yóhósáahgo yishniih.
Ted just his 3-car 3-3-miss.I-GO 3-1-hear.ITsxį́įłgo ni’éé’ biih ni’nééh.
hurry 2-clothes 3-into 2-crawl.ITódilchxoshí wóshdlą́ą́ʼ laanaa.
soda 3-1-drink.O 1-hope.Tł’éédą́ą́’ ni’shéłhaazh.
night-past 1-rest.Pyidííłhį́į́’
3DO-3-melt.it.Pyiigish
3DO-1dpl-make.one.cut.in.it.IYiską́ągo Na’nízhoozhígóó deet’áazhgo haa’í lá ’adiidį́į́ł?
tomorrow Gallup-to 1dpl-go.du.F-GO where Q 1pdl-eat.F
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- yiską́ągo tomorrowsaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- -góó to, toward, along, on, with a numeral it indicates a date’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- -go verb and subordinating encliticsaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- Náásgóó
- déyá start to go
- haa’í whereNa’ídíkid bik’ídáahgi
- lá particle for content questionsNa’ídíkid bik’ídáahgi
- Náásgóó
- yíshą́ eat itlook up conjugationhide conjugation ▾




