Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries
’Ahwééh ła’ wóshdlą́ą́’.
coffee some 3-1-drink.O’Atiingi chidí léi’ yiiłtsą́.
road-at car INDEF 3-1-see.P’Átséétł’éédą́ą́’ lą’í nahoołtą́.
before-last.night many around-3-rain.PBaa dahwiinít’ínígíí shił bééhodoozįįł nissin.
agenda 1-with 3-about-ho-find.out.F 3-1-want.NIbik’ídazhdeezdiz
pl-3DO-4dpl-wrap.it.around.it.Pbik’ídazhdidis
pl-3DO-4dpl-wrap.it.around.it.ICh’óóshdą́ą́dą́ą́’ Bilagáanaa Bizaad doo diists’a’ da. K’ad éí t’ááshxǫǫd t’áá bee yáshti’.
formerly English NEG 1-understand.I NEG | now TOP at.least just 3-with 1-speak.IChahash’ohjí ch’ínááhoníshóó’.
brush arbor-JÍ out-again-area-sweep.Rdajííłhį́į́’
pl-3DO-4dpl-melt.it.(snow).Pdaołhį́į́h
pl-3DO-2dpl-melt.it.(snow).Idayííłhį́į́’
pl-3DO-3dpl-melt.it.(snow).Pdeididoołhįh
pl-3DO-3dpl-melt.it.Fdeiilyį́į́h
pl-3DO-1dpl-melt.it.(snow).IDichin nínízin ya’?
hungry 2-want.NI Qdidazhdidoołjah
pl-3DO-4dpl-start.fire.Fdidazhdiłjeeh
pl-3DO-4dpl-start.fire.IDoo hanii kintahgóó díníyáa da nisin.
NEG contrary town-toward 2-start.go.P NEG 1-think.CIDoo nídahiyoołnaah da.
neg pl-3-2dpl-resuscitate.I negDoo ńdeeshdááł da, háálá kwii doo shił yá’áhoot’éeh da.
NEG 1-return.F NEG because here NEG 1-with 3-good.NI NEGdíníłkaad
3DO-2-start.to.herd.them.(animals).IDíí ’áʼkáán háidíígíísh nahiidiilnih?
TOPIC flour which.one-ÍGÍÍ-Q 3-2du-buy.FGohwééh t’áá bizhání ’éí doodaii’ ’abe’ biłgo daats’í nínízin?
coffee only TOP or milk 3-with-GO perhaps 3-2-want.NIHa’át’íísh neidiyoołnih nínízin?
who-Q 3-3-buy.F 2-think.NIHaashíyee’ díí azee’dich’ii’ bíniitááh hait’éego dich’íí’.
try.and.find.out this chile-burnsr 3-2-try.IP how-GO spicyhadadoołbįįd
pl-3DO-2dpl-fill.something.up.with.it.Phanishchaad
3DO-1-card.it.(as.in.wool).IHííłch’į’go ’índa ta’iideeshnih.
evening.GO until 1-mix.dough.Fjididoołhįh
3DO-4-melt.it.Fjishbéézh
3DO-4-boil.it.PMary ha’át’íí nayiisnii’?
Mary what 3-3-buy.PNa’nízhoozhídę́ę́’ shíká bił ’oolwoł.
Gallup-from 1-for 3-with 3-drive.INa’nízhoozhídi Naasht’éshí ’Atsá’jí yee nááda’alzhish.
gallup.at Zuni.people eagle-way 3-with again-pl-3-dance.RNáńsdzáago t’áá ’íídą́ą́’ ’ííníyą́ą’ dooleeł.
back-1-go.sg.P-GO just already INDEF-2-eat.P FUTnidajizlá
pl-3DO-4dpl-carry.a.ropelike.thing.around.Pnidííleeł
3DO-2-carry.a.ropelike.thing.around.Fnisélá
3DO-1-carry.a.ropelike.thing.around.PNizhónígo saad ha’oodzíí’ ’áníléehgo bik’e’íłchí.
nicely word HO-speak.P 3-2-make.I-GO 3-2-write.INizhéʼé nilą́ąjįʼ yigáałgo bikééʼ yilwoł.
2-father 2-in.front-to 3-walk.Prog-GO 3-behind 2-run.Prog
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- Command, affirmativefind in Navajo Imperatives
- Ájoolį́į́łfind in Navajo Imperatives
- -go verb and subordinating encliticsaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- -jį́’ up to, as far as’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- -kéé’ behind, following’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- ’Ájoolíiłii
- yishwoł run along




