Your search for * has returned 50 entries

’Ahbínídą́ą́’ t’áadoo ’ííyą́ą́’góó biniinaa wónáásdóó dichin shi’niiłhį́.

morning-past NEG 1-eat.P-NEG.GO because soon hunger 1-3-kill.P

’Anishkeed, t’áá ká nóólk’oł lágo.

2-3-photograph.I neg 2-blink.O LÁGO

’Áádóó haa hóót’įįd?

and.then how ho-happened.P

’Áłahji’ tó dilchxoshí síníł’ą́.

always water popping-Í 3-2-keep.SPN

’Ííyą́ą́dóó bik’ijį’ tsinyaagi nétį́į́ dóó ’iiłhaazh.

1-eat.P and 3-after tree-under-at.spec 1-lie.down.P and 1-sleep.P

Ániid ’iiyą́ą́’áko ndi t’ah dichin nisin.

recently 1-eat.P even then still 3-hungry 1-want.NI

Béeso bá hooghan góne’é shibéeso séłnil.

money for-house areal.inside 1-money 3-1-place.PlO.NP
listenloadingplaying

I keep my money inside the bank.

Bįįh b da’doółdǫǫh.

deer 3-with pl-2dpl-shoot.O

Chʼééh jiyáán doo łikan da, wóóyą́ą́ʼ.

watermelon NEG sweet NEG 3-3-eat.O
listenloadingplaying

The watermelon does not taste good. Don't eat it.

dadiilbish

pl-3DO-1dpl-boil.it.F
listenloadingplaying

boil it, 1st person plural

daohtł’ó

pl-3DO-2dpl-weave.it.I

Dibé doo deeghánígóó ’ałkéé’ ’idíítąądgo hooghanjį’ náákah.

sheep long.way RECP-follow 3-spread.out.NP home-up.to 3-walk.pl.Prog
listenloadingplaying

The sheep were strung out a long ways, one behind the other, as they headed home.

Dichin bik’ee doo bííchįįd da.

hunger 3-account neg 3-become.hopeless.P neg
listenloadingplaying

On account of famine conditions have become hopeless.

diilyį́į́’

3DO-1dpl-melt.it.P

Díkwíí jį́ shą’ nanilnish?

how.many Q days 2-work.I

Díkwíísh nibeegashii?

how.many-Q 2-cow

Doo ’íits’a’ída nít’éé’ ’áłt’ąą Irene níyáago ’índa hahodíídláád.

NEG 3-sound.P-NEG past finally Irene 3-arrive.P-go only.then 3-uproar.P

Díidí háísh bichidí?

this who-Q 3-car

Haa nízahdę́ę́’ hoołtį́į́ł?

how 3-long-from rain.Prog

Haa’í shą’ neezgai?

where Q 3-hurt.N

haidínóołchał

3DO-3-card.it.(as.in.wool).F
listenloadingplaying

card it (as in wool), 3rd person

haniilchaad

3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).I

Haánee’ náánááshdáał dooleeł.

well 1-again-walk.R future

Haóódziih lágo

2-speak.I command
listenloadingplaying

Don't talk.

háádę́ę́’

Háidíígíí lá neidiyoołnih?

which.one-ÍGÍÍ DISC 3-3-buy.F

Háish dooda ní?

who-Q NEG 4-said.P

Kénídánííljeehgo, sin łah beehódíítał.

shoe.game-GO song some 2-sing.F
listenloadingplaying

When we have a shoegame, you will sing a song.

Naaltsoos bikáá’ nízhi’ ’ánílééh.

paper 3-on 2-name 3-2-make.I

Naalyéhí báhooghandi daashin éí yiiłtsą́ą ni’.

goods 3-house-at wonder top 3-1-see.P recall
listenloadingplaying

I think I saw him at the store.

Nibéézh bee hane’é doo ndi naalnish da.

2-cellphone NEG but 3-work.P NEG

Nimá yázhí bighangóó díílwoł dóó ’áájí ’awéé’ baa ’áhólyą́dooleeł.

your aunt 3-house-to 2-run-and that-way baby 3-for 2-care.CI FUT

nisoołkáá’

3DO-2dpl-investigate.it.P

Níwe, doo tsésǫ’ góne’ ch’ééjí’nah da!

stop NEG window 3-into 4-crawl.R NEG

Shileechąą’í halǫ́ǫ́ ńt’éé’ są biis.

1-dog have past old.age 3-die.of.P
listenloadingplaying

I used to have a dog but it died of old age.

Shiníbaal doo tó biníkáoogeeh le’ ’át’éégóó ’íishłaa.

1-tent NEG water 3-through-3-flow.I prepare.against 3-1-make.P

Shį́į́dą́ą́ʼ naʼnishkaadgo shee náhóółą́

Last summer, 1-herding I, 1.about rain P.
listenloadingplaying

Last summer it rained on me while herding sheep.

T’áadoo hadahooł’áhí.

neg pl-3s-2dpl-make.noise.NP-Í

T’áadoo na’áhodilziidígo shį́į́ t’éíyá chidínaat’á’í biih díilwoł.

before 2-be.slow.CI.NEG-GO maybe only airplane 3-into 2-get-on(F)
listenloadingplaying

Maybe only if you are not slow, you will be able to catch the plane.

T’áadoo naníchxǫ’go t’éíyá naalyéhí bá hooghangóó shikee’ ’iihdíiwoł.

before 2-pout.CI-NEG-GO only goods 3-for house.GOO 1-follow 3-2-ride.I

T’áadoo yéego ’aho’niiłtįįhí chizh lą’ígo yah ’ahideeshjih.

before very rain.hard-F NEG wood many-NMZ-GO up ser-1-bring.in.F

Before it rains heavily, I want to bring in plenty of wood.

T’óó la’ chidí nahideeshnih nahalin.

just the.fact car 1-buy.F 3-looks.like
listenloadingplaying

It appears that I may buy a vehicle.

T’óó la’ sékwii.

contrary.to.appearances 1-naseous.SP
listenloadingplaying

Actually, I feel nauseated.

T’óó tsé’édin ’aho’niiłtą́ą́’.

mereły worse 3-started.rain.P
listenloadingplaying

The rain has gotten worse.

T’áá ’áłdįį bi’éé’ sinil

ready 3-clothes 3-place.PlO.SP

Tsiiyi’di náá’dzítseeł yiits’a’.

forest.up.to 4-again.chop in.sound.R
listenloadingplaying

It sounds like he’s chopping wood in the forest again.

Yadiizíní bitł’ááhdę́ę́’ bigháda’shéshiizh.

can 3-under-from 3-through-SUP-1-poke.P

yę́ędą́ą́’

yiłbéézh

3DO-3-boil.it.I

Łį́į́’ hooghangóó nooshkaałgo táá’ shits’ą́ą́ bizánághah góne’ ’ałhaa’eekai.

horse hogan-GO 3-1-herd-Prog-GO 3-1-away-from around areal-in-3 3-run.P.Pl