Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries
ʼAshiiké ’éí ʼatsʼos bee ʼazhish biniiyé chahashʼoh ʼádeidoolííł.
boy-pl TOP feather 3-means-of dance 3-reason shade-house 3-3-pl-build.F’Ahwééh bee yishdlį́hígíí bikáá’ ’adání bikáá’ dah yish’ááh.
coffee 3-with 3-1-drink.P-NOM table 3-on up 3-1-put.SRO.U’Awéé’ dah sidá.
baby up 3-sit.SPN’Ayóo łį́į́’ shił naalgeed diní, ’ííshją́ą́shį́į́ díí łį́į́’ bik’i dah ńdaah!
very horse 1-with 3-buck.CI 3-2-say.NI lets.see this horse 3-on up 2-sit.I’Átséétł’éédą́ą́’ lą’í nahoołtą́.
before-last.night many around-3-rain.P’Ákót’éego lá ’i’íímas ’ájiił’įįh ni.
like.this-GO FOC twill 3-4-make.U EMPHBaa tįįh náádiikah.
3-for achieve 1dpl-walk.pl.IBéésh bee hane’é bił nááshbał.
phone 3-with 1-whirl.ProgBįįh bił da’doółdǫǫh.
deer 3-with pl-2dpl-shoot.OCh’é’étiingóó naanéhígíí shił bééhózin.
entrance-along 3-play.I-COMP 1-with 3-know.NICh’óóshdą́ą́dą́ą́’ Bilagáanaa Bizaad doo diists’a’ da. K’ad ’éí t’áá shxǫǫ t’áá bee yáshti’.
formerly English neg 1-understand.I neg. Now TOP good.thing barely 3.with 1.speak-IChidí nidabinołtłáád.
car pl-3-2dpl-stop.IChidí t’ą́ą́’ nináníłbą́ą́z.
car just 3-1-reparked.Rdajiłbéézh
pl-3DO-4dpl-boil.it.Idaołbéézh
pl-3DO-2dpl-boil.it.Ideiidą́
pl-3DO-1dpl-eat.it.Ideiilbéézh
pl-3DO-1dpl-boil.it.Ideiit’aal
pl-3DO-1dpl-chew.it.PDibé bits’į́’ daodą́ą́’ lágo.
sheep 3-meat pl-3-1dpl-eat.O LÁGOdidadiiljeeh
pl-3DO-1dpl-start.fire.Ididínéeshkał
3DO-1-start.to.herd.them.(animals).FDíí yihahígíí biyi’, háísh tówónaanígóó ch’aa deeyá?
this year.IGII within who overseas.GOO travel 3-going.F-Qdoohsį́į́ł
3DO-2dpl-eat.it.Fhaníłchaad
3DO-2-card.it.(as.in.wool).IHáadi lá dibé nidahaniih?
where-at Q sheep pl-3-pass-sell.CIHáísh yiską́ągo ’adoogis?
who-Q tomorrow 3-wash.Fjidíníłkaad
3DO-4-start.to.herd.them.(animals).Ijiyą́
3DO-4-eat.it.Ijííłhį́į́’
3DO-4-melt.it.(snow).PKintah góyaa yishááł ńt’éé’ béeso ńdiiłtsooz
areal-down 1-go.Prog past money 3-1-pick.FFO.PMary ha’át’íí nayiisnii’?
Mary what 3-3-buy.PNahałtin ládą́ą́’ doo deesháał da.
3s-rain.I in.case NEG 1-go.F NEGNida’iilyéego ’áłt’ąą yiską́ągo ’índa yínááł doo.
pass.pay.I-go after.all tomorrow only.then 2-come.Prog future
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- T’ahdii
- -go verb and subordinating encliticsaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- ’áłt’ąą after all, in spite of unfortunatelyfind in Navajo Particle Lexicon
- yiską́ągo tomorrowsaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- ’índa and only thenfind in Navajo Conjunction Lexicon
- ’Ájoolíiłii
- doo, dooleeł futurefind in Navajo Particle Lexicon




