Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Ashiiké yázhí nináádaa’né.

boys young pl-3-play.R

’Awéé’ dah biséłdá.

baby up 3-1-CAUS-hold.AnO.SPN

’Ayóo’ósh nidlóóh? ’Áyaańda dah dinítsiz.

very-Q 2-cold.I no.wonder up 2-shiver.NI

’Áádóó haa hóót’įįd?

and.then how ho-happened.P

’Áłah ’aleehdi hastiin léi’ t’óó yááłtih yiits’a’.

meeting-at man INDEF just 3-talk.Prog 3-be.heard.I

Ashkii tó nílinígíi yiih dzółhaał.

Boy flowing.water-ÍGÍÍ 3-in 3-3-fall.O

Bich’ah haini’ą́, "díí bee yisdádíínááł," hał jiní.

hat 3-2-give.P with.this.PP pl-2-survive.F 3-to.say.I they.say

bik’ídadidiidis

pl-3DO-1dpl-wrap.it.around.it.F

bik’ídédiz

3DO-1-wrap.it.around.it.P

bik’ídínídiz

3DO-2-wrap.it.around.it.P

Chidí sits’ą́ą́’ hashtł’ish yiih yilwodgo t’áá ch’į́į́góó ch’ééh ’ííł’įįd.

car 1-from mud 3-into 3-go.P-GO failure in.vain 1-act.P

Chidí t’ą́ą́’ nináníłbą́ą́z.

car just 3-1-reparked.R

Da’ ’ałní’ní’ą́ąjį’ tł’óo’di nishínílnish?

Q noon-until outside-at 2-work.P

dadołhį́į́h

pl-3DO-2dpl-melt.it.I

dajiyą́

pl-3DO-4dpl-eat.it.I

dajiłhį́į́h

pl-3DO-4dpl-melt.it.(snow).I

daołhį́į́h

pl-3DO-2dpl-melt.it.(snow).I

deeshį́į́ł

3DO-1-eat.it.F

deitł’ó

pl-3DO-3dpl-weave.it.I

didishjeeh

3DO-1-start.fire.I

didííłjéé’

3DO-1-start.fire.P

Dziłghą́ą́’í ’alóós dóó nááneeskadí ńdeidį́į́h.

Wht.Mtn.Apache rice and tortilla pl-3-3-eat.R

Haa’íyee’ shinááł Diné bizaad bíhwiidííł’aał.

lets.see 2-1-watch.Prog Navajo language 3-2-learn.F

hanołchaad

3DO-2dpl-card.it.(as.in.wool).I

Hastiin t’áá ’ádzaagóó nahasne’.

man at.random 3-tell.P

Haánee’ náánááshdáał dooleeł.

well 1-again-walk.R future

jidíníłkaad

3DO-4-start.to.herd.them.(animals).I

Jáádéé ́ałgháázhdikahígíí naaki góne’ ii.

leg.by-means-of 3-3-race-NMLZ two rank 1-go.P

jíí’aal

3DO-4-chew.it.P

Kintahgóó diit’ash.

town-to 1dpl-go.du.Prog

Naadą́ą́’ ła’í ndi t’áadoo bik’i nahoołtą́ą da.

corn not.even.one but just.NEG 3-on rain.P NEG.

Nahóółtą́ągo tł’óo’di dizhdółjeeh le’ nízin shicheii.

it.rained-GO outside.at 4-build.fire.O wish 3-3.want.CI my.grandfather

neidooleeł

3DO-3-carry.a.ropelike.thing.around.F

Niba’ sézį́.

2-wait 1-stand.SPN

Nicheii nida’iiníísh góne’é kingóó ’ałnánádáah łeh.

2-grandfather Friday on store-to 3-go.R usually

Nizhé’é ha’át’íísh nahideeshnih nízin.

2-father-Q what 3-1-buy.F 3-want.NI

Nizhónígo saad ha’oodzíí’ ’áníléehgo bik’e’íłchí.

nicely word HO-speak.P 3-2-make.I-GO 3-2-write.I

Niłísh bééhosin doodaii’ biłísh bééhozin?

2-with-Q 3-know.CI or 3-with-Q 3-know.CI

Shich’ah tsékooh góyaa ’adah b ’ííyol.

1-hat gorge areal-down downward 3-with 3-blow.P

Sohodizingo t’áá ká nídoó’nééh lágo.

prayer-GO neg 2-get.up.O LÁGO

T’áá kintahdi ’ííyą́ą́’ nidi náá’áshdą́.

just town-at 1-eat.P but 3-1eat.R

T’áá ’aaníigo chizh yigééł.

really firewood 3-pass-haul.PROG

T’áá ’aaí ’aníigo t’éiyá doo bikee’ saad si’ą́ą da.

truly 3-say.I-GO only NEG 3-behind word 3-sit.SPN NEG

T’óó k’asdidą́ą́ dóola bizgoh.

merely nearly-past bull 3-3-gore.P

Tsxį́įłgo ni’éé’ biih ni’nééh.

hurry 2-clothes 3-into 2-crawl.I

yiigish

3DO-1dpl-make.one.cut.in.it.I

yiilbéézh

3DO-1dpl-boil.it.I

yiishjį́į́’

Perfective Mode: 1-become.black.P

yíshóó’

3DO-1-brush/comb.it.P

ʼAwéé chʼídeeldloʼ; chʼiyáán bá ʼádaʼdoołííł dóó bá niʼdaʼdoonih.

baby 3-laugh.P food 3-for pl-3-2dpl-prepare.F and 3-for pl-3-2dpl-distribute.F