An example search has returned 50 entries
’Ak’ah ła’ dishhį́įhgo baa naashá.
lard some 3-1-melt.I 3-to 1-go.CI’At’ééd ’éí ch’iyáán ’ál’į́įgi łá’í nidi doo bił bééhózin da.
girl TOP food 3-make.NI-at one but 3-with 3-know.CI NEG
listen
The girl does not know how to cook food.
bookmark- ’éí topicfind in Navajo Particle Lexicon
- Neuter Imperfective (NI)
- -gi atfind in Navajo Postposition Lexicon
- łá’í ndi not even one, not a single onefind in Navajo Particle Lexicon
- doo expresses negationfind in Navajo Particle Lexicon
- -ił withfind in Navajo Postposition Lexicon
- Continuative Imperfective (CI)
- da expresses negationfind in Navajo Particle Lexicon
’Ałní’ní’ą́ągo tó háálínídi ’ahéédidiit’ash.
noon-GO spring-at refl-1du-meet.F’Áádę́ę́’ nánísdzáago łį́į́’ bá nida’deeshjoł.
from.there 1-return.P-GO horse 3-for pl-1-set.out.NCM.F’Áshįįh Bii’ Tóodi níyáago dził bąąh hanáádeesh’nah.
Salt.Lake.City-at 1-go.P-GO mountain 3-on again-1-climb.R’Ólta’di ’áłchíní binaashii sédáago ’ííníshta’.
school-at children 3-across.from 1-sit.SNP 3-read.NI’Ádą́ą́dą́ą́’ásh nishínílnish?
yesterday-Q 2-work.PAshkii hooghan gone’ ałhosh.
boy hogan inside 2-sleep.NIBááhísh ła’ hólǫ́?
bread-Q some 3s-be.NIbik’ídazhdidoodis
pl-3DO-4dpl-wrap.it.around.it.FCh’iyáán ’íishłaa ’áádóó da’iidą́ą́’.
food 3-1-make.P CONJ 1Pl-eat.PChidí t’ą́ą́’ nináníłbą́ą́z.
car just 3-1-reparked.RDa’diidį́į́ł.
pl-1dpl-eat-pl.Fdidínóołkał
3DO-2dpl-start.to.herd.them.(animals).FDiné ’áłah silį́į́’ jiní.
people convene 3-become.P heresayDíí tł’éé’ t’áá ká dóola dá’ák’eólyeed.
this night NEG bull into.field-3-run.ODoo t’áá k’ad nimasii yiyą́ą́ da.
do.not.want.to potatoes 1-eat.P NEGhadazhdééłbįįd
pl-3DO-4dpl-fill.something.up.with.it.PHáísh tsinaa’eeł ’áyiilaa?
who-Q boat 3-3-make.PJáan bimá łóó’ t’áá yiyánígíí daats’í bił bééhózin.
John 3-mother fish just 3-3-eat.I-ÍGÍÍ maybe 3-with 3-about-3-know.NIjishbéézh
3DO-4-boil.it.PMósí bighaa’ ’ayóo dadichxoshígíí shił nizhóní.
cat 3-fur very pl-3-be.bushy.I-ÍGÍÍ 1-with 3-be.nice.NIna’ashkǫ́ǫ́’
1-swim.INíyol shidoołdąshgo nishwod.
wind 1-3-push.P 1-go.PShidá’í látsíní ’áyiilaa’ii’ yaa bił hoozhǫǫhgo bima yaa yinítą́.
1-uncle bracelet 3-make.P-and 3-3-happy.I 3-mother 3-3-give.PShimósí yázhí tsin yąąh dah sidáago hádésh’na’ ńt’éé’ ’áłt’ąą hadanáálwod.
1-cat little tree 3-on up 3-sit.SPN-GO 1-climb.P but after.all 3-run.down.PShimá bighangóó shíni’ ńt’éé’ ch’ééh déyáago shił náhoogéé’.
1-mother 3-home-to 1-desire.to.go past in.vain 1-go.P-GO 1-with ho-become.lazy.X
listen
I wanted to go to my mother’s house however I was tired and became lazy.
bookmark- -góó to, toward, along, on, with a numeral it indicates a datefind in Navajo Postposition Lexicon
- Future (F)
- ńt’éé’ pastfind in Navajo Conjunction Lexicon
- ch’ééh in vain, futilely, tryfind in Navajo Adverb Lexicon
- Perfective (P) (yi, ni, si, yi-∅)
- déyá go
- -ił withfind in Navajo Postposition Lexicon
- Imperfective (I) (∅, ni, si, yi-∅)




