Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

#Shimá yázhí ’ashkii binisé.

aunt little boy 3-3-raise.CI
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

 

’Ahwééh doo dich’í’ígíí ła’ jóódlą́ą́’.

coffee NEG 3-bitter.NI-NOM some 3-4-drink.O

’Ałk’idą́ą́’ tóniteel bąąhgóó tádííyáhę́ę bénááshnii’.

long.ago ocean 3-beside-along around-1-past 3-1-remember.P

’Ałní’ní’ą́ągo tó háálínídi ’ahéédidiit’ash.

noon-GO spring-at refl-1du-meet.F

’Ííłta’ dóó ’iiłghaazh.

1-read.P CONJ 1-sleep.P

Át’ah ’índa shaa náádíídááł.

later 1-to again-2-come.F

Baa tįįh náádiikah.

3-for achieve 1dpl-walk.pl.I

Béeso bá hooghan góne’ saad hazlį́į́’.

bank inside words 3-pas-it.occured.P
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

 

Ch’é’étiingóó naanéhígíí shił bééhózin.

entrance-along 3-play.I-COMP 1-with 3-know.NI

Ch’ééh jiyáán náshdį́į́h ’áádóó tó náshdlį́į́h.

watermelon again-1-eat.R then water again-1-drink.R

Da’ dichin nínízin?

Q hungry 2-want.NI

Daané’é baa na’aldeehdi ’at’ééd jooł yídzoołtał.

game 3-to 3-happen.CI-at girl ball 3-3-kick.Prog

Dichin nínízin ya’?

hungry 2-want.NI Q

Díkwíí jį́ shą’ nanilnish?

how.many Q days 2-work.I

Doo nił bééhózín da lá jiní. T’áá káhí la’ bił hóolne’!

NEG 2-with 3-knowledge.CI NEG disc 4-say.P just never some 3-with 2-tell.F

doołbish

3DO-2dpl-boil.it.F

dííyį́į́ł

3DO-2-eat.it.F

Gah bikéé’ yishwoł.

rabbit 3-following 1-run.Prog

Ha'oodzi'ígíí doo shił ákót'ée da.

what.was.said-nom NEG 1-with thus-3-be.NI NEG.

haashgéésh

3DO-1-cut.it.out.I

hadeizgeed

pl-3DO-3dpl-dig.it.out.P

hadínííłchał

3DO-2-card.it.(as.in.wool).F

Haidą́ą́’ ’a’áán góne’ naashnish ńt’éé’ --- doo shił yá’áhoot’éeh da.

winter-past mine.shaft 1-work.I past NEG 1-with area-good.N NEG

Háadi lá dibé nidahaniih?

where-at Q sheep pl-3-pass-sell.CI

Háádísh tsé si’ą́?

where-at-Q rock 3-be.SRO.NP

jishóóh

3DO-4-brush/comb.it.I

Kin bighą́ą́’dę́ę́’ hadah ’adzííłhaal ndi t’áadoo ’ádadénih da.

house 3-to-from down 1-tumble.P but NEG RFLX-1-hurt.P NEG

Kǫ́ǫ́ tsé si’ą́.

here rock 3-be.SRO.NP

nidajilé

pl-3DO-4dpl-carry.a.ropelike.thing.around.I

Nizhónígo ’oo’ááł.

be.nice.NI-GO be.daytime.Prog

Náádeezchíilgo łahgóó 'atiin dáda'deeskaal.

again-3-snow.P-GO some.place-GÓÓ road pl-3-3-close.P

Shicheii bighangóó yishááł.

1-grandfather house-toward 1-go.Prog

Shidá’í éí t’óó chaha’oh ła’ nijó’aah laanaa ní.

my.uncle TOP just arbor one 4-build.O hope 2-say.P

Shimásaní hooghan namzí góne’ ch’iyaan íílééh.

1-grandmother hogan round inside food 3-3-make.IP

Shí hanii t’éiyá Naasht’ézhí bizaad shił bééhózin.

I contrary only English 3-language 1-with 3-know.P

T’ah doo ła’ nihee ninááháłtin da.

not.yet some 1pl-on 3-rain.CI NEG

T’áá kintahdi ’ííyą́ą́’ nidi náá’áshdą́.

just town-at 1-eat.P but 3-1eat.R

T’áá kwe’é shiba’ sínídáa doleeł.

just right.here 1-waiting.for 2-sit.SPN FUT

T’áadoo hooyání łį́į́’ shidáagi ch’éltáál.

suddenly horse 1-front-at 3-bolt.P

T’áá sáhí ʼííníyą́ą́ʼ. Tʼáá shǫǫ da ʼíyą́ shididííniił.

only.you 2-eat.P T’ÁÁ SHǪǪ DA 2-eat.I 1-2-tell.F

Tʼóó baa yáhásin.

only 3-for 3-about-embarrasing.NI

woo’aal

3DO-2dpl-chew.it.P

Yas Niłt’ees bini góne’ yas dajiłhį́į́h.

January 3-in 3-into snow Pl.4-melt.I

Yéego naho’niiłtą́ą́go ha'níigo yínii’.

very rain.P-GO.F 3-say.P-GO 3-1-hear.P

yiitł’ó

3DO-1dpl-weave.it.I

yiyííshóó’

3DO-3-brush/comb.it.P

Yéego naho’niiłtą́ą́go ha'níigo yínii’.

very rain.P-GO.F 3-say.P-GO 3-1-hear.P

Ła’ damóo yę́ędą́ą́’ dah ’iyétł’ónée, k’ad ’ałníí’góó ’eeshtł’óół.

one Sunday past up 3-1-set.P-past now middle-toward 1-weave.Prog

Ła’ nídeezid yę́ędą́ą́’ ’áajigo niséyá.

one month past that-way-GO 1.go.P

Łééchąą’í ’atsį’ yiyííyą́ą́’ ’adą́ą́dą́ą́’.

dog meat 3-3-eat.P yesterday