Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Ahwééh ła’ yishdlą́.

coffee some 3-1-drink.I

’Ashkii chidímazí yoo'į́.

boy car 3-3-see.Prog

’Ashkii t’áá shǫǫ ółta’ lá.

boy good.thing 3-learn.I DISC

’Ííłta’ dóó ’iiłghaazh.

1-read.P CONJ 1-sleep.P

Ániid ’iiyą́ą́’áko ndi t’ah dichin nisin.

recently 1-eat.P even then still 3-hungry 1-want.NI

'Ashxosh.

1-sleep.NI

bik’ídédiz

3DO-1-wrap.it.around.it.P

bik’ízhdídis

3DO-4-wrap.it.around.it.I

Ch’ééh jiyáán náshdį́į́h ’áádóó tó náshdlį́į́h.

watermelon again-1-eat.R then water again-1-drink.R

Ch’iyáán bá hooghandi béeso bideená naashnish.

food.store-at money 3-in-exchange.for 1-work.CI

Chahash’ohjí ch’ínááhoníshóó’.

brush arbor-JÍ out-again-area-sweep.R

Da’ k’ad daats’í ch’iyáán ’áníléehgo n ’adazh’niiyą́ą́’?

Q now perhaps food 2-make.I-GO 2-for feast.happen

dadiilyį́į́’

pl-3DO-1dpl-melt.it.P

daohtł’ó

pl-3DO-2dpl-weave.it.I

dazhdííłhį́į́’

pl-3DO-4dpl-melt.it.P

Dibé hólǫ́ǫgo ła’ níjół’ah laanaa.

sheep exist-GO some 4-butcher.O hope

Dichin nínízin ya’?

hungry 2-want.NI Q

didishjeeh

3DO-1-start.fire.I

Díí yiską́ągo ’íídííłtah.

this tomorrow 3-2-read.F

Doo kingóó diit’ash da.

NEG town-to 1dpl-go.du.Prog NEG

Doo ndi nálzid da.

not.even 3-scared.NI NEG

Dooládó’ shį́į́ shich’ohoos’ni’ da; ’adą́ą́dą́ą́’ kintah góyaa yishááł ńt’éé’ béeso naadiinígíí ńdiiłtsooz.

wow probably 1-lucky.P yesterday town areal down 1-go.I Past money twenty-NOM 3-sit.FFO.P

Ha’át’íísh neidiyoołnih nínízin?

who-Q 3-3-buy.F 2-think.NI

Ha'oodzi'ígíí doo shił ákót'ée da.

what.was.said-nom NEG 1-with thus-3-be.NI NEG.

hadazhdoołtééł

pl-3DO-4dpl-carry.him/her.up.out.of.something.F

hadazhdééłbįįd

pl-3DO-4dpl-fill.something.up.with.it.P

Háí shą’ b nanilnish?

who Q 3-with 2-work.I

Hooghan ayóó ánoolningo yiłtsą́.

house really 3-beautiful.NI-GO 3-1-saw.NI

háínígeed

3DO-2-dig.it.out.P

jiyą́

3DO-4-eat.it.I

Kin Łánídi naashnish háálá ’áadi shaghan.

Flagstaff 1-work.I because there 1-live.NI

Kʼadí! Tʼáadoo tʼóó ’ííyį́į̨́łí.

stop NEG just 2-eat.Prog-í

Na’nízhoozhígóó nihił ’adeeswod ’áko shį́į́ ’adiidį́į́ł chidí nihá ’ánálnéehgo.

Gallup-to 1-with INDEF-drive.P then maybe 1-dual-eat.F car 1-for 3-fix.I-GO

Naat’áaniinéézdi da’neest’ą́nígíí yishniih.

Shiprock-at pl-3-be.ripe.SP-ÍGÍÍ 3-1-hear.I

Níwe, tʼáádoo ʼabeʼ tʼóó bee naninéʼhí. Hazhóʼó nidlą́.

stop NEG milk just 3-with 2-play.R-NEG properly 3-2-drink.I

Ron daats’í doogááł nisin.

Ron maybe 3-go.sg.F 3-1-think.CI

Sam Diné yitah naalnish.

Sam Navajo 3-among 3-work.I

Shimá dóó shizhé’é Yootóodi ’ółta’ ńt’éé’.

1-mother and 1-father Santa.Fe-at 3-go.to.school.NI past

Shiyáázh shaa yógháah le’ nissingo sédá.

my.son 1-for 3-arrive.O hope 3-1-want.CI-GO 1-sit.I

Shínaaí shíká ’adoolwoł nisin ńt’éé’ ’áłt’ąą t’áadoo níyáa da.

1-older.brother 1-for 3-run.F 1-want.NI but after.all NEG 3-come.sg.P NEG

Sitsiitł’óól tsásk’eh bikáá’ dah yishłééh.

Navajo.hair.tie bed 3-on up 3-1-put.SFO.U

Sitsóí éí ’ashiiké nidaanéego ’atah nijóne’ laanaa nízin.

my.grandson TOP boy pl-3pl-play.I-GO join 4-play.O hope 3-3.want.CI

T’áadoo hooyání łį́į́’ shidáagi ch’éltáál.

suddenly horse 1-front-at 3-bolt.P

Tó lą’ígo nidlą́ ’áko bee nitah yá’áhoot’ééh dooleeł.

water many 3-2-drink.DI so 3-with 2-among pl-3-good.NI future

Tóta’di níyáá nít’ę́ę́’ t’áá naaznilí ’ałah nilį́įgo yínii’.

Farmington-at arrived past chapter.officials meet 1-know.P

woohdlą́ą́’

3DO-2dpl-drink.it.P

Yiskáago Naʼnízhoozhídi shizhéʼé chidí bikeeʼ neidiyoołnih.

Tomorrow, Gallup-at 1-father car 3-tire 3-3-buy.F

Łééchąą’í ’atsį’ tsxį́įłgo yiyą́. .’

dog meat quick-GO 3-3-eat.I

Łį́į́’ bik’i na’ashnííł.

horse 3-on 3-1-unsaddle.I

Łį́į́’ bí’diidlį́į́d sh bééhózin.

horse 3-3-brand.P 1-with 3-of-3-conceive.I