Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries
Naaltsoos aseezį́ yíníshtaʼ.
paper gossip 3-1-read.I’Adeesdǫǫhgo bijeiiyi’ dá’dinídéél.
3-explode.P-GO 3-ear-inside 3-block.P’At’ééd t’áá shǫǫ kinaasda’.
girl just good 3-puberty.P’Ałk’idą́ą́’ shimá bił na’nishkaadgo ’aghaa’ yisdizígíí dibé yázhí yichíihgo yizénéíłt’ih.
long ago 1-mother 3-with SUP-1-herd.I-GO wool 3-spin.P-ígíí lamb 3-birth.P-GO 3-neck-around-3-tie.P
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- ’ałk’idą́ą́’ long ago, formerlysaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- -dą́ą́’ past time’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- -ił with’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- T’ahdii
- na’nishkaad herd, go out herding
- -go verb and subordinating encliticsaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- -go verb and subordinating encliticsaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
Casinogóó dóósha’ laanaa nisin.
Casino-GÓÓ 1-go.sg.O hope 3-1-think.CIDaané’é baa na’aldeehdi ’at’ééd jooł yídzoołtał.
game 3-to 3-happen.CI-at girl ball 3-3-kick.Progdayííłhį́į́’
pl-3DO-3dpl-melt.it.(snow).Pdeiidlą́ą́’
pl-3DO-1dpl-drink.it.Pdeiyą́
pl-3DO-3dpl-eat.it.Ideiłbéézh
pl-3DO-3dpl-boil.it.IDevon glottal start bi’diił’áhigíí ’ayóo shi’diił’á.
Devon glottal start 3-3-bother.DI very 1-3-bother.DIdiidį́į́ł
3DO-1dpl-eat.it.FDíí doo nighan ’át’ée da.
this NEG 2-home 3-be.NI NEGDíí tł’éé’ ’iidííłhosh.
this night 2-sleep.FDíí łééchąą’í dah doosłóós laanaa.
this dog 1-lead.O.ADV-laanaa optative particle for a positive wish, hope or desire.Doo hanii kintahgóó díníyáa da nisin.
NEG contrary town-toward 2-start.go.P NEG 1-think.CIDoo nídahiyoołnaah da.
neg pl-3-2dpl-resuscitate.I neghadoołtééł
3DO-2dpl-carry.him/her.up.out.of.something.Fhadéélbįįd
3DO-1dpl-fill.something.up.with.it.PHagod neezgaigo chʼééh ’ajiiłhxáazh łeh.
4-knee 3-hurt.P-GO in.vain 4-sleep.NI oftenHastiin łééchąą’í tsinaalzhoodí bił déíshood.
man dogs 3-3-haul.LPB.Proghayíígeed
3DO-3-dig.it.out.PHodíínáá’ágo bááh dootł’izhí ła’ deeshį́į́ł.
after.a.while-GO bread blue some 1-eat.FHooghandóó ch’ínáshdáahgo dibé nánásh’įįh.
home-from 1-go.outside.R-GO sheep 1-look.RHáidígíísh ʼałkʼésdisí deeshį́į́ł?
which.one-ÍGÍÍ-Q candy 3-1-eat.FJacob ’éí ayóo naalnish
Jacob this.one very 3-work.CIjidiłhį́į́h
3DO-4-melt.it.IMary ha’át’íí lá yinízin?
Mary what Q 3-3-want.NIMósí ’abe’ yódlą́ą́’ lágo.
cat milk 3-3-drink.O don’tNa’azhǫǫshgi díkwíí shį́į́ shaa woobįįh?
hoop.and.pole.game-at how.much 1-to pass-win.INahóółtą́ągo ’atiin bidííłdááz jiní.
3-rain.SSO.P-GO road 3-fall.away.P 4-say.PNeeznáá shinaahai yéedą́ą́ʼ shimásání bighandi ayóó nináshtih ńt’ę́ę́ʼ.
ten 1-winter.pass.P past 1-maternal.grandmother 3-home-at very 1-balk.R pastnisínílá
3DO-2-carry.a.ropelike.thing.around.PNíléidi t’áá bahat’aadí shábitł’óól noolzhee’.
There-at just clear-NOM sun.3.rays 3-rays.INáhookǫsdę́ę́’go níyol.
north.fromGÓ 3-wind.NISaad naashkaahgo baa naashá.
word 3-1-research.CI-GO 3-to 1-go.ProgShimá ’atł’o bił bééhózin.
1-mother 3-weave.DI 3-with 3-3-know.CIShiyáázh shaa yógháah le’ nissingo sédá.
my.son 1-for 3-arrive.O hope 3-1-want.CI-GO 1-sit.IT’áá ká ’ooshháásh.
neg 1-go.to.sleep.OT’áá ’íiyisíí dootł’izhii ’át’é.
really turquoise 3-be.NIT’áá shǫǫ dibé náz’ah lá.
good.thing sheep 3-butcher.P DISCTó háálínídi ’ahéédidiit’ash ’ałní’ní’ą́ągo.
spring-at refl-1du-meet.F noon-GO
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- Proposal, affirmativefind in Navajo Imperatives
- 1st person inclusive, Let’s!find in Navajo Imperatives
- -di at’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- ’ałní’ní’ą́ągo at noonsaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- Command, affirmativefind in Navajo Imperatives
- 1st person inclusive, Let’s!find in Navajo Imperatives
- -di at’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- ’ałní’ní’ą́ągo noon-atsaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- Náásgóó




