Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Ahwééh náánááshdlą́ą́’.

coffee again-1-drink.R

’Anaa’í bdahóóchįįd.

enemy 3-for-pl-angry.P

’Ashą́ą́ nít’ę́ę́’ t’áadoo hooyání shaa ’ílwod.

1-eat.Prog past suddenly 1-for 3-drive.P

’Áádóó haa hóót’įįd?

and.then how ho-happened.P

’Ííłk’aaz.

3-cold.went.P

"Doildinę́ę’ daazts’ą́ą́ lá," didííniił.

3-be.outcast.NI-deceased 3-die.P DISC 3-2-tell.F

Bijeiiyi’ da’dinídéél ’á’deesdǫǫhgo ’ádzaa.

3-ear-inside 3-move.P 3-explode.P-GO 3-do.P

Ch’iyáán ííł’í doo ndi yééhósin da.

food 3-3-make.CI NEG but 3-3-know.NI NEG

Daané’é baa na’aldeehdi ’at’ééd jooł yídzoołtał.

game 3-to 3-happen.CI-at girl ball 3-3-kick.Prog

Daango k’ééda’dilyééh nt’éé’ t’áádoo k’ééda’diilyáa da.

spring-GO 3-plant.R past NEG 3-3-plant.P NEG

Dah níljííd!

up 2-jump.I

Damoóyę́ędą́ą́ʼ Hoozdohdi bééshnaatʼaʼí bee nanísdzá.

week-past Phoenix-at metal 3-fly.CI-NOM 3-with again-1-come.back.P

daohsą́

pl-3DO-2dpl-eat.it.I

daohtł’ó

pl-3DO-2dpl-weave.it.I

Dibé bitsį’ doodago béégashii bitsį’ daats’í nínízin?

sheep 3-meat or cow 3-meat possibly 3-2-want.NI

Dichin nínízin ya’?

hungry 2-want.NI Q

dizhdííłjéé’

3DO-4-start.fire.P

Díí tł’éé’ ’iidííłhosh.

this night 2-sleep.F

Doo t’áá k’ad nimasii yiyą́ą́ da.

do.not.want.to potatoes 1-eat.P NEG

doołbish

3DO-2dpl-boil.it.F

díníilkaad

3DO-1dpl-start.to.herd.them.(animals).I

Ha’át’íísh náádaadi’ní?

what-Q again-pl-3dpl-say.I

hadadéélbįįd

pl-3DO-1dpl-fill.something.up.with.it.P

hadoołbįįd

3DO-2dpl-fill.something.up.with.it.P

Irene dibé bee holǫ́go yishniih.

Irene sheep 3-with 3s-exist.NI-GO 3-1-hear.I

jiyą́

3DO-4-eat.it.I

K’ad Na’nízhoozhídi naasháa le’.

now Gallup-at around-1-walk.I hope

Kingóó déyáhą́ą́’ łá’í nidi doo bénáshniih da.

store-to 1-go.P-past but NEG 3-1-remember.CI NEG

Mósísh nił ya’át’ééh?

cat-Q 2-with 3-be.good.NI

Na’azhǫǫshgi díkwíí shį́į́ shaa woobįįh?

hoop.and.pole.game-at how.much 1-to pass-win.I

neiilyé

3DO-1dpl-carry.a.ropelike.thing.around.I

neilé

3DO-3-carry.a.ropelike.thing.around.I

nidadoohłeeł

pl-3DO-2dpl-carry.a.ropelike.thing.around.F

Nideilnish dooleeł jiní.

pl-3-work.CI it-will-be hearsay

Niłísh bééhosin doodaii’ biłísh bééhozin?

2-with-Q 3-know.CI or 3-with-Q 3-know.CI

Níléí chidí t’óó la’ nihichidí át’é nahalin.

there car contrary.to.appearances 1pl-car 3-be.NI 3-resemble.NI

Nízhánee’ saabiihi’níłí bóhwiinił’ą́ą́’.

2-good.thing-NEE’ computer 3-2-learn.P

Shilééchąą’í bikéé’ yishááł.

my.dog 3-following 1-go.Prog

Shiázh ’ółta’góó deeyáhą́ą doo yénániih da.

1-son school-to 3-go.P-past one but NEG 3-3-remember.CI NEG

Shį́įgo ch’ééh jiyáán yishį́į́h ’áádóó tó lą’í yishdlį́į́h.

summer-GO watermelon 3-1-eat.U and.then water lots 3-1-drink.U

Sohodizingo t’áá ká nídoó’nééh.

prayer-GO neg 2-get.up.O

T’áá ’abíní bik’eh nihee hanáyoł.

just morning 3-at 1.pl-for 3-rep-blow.NP

Tségháhoodzánídi hahonishchaad.

Window.Rock-at 1-trouble.F

woshóóh

3DO-2dpl-brush/comb.it.I

yiishgish

3DO-1-make.one.cut.in.it.I

yiyííłhį́į́’

3DO-3-melt.it.(snow).P

yíyą́ą́’

3DO-1-eat.it.P

Łeechaʼí ʼóéí ">yą́ą́, éí nabídishgizh.

Dog 3-eat.O TOPIC 3-surgery.P

ʼAwéé chʼídeeldloʼ; chʼiyáán bá ʼádaʼdoołííł dóó bá niʼdaʼdoonih.

baby 3-laugh.P food 3-for pl-3-2dpl-prepare.F and 3-for pl-3-2dpl-distribute.F

ʼDa’azhishgóó, sis łigaii shaʼ díílééł.

dance-to 1-go.F belt silver 1-borrow 3-lend.SFO.F