Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

Naaltsoos aseezį́ yíníshtaʼ.

paper gossip 3-1-read.I

’Adeesdǫǫhgo bijeiiyi’ dá’dinídéél.

3-explode.P-GO 3-ear-inside 3-block.P

’At’ééd t’áá shǫǫ kinaasda’.

girl just good 3-puberty.P

’Ałk’idą́ą́’ shimá bił na’nishkaadgo ’aghaa’ yisdizígíí dibé yázhí yichíihgo yizénéíłt’ih.

long ago 1-mother 3-with SUP-1-herd.I-GO wool 3-spin.P-ígíí lamb 3-birth.P-GO 3-neck-around-3-tie.P

Casinogóó dóósha’ laanaa nisin.

Casino-GÓÓ 1-go.sg.O hope 3-1-think.CI

Daané’é baa na’aldeehdi ’at’ééd jooł yídzoołtał.

game 3-to 3-happen.CI-at girl ball 3-3-kick.Prog

dayííłhį́į́’

pl-3DO-3dpl-melt.it.(snow).P

deiidlą́ą́’

pl-3DO-1dpl-drink.it.P

deiyą́

pl-3DO-3dpl-eat.it.I

deiłbéézh

pl-3DO-3dpl-boil.it.I

Devon glottal start bi’diił’áhigíí ’ayóo shi’diił’á.

Devon glottal start 3-3-bother.DI very 1-3-bother.DI

diidį́į́ł

3DO-1dpl-eat.it.F

Díí doo nighan ’át’ée da.

this NEG 2-home 3-be.NI NEG

Díí tł’éé’ ’iidííłhosh.

this night 2-sleep.F

Díí łééchąą’í dah doosłóós laanaa.

this dog 1-lead.O.ADV-laanaa optative particle for a positive wish, hope or desire.

Doo hanii kintahgóó díníyáa da nisin.

NEG contrary town-toward 2-start.go.P NEG 1-think.CI

Doo nídahiyoołnaah da.

neg pl-3-2dpl-resuscitate.I neg

hadoołtééł

3DO-2dpl-carry.him/her.up.out.of.something.F

hadéélbįįd

3DO-1dpl-fill.something.up.with.it.P

Hagod neezgaigo chʼééh ’ajiiłhxáazh łeh.

4-knee 3-hurt.P-GO in.vain 4-sleep.NI often

Hastiin łééchąą’í tsinaalzhoodí bił déíshood.

man dogs 3-3-haul.LPB.Prog

hayíígeed

3DO-3-dig.it.out.P

Hodíínáá’ágo bááh dootł’izhí ła’ deeshį́į́ł.

after.a.while-GO bread blue some 1-eat.F

Hooghandóó ch’ínáshdáahgo dibé nánásh’įįh.

home-from 1-go.outside.R-GO sheep 1-look.R

Háidígíísh ʼałkʼésdisí deeshį́į́ł?

which.one-ÍGÍÍ-Q candy 3-1-eat.F

Jacob ’éí ayóo naalnish

Jacob this.one very 3-work.CI

jidiłhį́į́h

3DO-4-melt.it.I

Linda naaltsoos yółta’.

Linda book 3-3-read.I

Mary ha’át’íí lá yinízin?

Mary what Q 3-3-want.NI

Mósí ’abe’ yódlą́ą́’ lágo.

cat milk 3-3-drink.O don’t

na’ashkǫ́ǫ́’

1-swim.I

Na’azhǫǫshgi díkwíí shį́į́ shaa woobįįh?

hoop.and.pole.game-at how.much 1-to pass-win.I

Nahóółtą́ągo ’atiin bidííłdááz jiní.

3-rain.SSO.P-GO road 3-fall.away.P 4-say.P

Neeznáá shinaahai yéedą́ą́ʼ shimásání bighandi ayóó nináshtih ńt’ę́ę́ʼ.

ten 1-winter.pass.P past 1-maternal.grandmother 3-home-at very 1-balk.R past

nisínílá

3DO-2-carry.a.ropelike.thing.around.P

Níléidi t’áá bahat’aadí shábitł’óól noolzhee’.

There-at just clear-NOM sun.3.rays 3-rays.I

Náhookǫsdę́ę́’go níyol.

north.fromGÓ 3-wind.NI

Saad naashkaahgo baa naashá.

word 3-1-research.CI-GO 3-to 1-go.Prog

Sam ’ałhosh.

Sam 3-sleep.NI

Shimá ’atł’o bił bééhózin.

1-mother 3-weave.DI 3-with 3-3-know.CI

Shiyáázh shaa yógháah le’ nissingo sédá.

my.son 1-for 3-arrive.O hope 3-1-want.CI-GO 1-sit.I

T’áá ká ’ooshháásh.

neg 1-go.to.sleep.O

T’áá ’íiyisíí dootł’izhii ’át’é.

really turquoise 3-be.NI

T’áá shǫǫ dibé náz’ah lá.

good.thing sheep 3-butcher.P DISC

Tó háálínídi ’ahéédidiit’ash ’ałní’ní’ą́ągo.

spring-at refl-1du-meet.F noon-GO

Tsinaabąąs bee nida’abąąsgo shi’dizhchį́.

wagon 3-with pl-3-drive.I-GO 1-pass-born.P

yiidlą́ą́’

3DO-1dpl-drink.it.P

yiilbéézh

3DO-1dpl-boil.it.I

yiyíí’aal

3DO-3-chew.it.P

Ła’ nídeezid yę́ędą́ą́’ ’áajigo niséyá.

one month past that-way-GO 1.go.P