Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries
’Ashą́ą́ nít’ę́ę́’ t’áadoo hooyání shaa ’ílwod.
1-eat.Prog past suddenly 1-for 3-drive.P’Áádę́ę́’ nánísdzáago łį́į́’ bá nida’deeshjoł.
from.there 1-return.P-GO horse 3-for pl-1-set.out.NCM.F’Áde’óóyą́ą́’ lágo.
self-2-eat.O don’t’Ániid ’iiyą́ą́’ ’áko ndi t’ah dichin nisin.
recently 1-eat.P even then still 3-hungry 1-want.NIBéeso bá hooghan góne’ shił ha’ashch’ą́ą́l dóó ’azéé’ííł’íní bił yah ’ííyá.
money 3-for building inside 1-with 3-go.up.as.elevator.P and doctor 3-with into 1-GO.P
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- dóó and, and thenfind in Navajo Conjunction Lexicon
- góne’ insidefind in Navajo Particle Lexicon
- -á for, for the benefit of’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- -ił with’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- ’Áhoodzaii
- -ił with’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- yah intofind in Navajo Particle Lexicon
- ’Áhoodzaii
- déyá go
bik’ídóhdis
3DO-2dpl-wrap.it.around.it.ICh’óóshdą́ą́dą́ą́’ Diné Bizaad t’éiyá bee yádeilti’ nít’ę́ę́’.
formerly Navajo language only 3-with pl-3-speak.I pastChahash’ohjí ch’ínááhoníshóó’.
brush arbor-JÍ out-again-area-sweep.Rdadidíníilkał
pl-3DO-1dpl-start.to.herd.them.(animals).Fdazhdíníłkaad
pl-3DO-4dpl-start.to.herd.them.(animals).Ideidííłhį́į́’
pl-3DO-3dpl-melt.it.PDibé bits’į́’ daodą́ą́’ lágo.
sheep 3-meat pl-3-1dpl-eat.O LÁGODibé tóógóó dínóshkaad.
sheep water-toward 3-1-start.herd.ODibé yah ánádanołkaad!
sheep inside semelit-pl-2pl-gather.Rdideidiłjeeh
pl-3DO-3dpl-start.fire.Ididííłhįh
3DO-2-melt.it.Fdiilyį́į́h
3DO-1dpl-melt.it.Idishhį́į́h
3DO-1-melt.it.IDíí ’abíní dibé tóógóó neeshkał.
this morning sheep water-to 3-1-herd.ProgDíí yiską́ągo ’íídííłtah.
this tomorrow 3-2-read.FDoo ’áłah deiidleeh da.
NEG together pl-1dpl-meet.pl.I NEGDoo nídahiyoołnaah da.
neg pl-3-2dpl-resuscitate.I negDziłgóó ’o’ooldee’ yę́ę ná’ooldah.
mountain-to 3-go.pl.P past 3-return.pl.IDíí ’áʼkáán háidíígíísh nahiidiilnih?
TOPIC flour which.one-ÍGÍÍ-Q 3-2du-buy.FDíí ’éí télli ’ayóo ’ayą́.
this TOP donkey very 3-eat.PDíí dibé yázhí yíłtééł.
TOP sheep little 3-2-carry.AnO.ProgHa’át’íí biniiyé ’ákǫ́ǫ́ díníyá?
what 3-for.purpose there 2-start.go.PHa’át’íísh biniinaa naníchxǫ’?
what-Q 3-because 2-pout.CIhadaniilchaad
pl-3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).Phadanoołchaad
pl-3DO-2dpl-card.it.(as.in.wool).Phadasoogeed
pl-3DO-2dpl-dig.it.out.Phadínéeshchał
3DO-1-card.it.(as.in.wool).Fhajííłgizh
3DO-4-cut.it.out.PHooghan ’adeeshłííł ndi tsineheeshjíí’ shee ’ádin.
hogan 1-build.F but lumber 1-with 3-none.NIjitł’ó
3DO-4-weave.it.Inidiilyeeł
3DO-1dpl-carry.a.ropelike.thing.around.Fnéishjį́į́h
Iterative Mode: 1-become.black.RShá bíighah tsiyaa sédáago, shinááł nida’jiłkǫ́ǫ́’.
sun proportionate tree-under 1-sit.SPN-GO 1-watch.CI pl-4-swim.PT’ah ’abíínídą́ą́’ naanishgóó dah diiyá.
still morning-past work-to up start-1-step.IT’áá ’íídą́ą́’ ła’ nímasii bik’ééłgizh.
already some potato 3-1-peel.PT’áá hooshch’į’ déshnish.
suddenly 1-start.work.PT’áá ká chidí ba’óó’ááł lágo.
NEG car 3-3-borrow.O LÁGOT’óó la’ sékwii.
contrary.to.appearances 1-naseous.SPTó lą’ígo nidlą́ ’áko bee nitah yá’áhoot’ééh dooleeł.
water many 3-2-drink.DI so 3-with 2-among pl-3-good.NI futureTsinaabąąs bee nida’abąąsgo shi’dizhchį́.
wagon 3-with pl-3-drive.I-GO 1-pass-born.Pyiilyį́į́’
3DO-1dpl-melt.it.(snow).Pyiishjį́į́ł
Progressive Mode: 1-become.black.ProgYiską́ągo Na’nízhoozhídi háadish ’adeeshį́į́ł ninízin?
tomorrow Gallup-at where-Q 2-eat.F 2-want.CI
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- yiską́ągo tomorrowsaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- háá-P.ENCLITIC whereNa’ídíkid bik’ídáahgi
- -sh enclitic for content questionsNa’ídíkid bik’ídáahgi
- -di at’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- Náásgóó
- yíshą́ eat itlook up conjugationhide conjugation ▾
- Continuative Imperfective (CI)
- nisin think, want




