Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’At’ééd ’éí ch’iyáán ’ál’į́įgi łá’í nidi doo bił bééhózin da.

girl TOP food 3-make.NI-at one but 3-with 3-know.CI NEG

’Atiin ’ayóo hashtł’ish náhádlee lá.

road much.muddy 3-becomes.discovery.I

’Ałní’ní’ą́ągo tó háálínídi ’ahéédidiit’ash.

noon-GO spring-at refl-1du-meet.F

Bibee’eldǫǫh haiyííłhan’ii’ ’bįįh yił ’adeesdǫǫh.

gun 3-jerk.out.P-and deer 3-shot.P

bik’ídazhdidoodis

pl-3DO-4dpl-wrap.it.around.it.F

bik’ídidoohdis

3DO-2dpl-wrap.it.around.it.F

Ch’iyáán bá hooghandi béeso bideená naashnish.

food.store-at money 3-in-exchange.for 1-work.CI

Ch’iyáán t’óó ’ahayóí ndi tó ’ádin.

food lots but water 3-none.NI

Da’ shééhonísin?

Q 1-2-know.NI

dadíníilkaad

pl-3DO-1dpl-start.to.herd.them.(animals).I

dajiłhį́į́h

pl-3DO-4dpl-melt.it.(snow).I

dazhdidoołhįh

pl-3DO-4dpl-melt.it.F

dazhdííłhį́į́’

pl-3DO-4dpl-melt.it.P

Dichin nínízin ya’?

hungry 2-want.NI Q

didazhdidoołjah

pl-3DO-4dpl-start.fire.F

didíníilkał

3DO-1dpl-start.to.herd.them.(animals).F

Díí jį́ ’áłchíní nááda’ołta’.

this day children again-pl-3-study.R

Díí tł’éé’ t’áá ká dóola dá’ák’eólyeed.

this night NEG bull into.field-3-run.O

Doo ńdeeshdááł da, háálá kwii doo shił yá’áhoot’éeh da.

NEG 1-return.F NEG because here NEG 1-with 3-good.NI NEG

díníilkaad

3DO-1dpl-start.to.herd.them.(animals).I

Ha’át’íísh doone’é nílį́?

what-Q clan 2-be.NI

Haalá t’áá ’éiyá naaltsoos niníłtsooz ni’.

what-Q just TOP paper 3-1-put.FFO.P recall

Hahgo hooghan ’ádíílííł?

when hogan 3-2-make.F

haniilchaad

3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).I

haoołgizh

3DO-2dpl-cut.it.out.P

Hastiin ’éí tsídii ła’ ’adah ’ayídzíí’ą́.

man TOP bird INDEF down 3-3-knock.off.SRO.P

Haʼoodzíí’ binanilnish.

sentence 3-2-work.CI

Háadi lá łį́į́’ naakai?

where-at Q horse 3dpl-walk.I

Hooghan binááshwoł ńt’éé shimá sání shich’ahóóshkeed.

hogan 3-encircling-1-run.Prog past 1-grandmother 1-3-scold.P

háínígeed

3DO-2-dig.it.out.P

Irene dibé bee holǫ́nígíí yishniih.

Irene sheep 3-with 3s-exist.NI-ÍGÍÍ 3-1-hear.I

K’ad ’atiingóó hashtł’ish.

now road-GÓÓ mud

K’ad hooghangóó nááshdááł dooleeł.

now hogan-toward 1-go.Prog FUT

Kintahgóó diit’ash.

town-to 1dpl-go.du.Prog

Naaltsoos yíníshta’.

book 3-1-read.I

nidajilé

pl-3DO-4dpl-carry.a.ropelike.thing.around.I

Nimá yázhí bighangóó díílwoł dóó ’áájí ’awéé’ baa ’áhólyą́ą dooleeł.

2-auntie 3-house-toward 2-run.F and there-side baby 3-to 2-care.CI FUT

Remark- Hachidí laʼ doo sizį́į da. Response- Jó doo jizdáa da .

4-vehicle surprise NEG 3-stand.SPN-NEG | well NEG 4-sit.SPN NEG

T’áá kwe’é shiba’ sínídáa doleeł.

just right.here 1-waiting.for 2-sit.SPN FUT

T’áá ’ahánigóó yiizįįh

just near 2-stand.I

T’áá binaa naasháa dooleeł

just 3-nearby 1-walk.I FUTURE

T’áá shǫǫ t’áadoo chidí bitoo’ nihits’ą́ą́’ ’asdįįd da.

just good NEG car 3.poss-gas 1pl-away 3-dwindle.P NEG

Tsinaabąąs bee nida’abąąs yę́ędą́ą́’ shi’dizhchį́.

wagon 3-with pl-3-drive.I past 1-pass-born.P

Tótaʼdi doo shił yáʼáhooshǫ̨́ǫ da.

Farmington-at NEG areal-beautiful.NI NEG

Willem ’éí Britney łikaní t’óó ’ahayóigo yiyííyą́ą’go yoodlą́.

Willem TOP Britney candy just a.lot 3-3-eat.P-GO 3-3-believe.NI

yideeshjį́į́ł

Future Mode: 1-become.black.F

yiit’aal

3DO-1dpl-chew.it.P

Yiską́ągo Na’nízhoozhígóó deet’áazhgo haa’í lá ’adiidį́į́ł?

tomorrow Gallup-to 1dpl-go.du.F-GO where Q 1pdl-eat.F

Ła’ nídeezid yę́ędą́ą́’ ’áajigo niséyá.

one month past that-way-GO 1.go.P

ʼAtʼééd doo bił hózhǫ́ǫ da dooleeł.

girl NEG 3-with HO-happy.NI NEG 3-become.F