Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Ahwééh bee yishdlį́hígíí bikáá’ ’adání bikáá’ dah yish’ááh.

coffee 3-with 3-1-drink.P-NOM table 3-on up 3-1-put.SRO.U

’Azháánee’ shi dibé hólǫ́ǫ ndi, dibé ła nahiideeshnih.

even.though my sheep 3-exist.NI sheep one 1-buy.F

Béésh hataałí t’áádoo de nídíłki’í.

radio NEG up 2-volume.turn.I-Í

bik’ídisoodiz

3DO-2dpl-wrap.it.around.it.P

Bitsii’ nineez nít’ę́ę́’ k’íinígizh lá.

3-hair 3-long.N past 3-3-cut.P DISC

Ch’ééh déyáago hooghangóó nááshdááł.

in.vain 1-go.sg.P-GO home-to 1-return.Prog

Ch’iyáán ’ádaasdįįdgo kingóó ła’ hááshááł.

food pl-3-run.out.P-GO store-to some area-1-go.get.Prog

dadoohsį́į́ł

pl-3DO-2dpl-eat.it.F

dadoołhį́į́’

pl-3DO-2dpl-melt.it.P

dazhdoołbish

pl-3DO-4dpl-boil.it.F

Dá’ák’eh góyaa yishwoł.

cornfield down.that.way 1-run.Prog

deiidą́ą́’

pl-3DO-1dpl-eat.it.P

Dichin nínízin ya’?

hungry 2-want.NI Q

diididoołjah

3DO-3-start.fire.F

Díí nanise’ hiná.

this plant 3-alive.NI

Díí yiską́ągo ’íídííłtah.

this tomorrow 3-2-read.F

Doo ńdeeshdááł da, háálá kwii doo shił yá’áhoot’éeh da.

NEG 1-return.F NEG because here NEG 1-with 3-good.NI NEG

Doo tó tsíídkáá’ dididííkáał da.

NEG water charcoal-on start-3-2-put.OC.F NEG

Dzi’izí bikee’ náásxis nít’éé’ bił daalkaałí baa’íí’á.

bicycle 3-tire 3-3-turn.Prog past nail 3-into-3-extend.NP

Dziłneeláagí nánisé’ ’azee’ háágeed.

mountain-end-at growing.herb medicine up-3-1-dig-1.P

Díí dibé yázhí yíłtééł.

TOP sheep little 3-2-carry.AnO.Prog

Gah bik’ee’ taah yí’áhígóó ’eesbąs.

rabbit foot water 3-into1-drive.Prog

Haa’íyee’ shinááł Diné bizaad bíhwiidííł’aał.

lets.see 2-1-watch.Prog Navajo language 3-2-learn.F

hadadiiltééł

pl-3DO-1dpl-carry.him/her.up.out.of.something.F

hanołchaad

3DO-2dpl-card.it.(as.in.wool).I

Hodíínáá’ágo bááh dootł’izhí ła’ deeshį́į́ł.

after.a.while-GO bread blue some 1-eat.F

háínígeed

3DO-2-dig.it.out.P

jididoołhįh

3DO-4-melt.it.F

Jáádéé ́ałgháázhdikahígíí naaki góne’ ii.

leg.by-means-of 3-3-race-NMLZ two rank 1-go.P

Kwii sínídáa dooleeł.

here 2-sit.SPN will.be.F

Mexicogóó daashinyáa ni’.

Mexico-to was.it 2-go.I NI’

Na’ná’á biyaa góne’ dóó báhátis ’adiłt’oh.

bridge 3-under below and 3-across 3-3-shoot.P

Naaki yiskánídą́ą́’ da’iiníílta’go hahoolzhiizh.

two day-past pl-1dpl-school.NI-GO start-time.passing.P

Náńsdzáago t’áá ’íídą́ą́’ ’ííníyą́ą’ dooleeł.

back-1-go.sg.P-GO just already INDEF-2-eat.P FUT

neizlá

3DO-3-carry.a.ropelike.thing.around.P

nidajilé

pl-3DO-4dpl-carry.a.ropelike.thing.around.I

nidaohłé

pl-3DO-2dpl-carry.a.ropelike.thing.around.I

nideeshłeeł

3DO-1-carry.a.ropelike.thing.around.F

néishjį́į́h

Iterative Mode: 1-become.black.R

Níléí chidí t’óó la’ nihichidí át’é nahalin.

there car contrary.to.appearances 1pl-car 3-be.NI 3-resemble.NI

Shicheii haastihgo łáháda ninálnish.

1-grandfather 3-become.old.P-GO seldom 3-work.R

shiilbéézh

3DO-1dpl-boil.it.P

Sh naa’aash shį́į́! T’áá shǫǫdí shaná’níłtsóód!

1-with 3-go.dl.CI maybe please 1-to-back-3-2-feed.I

Shínaaí shíká ’adoolwoł nisin ńt’éé’ ’áłt’ąą t’áadoo níyáa da.

1-older.brother 1-for 3-run.F 1-want.NI but after.all NEG 3-come.sg.P NEG

Shí shik’ehgo hoogáał ni.

I FOC 1-follow-GO ho-move.Prog EMPH

T’áadoo hosh niyą́ní.

T’ÁADOO cactus 3-2-eat.I-Í

yishbéézh

3DO-1-boil.it.I

yiyííshóó’

3DO-3-brush/comb.it.P

yíshóó’

3DO-1-brush/comb.it.P

yíłhį́į́’

3DO-1-melt.it.(snow).P