Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries
’Ashkii yázhí éí bimá kingóó yił yi’ash.
boy little TOP 3-mother store-to 3-with 3-walk.du.Prog’Atsį’ísh ’éí doodaii’ łóó’ísh nínízin?
meat-Q or fish-Q 3-2-want.NI’Azee’ál’į́įdi t’óó tsé’édin ’ájiidzaa.
hospital-at just worse 4-become.NP’Azhą́ shaa jidiijéé’ ndi, t’áá hwéé deeshwoł.
even.though 1-from-4-start-run.P just but 1-run.F’Áłtsé biba’ dooleeł ’áko shį́į́ ’índa nihił dah adidoolwoł.
first 3.for will until then only 1.with start 3-drive.F’Ólta’góó deínóhkááh.
school-toward pl-2dpl-go.pl.PROG’Óshą́ą́’ laanaa’ dichin shi’niiłxį́.
1-eat.O wish hunger 1-3-kill.Ibik’ídadeediz
pl-3DO-1dpl-wrap.it.around.it.Pbik’ídadohdis
pl-3DO-2dpl-wrap.it.around.it.IChidí léi’ la’ ch’ééh dah diilyeed.
car because surprise in.vain up 3-go.IChidí t’ą́ą́’ nináníłbą́ą́z.
car just 3-1-reparked.RChidí tááségis yę́ę ninááhodoołtį́į́ł daaní.
car 3-1-wash.P past-Q 3-again.rain.F pl-3-say.NIdeishbéézh
pl-3DO-3dpl-boil.it.Pdidiiljeeh
3DO-1dpl-start.fire.Idiididoołjah
3DO-3-start.fire.Fdizhdiłjeeh
3DO-4-start.fire.IDíí ’abíní dibé tóógóó neeshkał.
this morning sheep water-to 3-1-herd.ProgHahgo lá tá’dinigizh?
When part 2-shear.Fhaiigeed
3DO-1dpl-dig.it.out.PHádą́ą́’ dii hooghan ’íinilaa?
when-past this hogan 3-2-make.PHáí lá yiską́ągo Tónaneesdizígóó bił ’adeeswod?
who discovery tomorrow.GO Tuba.City.GOO with 3-drive.F-QHáíshą’ tsinaa’eeł ’áyiilaa?
who-Q boat 3-3-make.Pjidííłhį́į́’
3DO-4-melt.it.PMósí ch’óółt’e’ lágo.
cat out-3-2-carry.O LÁGONáá’íídéeshtah nisin doodago t’óó siláogóó deeshááł.
again-1-go.school.F 1-want or merely military-to 1-go.Fneizlá
3DO-3-carry.a.ropelike.thing.around.PNichxǫ’ aad ’át’éii">t’áadoo baa nánít’íní.
stop NEG 3-about 2-bother.I-Ínidasiilkáá’
pl-3DO-1dpl-investigate.it.Pnideiskáá’
pl-3DO-3dpl-investigate.it.Pnisiilkáá’
3DO-1dpl-investigate.it.Pnisínílá
3DO-2-carry.a.ropelike.thing.around.PNił bééhózinísh ’éí doodaii’ nicheii daats’í bił bééhózin?
2-with 3-know.CI-Q TOP or 2-grandfather perhaps 3-with 3-know.CI
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- -ił with’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- accompaniment
- Continuative Imperfective (CI)
- nisin think, want
- -ísh enclitic for yes/no questionsNa’ídíkid bik’ídáahgi
- doodaii’ particle orNa’ídíkid bik’ídáahgi
- daats’í particle for perhapsNa’ídíkid bik’ídáahgi
- Continuative Imperfective (CI)
- nisin think, want




