An example search has returned 50 entries
’Ak’ah ła’ dishhį́įhgo baa naashá.
lard some 3-1-melt.I 3-to 1-go.CI’Ajóółháásh laanaa.
4-sleep.O wish’At’ééd sin t’áá hahígo yíhooł’ą́ą́’.
girl song just quickly 3-3-learn.P’At’ééd t’áá ’áhánídi ’ółta’ ’éí biniinaa doo hah dah nídiidáah da.
girl just far-at school TOP 3-cause NEG quickly up start-3-go.I NEG
listen
It’s not far to school so the girl takes her time starting off.
bookmark- t’áá ’áhánídi near, nearbyfind in Navajo Particle Lexicon
- -di atfind in Navajo Postposition Lexicon
- ’éí topicfind in Navajo Particle Lexicon
- -niinaa because of, on account offind in Navajo Postposition Lexicon
- doo expresses negationfind in Navajo Particle Lexicon
- haa quicklyfind in Navajo Particle Lexicon
- dah upfind in Navajo Particle Lexicon
- Imperfective (I) (∅, ni, si, yi-∅)
- da expresses negationfind in Navajo Particle Lexicon
’Áádę́ę́’ nánísdzáago łį́į́’ bá nida’deeshjoł.
from.there 1-return.P-GO horse 3-for pl-1-set.out.NCM.F’Áádóó háajigo dah diníyá?
and.then which.way-GO start.off 2-go.I’Ólta’góó dayínóhkááh.
school-toward pl-2dpl-go.pl.I’Óshą́ą́’ laanaa’ dichin shi’niiłxį́.
1-eat.O wish hunger 1-3-kill.IBaa tįįh náádiikah.
3-for achieve 1dpl-walk.pl.Ibik’ídazhdidoodis
pl-3DO-4dpl-wrap.it.around.it.FBįįh bił da’doółdǫǫh.
deer 3-with pl-2dpl-shoot.OCh’iiyáán la’ doo łikan da.
food LA’ NEG 3-sweet.NI NEGChidí na’na’í łęęzh yíyooyił.
tractor dirt 3-3-push.ProgDa’ chidíísh bee hólǫ́ doodaii’ ni daats’í chidí nee hólǫ́?
Q car-Q 3-with 4-exist.NI or 2 maybe car 2-with 4-exist.NI
listen
Does s/he have a car or do you have a car?
bookmark- da’ particle for yes/no questionsfind in Navajo Questions Lexicon
- -ísh enclitic for yes/no questionsfind in Navajo Questions Lexicon
- -ee by means offind in Navajo Postposition Lexicon
- accompaniment
- doodaii’ particle orfind in Navajo Questions Lexicon
- doodaii’ orfind in Navajo Conjunction Lexicon
- daats’í particle for perhapsfind in Navajo Questions Lexicon
- Neuter Imperfective (NI)
dadidínóołkał
pl-3DO-2dpl-start.to.herd.them.(animals).Fdidínéeshkał
3DO-1-start.to.herd.them.(animals).FDoo ’áłah deiidleeh da.
NEG together pl-1dpl-meet.pl.I NEGDziłneeláagí nánisé’ ’azee’ háágeed.
mountain-end-at growing.herb medicine up-3-1-dig-1.PDíí ’áʼkáán háidíígíísh nahiidiilnih?
TOPIC flour which.one-ÍGÍÍ-Q 3-2du-buy.FHa’át’íísh náádaadi’ní?
what-Q again-pl-3dpl-say.IHaalá t’áá ’éiyá naaltsoos niníłtsooz ni’.
what-Q just TOP paper 3-1-put.FFO.P recallHaashíyee’ díí naak’ee sinilí biniitááh t’áá daats’í bee hoot’į́.
try.and.find.out this eyeglasses 3-2-try.IP just maybe 3-with area-pas-see.Prog.Nhadazhdoołtééł
pl-3DO-4dpl-carry.him/her.up.out.of.something.FHaidą́ą́’ shich’ą́ą́h ’ííchííl na’nishkaadgo.
winter-past 1-protect 3-snow.P 3-1-herd.CI-GOHooghandóó ch’ínáshdáahgo dibé nánásh’įįh.
home-from 1-go.outside.R-GO sheep 1-look.Rjiyą́
3DO-4-eat.it.IJoe dóó Louise dóó Kii dahataał.
Joe and Louise and Kii pl-3-sing.CIK’ad shicheii bíká ’iishyeed.
now 1-grandfather 3-for 1-run.IKintah góyaa yishááł ńt’éé’ béeso ńdiiłtsooz
areal-down 1-go.Prog past money 3-1-pick.FFO.PMósí ch’óółt’e’ lágo.
cat out-3-2-carry.O LÁGOneizlá
3DO-3-carry.a.ropelike.thing.around.PNizhé’é ha’át’íísh nahideeshnih nízin.
2-father-Q what 3-1-buy.F 3-want.NISaad naashkaahgo baa naashá.
word 3-1-research.CI-GO 3-to 1-go.ProgShilééchąą’í bikéé’ yishááł.
my.dog 3-following 1-go.ProgShiyáázh shaa yógháah le’ nissingo sédá.
my.son 1-for 3-arrive.O hope 3-1-want.CI-GO 1-sit.IShízhe’é yéeni’ ’ayóó ’iiná bee nanihizhneeztą́ą́’.
1-father past-deceased very life 3-with 1pl-4-teach.PTó háálínídi ’ahéédidiit’ash ’ałní’ní’ą́ągo.
spring-at refl-1du-meet.F noon-GO
listen
Let’s meet at the spring at noon.
bookmark- Proposal, affirmativefind in Navajo Imperatives
- 1st person inclusive, Let’s!find in Navajo Imperatives
- -di atfind in Navajo Postposition Lexicon
- ’ałní’ní’ą́ągo at noonfind in Navajo Adverb Lexicon
- Command, affirmativefind in Navajo Imperatives
- 1st person inclusive, Let’s!find in Navajo Imperatives
- -di atfind in Navajo Postposition Lexicon
- ’ałní’ní’ą́ągo noon-atfind in Navajo Adverb Lexicon
- Future (F)




