An example search has returned 50 entries

’Ak’ah ła’ dishhį́įhgo baa naashá.

lard some 3-1-melt.I 3-to 1-go.CI

’Ak’éégo ’éí chizh niléí keehaidi ninahdahiigééh nt’éé’.

autumn-GO that wood over.there winter.camp-at pl-3-1-unload.P past

’Ashkii t’áá ’ádíláahęę’ nihił yah ’eelwod.

boy just annoyingly-past 1dpl-with into 3-go.P

’Áłtsé biba’ dooleeł ’áko shį́į́ ’índa nih dah adidoolwoł.

first 3.for will until then only 1.with start 3-drive.F

’Eii ’asdzání t’áá naníle’dii haadzih.

that lady just dismay 3-speak.P

Ch’ééh jiyáán hastiin baa nahashniihgo ch’ééh ’ííł’įįd ’ahbínídą́ą́’.

watermelon man 3-from 3-1-buy.CI-GO tried in.vain 1-act.P morning-past

Chidí ’ániidígíí beít’ą́ą́ léi’ ’áyąąńda bił dahózhǫ́.

car new-ÍGÍÍ 3-to-3-pass-bring.SRO.P since no.wonder 3-with pl-3-good.NI

dajíí’aal

pl-3DO-4dpl-chew.it.P

dayííłhį́į́’

pl-3DO-3dpl-melt.it.(snow).P

deeshbish

3DO-1-boil.it.F
listenloadingplaying

boil it, 1st person singular

deeshį́į́ł

3DO-1-eat.it.F
listenloadingplaying

eat it, 1st person singular

Dichin nínízin ya’?

hungry 2-want.NI Q

dideididoołjah

pl-3DO-3dpl-start.fire.F
listenloadingplaying

start fire, 3rd person plural

didiiljéé’

3DO-1dpl-start.fire.P

diilbish

3DO-1dpl-boil.it.F
listenloadingplaying

boil it, 1st person dual

Dziłgóó ’o’ooldee’ yę́ę ná’ooldah.

mountain-to 3-go.pl.P past 3-return.pl.I

Gah bik’ee’ taah yí’áhígóó ’eesbąs.

rabbit foot water 3-into1-drive.Prog
listenloadingplaying

I’m driving to Florida.

Haashíyee’ díí naak’ee sinilí biniitááh t’áá daats’í bee hoot’į́.

try.and.find.out this eyeglasses 3-2-try.IP just maybe 3-with area-pas-see.Prog.N

hadeeshtééł

3DO-1-carry.him/her.up.out.of.something.F
listenloadingplaying

carry him/her up out of something, 1st person singular

hadeidééłbįįd

pl-3DO-3dpl-fill.something.up.with.it.P

hadííłtééł

3DO-2-carry.him/her.up.out.of.something.F
listenloadingplaying

carry him/her up out of something, 2nd person singular

haiilgizh

3DO-1dpl-cut.it.out.P

hainiłchaad

3DO-3-card.it.(as.in.wool).I

haniilchaad

3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).P

hazhdoołtééł

3DO-4-carry.him/her.up.out.of.something.F

Háí lá kintahgóó sh adoołbąs?

who-Q town-to 1-me 3-drive.F

Jó n bééhozin shibéeso ’adingo

because 2-with 3-knowledge.CI 1-money 3-dwindle.CI-GO

Kingóó déyáhą́ą́’ łá’í nidi doo bénáshniih da.

store-to 1-go.P-past but NEG 3-1-remember.CI NEG

Mexicogóó daashinyáa ni’.

Mexico-to was.it 2-go.I NI’

Nahółtą́ą́’ laanaa t’óó daniidzin.

rain hope just pl-3pl-want.O
listenloadingplaying

We wish it would rain.

Náneeskaadi t’áádoo naa’ółí bił yíyą́ą’da. ’Alóós t’éiyá yíyą́ą́’.

Tortilla-N (t’áá)doo-NEG Bean-N bił-3-with yíyą́ą’da-3o-1s-eat.P NEG Rice-N t’éiyá-only yíyą́ą’-3o-1s-eat.P.

Ne’eshłééh. T’áá ká nóólk’oł.

2-1-copy.I 2-blink.O
listenloadingplaying

I’m going to take your picture. Don’t blink!

neilé

3DO-3-carry.a.ropelike.thing.around.I

Nicheii nida’iiníísh góne’é kingóó ’ałnánádáah łeh.

2-grandfather Friday on store-to 3-go.R usually

nidasoolá

pl-3DO-2dpl-carry.a.ropelike.thing.around.P

nisínílá

3DO-2-carry.a.ropelike.thing.around.P

nizhdooleeł

3DO-4-carry.a.ropelike.thing.around.F
listenloadingplaying

carry a ropelike thing around, 4th person

Nídeezidgo ’índa hoł ní’deeswod.

month-GO only.then 4-with 2-drive.back.F

Shidá’í, nilį́į́’ sha’níłteeh.

1-maternal.uncle 2-horse 1-to-3-2-lend.AnO.I
listenloadingplaying

My uncle, lend me your horse.

Shimásaní hooghan namzí góne’ ch’iyaan íílééh.

1-grandmother hogan round inside food 3-3-make.IP

T’ah ’abíínídą́ą́’ naanishgóó dah dii.

still morning-past work-to up start-1-step.I

T’áá kwe’é shiba’ sínídáa doleeł.

just right.here 1-waiting.for 2-sit.SPN FUT

Tónaneesdizígóó bił ’anáá’oolwod.

tuba.city-to 3-with again-3-drive.R
listenloadingplaying

S/he drove to Tuba City again.

Tóógóó łį́į́’ ’ałkéé’ deíkááh.

water-to horse RECIP-behind 3-walk.pl.Prog

Tsinaabąąs t’éiyá bee ch’aa nida’asdee’ ha’níigo dahane’.

wagon only 3-it travel pl-3-go.P 3-say-GO.NI pl-3-tell.P
listenloadingplaying

We heard people traveled by wagon long ago.

Tł’éédą́ą́’ shį́į́ nida’a’nééhgóó nidadziskai.

last.night perhaps game-to pl-3-3-go.pl.P
listenloadingplaying

Perhaps they attended the game last night.

yideeshjį́į́ł

Future Mode: 1-become.black.F
listenloadingplaying

I will become black, get sunburned

Yiską́ągo łį́į́’ ’ahaniniilkaad dooleeł.

tomorrow-GO horse 1dpl-round.up.P FUT
listenloadingplaying

We are going to round up the horses tomorrow.

yí’aal

3DO-1-chew.it.P

yíłhį́į́’

3DO-1-melt.it.(snow).P