Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries
’Anishkeed, t’áá ká nóólk’oł.
2-3-photograph.I neg 2-blink.O’At’ééd bizhé’é kingóó yił yi’ash.
girl 3-father town-toward 3-with 3-go.du.Prog’Atsą́ą́’ ła’ jóyą́ą’ le’.
ribs some 4-eat.O desire’Atsiniltł’ish dóó tó dayókeedígíí baa ’áłah ’aleeh lá.
electricity and water pl-3-request.I-NOM 3-for meeting DISC’Atsį́’ísh ’éí doodaii’ łóó’ísh nínízin?
meat-Q or fish-Q 3-2-want.NI’Áshįįh Bii’ Tóógóó náádísdzáago dziłghą́ą́’ hanáádeesh’nah.
Salt.Lake.City-toward again-1-go.F-GO mountain-back again-1-climb.R’Ííshją́ą́ shį́į́ díí ’atoo’ béésh bii’ kǫ’í bikáá’ dah séką́.
certainly perhaps this stew stove 3-on up 3-1-put.OC.PCh’iyáán bá hooghandi béeso bideená naashnish.
food.store-at money 3-in-exchange.for 1-work.CIDa’iigisgo deekai yéeni t’oo naalyéhí bá hooghangóó nisiikai.
pl-3-wash-GO walk.pl.F aforementioned merely goods 3-for home-to roundtripdajitł’ó
pl-3DO-4dpl-weave.it.Idajííłhį́į́’
pl-3DO-4dpl-melt.it.(snow).Pdeitł’ó
pl-3DO-3dpl-weave.it.IDíí ’abíní dibé tóógóó neeshkał.
this morning sheep water-to 3-1-herd.ProgDíí tł’éé’ t’áá ká dóola dá’ák’eólyeed lágo.
this night NEG bull into.field-3-run.O hope.not LÁGODooládóʼ Diné Bizaad nanitł’ah da lá.
certainly Navajo language 3-difficult.CI as.such discoverGah bikéé’ yishwoł.
rabbit 3-following 1-run.Proghadínóołchał
3DO-2dpl-card.it.(as.in.wool).Fhanishchaad
3DO-1-card.it.(as.in.wool).Ihaoołgizh
3DO-2dpl-cut.it.out.PHáadi lá lį́į́’ naakai?
where-at Q horse 3-walk.pl.IJáanísh naalnish?
John-Q 3-work.Ijididoołhįh
3DO-4-melt.it.FK’ad Na’nízhoozhídi naasháa le’.
now Gallup-at around-1-walk.I hopeK’os hazlį́į́’ lá t’áá shǫǫ nahodoołtį́į́ł.
cloud 3-become.P EMP just good 3-rain.FNaaki nááhaigo shich’é’é náá’íídeeshtah, ní.
Two year.GO 1-daughter again.school.F said.Nahałtin ládą́ą́’ doo deesháał da.
3s-rain.I in.case NEG 1-go.F NEGNi’éé’ náníłkad.
2-clothes 3-2-sew.INicheii nida’iiníísh góne’é kingóó ’ałnánádáah łeh.
2-grandfather Friday on store-to 3-go.R usuallynidoohłeeł
3DO-2dpl-carry.a.ropelike.thing.around.FNídiiłne’.
3-2-hit.IŃléígóó díníyáa dooleel.
there-GÓÓ 2-go.sg.SP FUTShá bíighah na’ashkǫ́ǫ́’.
sun proportionate 1-swim.CIShich’é’é bi’éé’ bá ’áshłéehgo naat’ą́hí hááłgizh.
1-daughter 3-clothes 3-for 3-1-make-I 1-GO fabric I-cut.PShichidí t’ahdii yá’át’ééh, ’át’ah ’índa ła’ ninááhideeshnih.
1-car still 3-good.NI later one again-3-1-buy.FT’ah doo ashą́ą da.
not.yet 1-eat.I NEGT’áádoo shich’į’ béésh nídiiłts’į́hí
NEG 1-to phone 2-call.R-ÍT’óó la’ sékwii.
contrary.to.appearances 1-naseous.SPTó tsíídkáá’ dididííkááł.
water charcoal-on start-3-2-put.OC.FTódínéeshzhee’góó hodzoołtsééh laanaa.
kayenta-to areal-4-see.O hopeTs’ídá ’iishxáashgo shiyáázh bił ná’ílwod.
about 1-to.sleep 1-son with 3-drove.in.again.Ryidíníłkaad
3DO-3-start.to.herd.them.(animals).IYiską́ągo Bee’eldííldahsinilgóó ’adeesdee’.
tomorrow Albuquerque-to 4-PL.underway.FYiską́ągo Na’nízhoozhídi háadish ’adeeshį́į́ł ninízin?
tomorrow Gallup-at where-Q 2-eat.F 2-want.CI
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- yiską́ągo tomorrowsaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- háá-P.ENCLITIC whereNa’ídíkid bik’ídáahgi
- -sh enclitic for content questionsNa’ídíkid bik’ídáahgi
- -di at’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- Náásgóó
- yíshą́ eat itlook up conjugationhide conjugation ▾
- Continuative Imperfective (CI)
- nisin think, want




