An example search has returned 50 entries
ʼÁłah ʼaleehdi ʼamá bééhániih daats’í bá ’ádazhniiyą́ą́’? ʼÁko daatsʼí nímasii łaʼ ʼakǫ́ǫ́ dííkááł.
group gathering-at mother 3-3-remember perhaps 3-for 4-pl-eat.P so perhaps potatoes some there 3-2-take.OC.F#’Ashkii dibé yázhí binisé
boy sheep little 3-3-raise.CI’Adą́ą́dą́ą́’ ch’iyáán ’áshłaago dajííyą́ą́’.
yesterday food 1-make.P-GO pl-4-eat.P’Anishkeed, t’áá ká nóólk’oł lágo.
2-3-photograph.I neg 2-blink.O LÁGO’Ashkii dibé yázhí yinisé.
boy sheep little 3-3-raise.CI’Ashkii tóógóó yigááł.
boy water-toward 3-walk.Prog’Atiingi chidí léi’ yiiłtsą́.
road-at car INDEF 3-1-see.P’Awééh kweʼé ninishteeh, adaʼoogeeh.
baby here 3-carry.AnO.I 3-fall.O’Áádóó háajigo dah diníyá?
and.then which.way-GO start.off 2-go.I’Áłahji’ tó dilchxoshí síníł’ą́.
always water popping-Í 3-2-keep.SPN’Ólta’di ’áłchíní binaashii sédáago ’ííníshta’.
school-at children 3-across.from 1-sit.SNP 3-read.NIBeeldléí danołtsóós.
blanket pl-3-2dpl-bring.FFO.ICh’iyáán ’áshłaadóó tsííd bik’i hooziid.
food 3-1-cook.P-from embers 3-onto area-1-cover.PCh'ínááníłdoi léi’ bee hoozk’azí deiíjeeh.
again-3-warm.P SUB 3-with 3-cold.NP pl-3-run.PROGDamóo yę́ędą́ą́’ Yootóógóó niséyá.
Sunday past Santa.Fe-to 1-go.PDibé bits’į́’ daodą́ą́’ laanaa.
sheep 3-meat pl-3-1dpl-eat.O LAANAADibé tóógóó dínóshkaad.
sheep water-toward 3-1-start.herd.ODoo shí ’ásht’į́į da.
NEG I 1-do.I NEGDoondó’ daatsaah da noolin.
not.even 3-sick.I NEG 3-resemble.NIHaalá t’áá ’éiyá naaltsoos niníłtsooz ni’.
what-Q just TOP paper 3-1-put.FFO.P recallhadadoołtééł
pl-3DO-2dpl-carry.him/her.up.out.of.something.Fhadanołchaad
pl-3DO-2dpl-card.it.(as.in.wool).IHaʼoodzíí’ yinidaalnish.
sentence pl-3-3-work.CIHádą́ą́’ dii hooghan ’íinilaa?
when-past this hogan 3-2-make.PHooghan ayóó ánoolningo yiłtsą́.
house really 3-beautiful.NI-GO 3-1-saw.NIHáá’íshą’. ’Ákǫ́ǫ́ dílyeed!
what-Q there 2-run.FK’ad ’ałníí’góó ’eeshtł’óół doo yę́ę ła’ damóo yę́ędą́ą́’ t’áadoo ’asétł’ǫ́ǫ da.
now half-toward 1-weave.Prog future past one Sunday when.past NEG 1-weave.P NEG
listen
I could have been halfway through weaving, but last week I didn’t weave at all.
bookmark- Progressive (Prog)
- ’ashtł’ó weave
- Perfective (P) (yi, ni, si, yi-∅)
- ’ashtł’ó weave
- k’ad nowfind in Navajo Adverb Lexicon
- -góó to, toward, along, on, with a numeral it indicates a datefind in Navajo Postposition Lexicon
- goal
- -dą́ą́’ past timefind in Navajo Postposition Lexicon
- time
- yę́ędą́ą́’ pastfind in Navajo Conjunction Lexicon
K’idadeelyáá nit’éé’ t’óó daazgan, háálá doo nahałtin da.
1pl-plant.P past just 3pl-dry.SPN, because NEG 3-rain.CI NEG
listen
We planted but they just shriveled up, because of the lack of rain.
bookmark- Perfective (P) (yi, ni, si, yi-∅)
- k’idishłé plant it
- ńt’éé’ relates to past timefind in Navajo Adverb Lexicon
- Si-Perfective Neuter (SPN)
- háálá for, becausefind in Navajo Conjunction Lexicon
- doo --- da frame to negativize verbs and phrasesfind in Navajo Adverb Lexicon
- Continuative Imperfective (CI)
K’os hazlį́į́’ lá t’áá shǫǫ nahodoołtį́į́ł.
cloud 3-become.P EMP just good 3-rain.FClouds have formed. It’s a good thing it will rain.
bookmark



