Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries
Shichʼéʼé kinaasdaʼgo bitsiiʼ shá beʼdíítłʼóół. Tʼáásh ʼáko?
1-daughter 3-reach.puberty.P-GO 3-hair 1-for 3-2-tie.F just-Q okay’Áshįįh Bii’ Tóógóó náádísdzáago dziłghą́ą́’ hanáádeesh’nah.
Salt.Lake.City-toward again-1-go.F-GO mountain-back again-1-climb.R’Átséétł’éédą́ą́’ lą’í nahoołtą́.
before-last.night many around-3-rain.P’Ííshją́ą́ ’at’ééd yázhí hooghandę́ę́’ ch’idoogááł.
certainly girl little house-from out-3-walk.F’Íídeeshwosh daats’í doodaii’ saad naalkaah bindeeshnish.
1-sleep.F maybe or word research 3-1-work.FAshkii hooghan gone’ ałhosh.
boy hogan inside 2-sleep.NIbik’ídazhdeezdiz
pl-3DO-4dpl-wrap.it.around.it.PCh’iyáán t’óó ’ahayóí ndi tó ’ádin.
food lots but water 3-none.NICh’óóshdą́ą́dą́ą́’ Diné Bizaad naalkaah doo baa ’áhonissin da. K’ad ’éí t’áá shxǫǫd bik’i’diitą́.
formerly Navajo language research NEG 3-about 1-aware.CI NEG | now TOP at.least 3-of-1-understand.PChidí bik’ee heesh’ááł.
car 3-tire 3-1-move.SRO.Progdadizhdínóołkał
pl-3DO-4dpl-start.to.herd.them.(animals).Fdajiłhį́į́h
pl-3DO-4dpl-melt.it.(snow).Idaoohdlą́ą́’
pl-3DO-2dpl-drink.it.Pdazhdiłhį́į́h
pl-3DO-4dpl-melt.it.Idazhdooyį́į́ł
pl-3DO-4dpl-eat.it.Fdeiyííyą́ą́’
pl-3DO-3dpl-eat.it.Pdeiłhį́į́h
pl-3DO-3dpl-melt.it.(snow).IDibé tóógóó dínóshkaad.
sheep water-toward 3-1-start.herd.ODibé yah ánádanołkaad!
sheep inside semelit-pl-2pl-gather.Rdidadołjeeh
pl-3DO-2dpl-start.fire.IDíí tł’éé’ t’áá ká dóola dá’ák’eólyeed lágo.
this night NEG bull into.field-3-run.O hope.not LÁGODíí tł’éé’ t’áá ká dóola dá’ák’eólyeed.
this night NEG bull into.field-3-run.ODoo ’áłah deiidleeh da.
NEG together pl-1dpl-meet.pl.I NEGHa’át’íí́sh baa hane’?
What Q 3-for be.told.CIhadaoołgizh
pl-3DO-2dpl-cut.it.out.PHaánee’ náánááshdáał dooleeł.
well 1-again-walk.R futureHáíshą’ tsinaa’eeł ’áyiilaa?
who-Q boat 3-3-make.PHííłch’į’go ’índa ta’iideeshnih.
evening.GO until 1-mix.dough.Fjitł’ó
3DO-4-weave.it.IK’ad ’ałníí’góó ’eeshtł’óół doo yę́ę ła’ damóo yę́ędą́ą́’ t’áadoo ’asétł’ǫ́ǫ da.
now half-toward 1-weave.Prog future past one Sunday when.past NEG 1-weave.P NEG
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- ’Ájoolíiłii
- ’ashtł’ó weave
- ’Áhoodzaii
- ’ashtł’ó weave
- k’ad nowsaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- -góó to, toward, along, on, with a numeral it indicates a date’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- goal
- -dą́ą́’ past time’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- time
- yę́ędą́ą́’ pastfind in Navajo Conjunction Lexicon




