An example search has returned 50 entries
’Ahwééh yishdlį́į́h ’áádóó naanishgóó yishááh.
coffee 3-1-drink.U and.then work-toward 3-1-go.U’Ałk’idą́ą́’ tóniteel bąąhgóó tádííyáhę́ę bénááshnii’.
long.ago ocean 3-beside-along around-1-past 3-1-remember.P’Ólta’góó dayínóhkááh.
school-toward pl-2dpl-go.pl.IBee’eldííldahsinil kintahdi shił ’oolwoł ńt’éé’ tsístł’ahazt’i’ léi’ góne’ shił ’o’oolwod.
Albuquerque town-at 1-with 3-run.Prog past deadend a areal-in 1-with 3-drive.Pbik’ídadidoohdis
pl-3DO-2dpl-wrap.it.around.it.FBini’ íídeeshtah doodago ’éiyá yóó’ ’adeeshwoł.
let will-1-school or only away 1-off-run.PBįįh bił da’doołdǫǫh.
deer 3-with pl-2dpl-shoot.ICh’iyáán ííł’í doo ndi yééhósin da.
food 3-3-make.CI NEG but 3-3-know.NI NEGChidí nahideeshnih ndi shibéeso ’ádin.
car 3-1-buy.F but 1-money 3-none.NIDá’ák’eh góyaa yishwoł.
cornfield down.that.way 1-run.ProgDibé bits’į́’ daodą́ą́’ laanaa.
sheep 3-meat pl-3-1dpl-eat.O LAANAADiné bikéyah bikáa’gi ndahonidzood yę́ędą́ą́’ Naatsis’áán hoolyéégóó niha’áłchíní bił ’adahineet’į́į́’.
Navajo 3-land 3-on-at pl-areal-3-flee.pl.P past Navajo.Mountain areal-be.called.NI-to 1pl-children 3-with pl-1dpl-sneak.off.P
listen
At the time people were on the run in Navajoland, fleeing in small groups, we sneaked away with our children one group after another, to Navajo Mountain.
bookmark- -káá’ on, on top offind in Navajo Postposition Lexicon
- location
- -gi atfind in Navajo Postposition Lexicon
- location
- Perfective (P) (yi, ni, si, yi-∅)
- yę́ędą́ą́’ pastfind in Navajo Conjunction Lexicon
- Neuter Imperfective (NI)
- -ił withfind in Navajo Postposition Lexicon
- accompaniment
- Perfective (P) (yi, ni, si, yi-∅)
Díí jį́ ’áłchíní nááda’ołta’.
this day children again-pl-3-study.RDoo ’áłah deiidleeh da.
NEG together pl-1dpl-meet.pl.I NEGDooládó’ shį́į́ ’adą́ą́dą́ą́’ shich’ohoos’ni’ da kintah góyaa yishááł ńt’éé’ béeso naadiinígíí ńdiiłtsooz.
wow probably yesterday 1-lucky.P town areal down 1-go.I Past money twenty-NOM 3-sit.FFO.PDíí ’éí télli ’ayóo ’ayą́.
this TOP donkey very 3-eat.PHa’at’iish náádaadi’ní?
what-Q again-pl-3-say.Ihadadíníilchał
pl-3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).Fhadanoołchaad
pl-3DO-2dpl-card.it.(as.in.wool).PHastiin ’éí tsídii ła’ ’adah ’ayídzíí’ą́.
man TOP bird INDEF down 3-3-knock.off.SRO.PHáágóó lá Bíl doogááł nízin Jáan?
where-toward Q Bill 3-go.sg.F 3-want.CI JohnJó nił bééhozin shibéeso ’adingo
because 2-with 3-knowledge.CI 1-money 3-dwindle.CI-GOKin góne’ siikéé lá jiní.
house in 1dpl-sit.I DISC 4-say.IMósí ch’óółt’e’ lágo.
cat out-3-2-carry.O LÁGONa’nízhoozhídę́ę́’ shíká bił ’oolwoł.
Gallup 1-for 3-with 3-drive.INicheii nida’iiníísh góne’é kingóó ’ałnánádáah łeh.
2-grandfather Friday on store-to 3-go.R usuallyNichxǫ’ t’áadoo baa nánít’íní.
stop NEG 3-about 2-bother.I-ÍNizhé’é ha’át’íísh nahideeshnih nízin.
2-father-Q what 3-1-buy.F 3-want.NINídeezidgo ’índa hoł ní’deeswod.
month-GO only.then 4-with 2-drive.back.FShí lá shik’ehgo hoogáał ni.
I FOC 1-follow-GO ho-move.Prog EMPHSiláo yik’ee noochééł.
police account 3-flee.ProgTsé bikáa’gi béésh dah si’ą́.
rock 3-on-at knife up 3-sit.SNPTsinaabąąs bee nida’abąąsgo shi’dizhchį́.
wagon 3-with pl-3-drive.I-GO 1-pass-born.PYéego ’ííníłta’, she’awéé’, ’áko nizhónígo ni’dííłtah.
really 2-study.NI 1-baby so well 2-graduate.Fyidíníłkaad
3DO-3-start.to.herd.them.(animals).IYiską́ągo níléí hódahdi ’ółta’di ni’dí’néeshtįįł nissin.
tomorrow that up.at school-at 1-teach.F 1-want.CIYiską́ągo Na’nízhoozhídi háadish ’adeeshį́į́ł ninízin?
tomorrow Gallup-at where-Q 2-eat.F 2-want.CI
listen
When you go to Gallup tomorrow where do you want to eat?
bookmark- yiską́ągo tomorrowfind in Navajo Adverb Lexicon
- háá-P.ENCLITIC wherefind in Navajo Questions Lexicon
- -sh enclitic for content questionsfind in Navajo Questions Lexicon
- -di atfind in Navajo Postposition Lexicon
- Future (F)
- yíshą́ eat itlook up conjugationhide conjugation ▾
- Continuative Imperfective (CI)
- nisin think, want




