Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

ʼÁłah ʼaleehdi ʼamá bééhániih daats’í bá ’ádazhniiyą́ą́’? ʼÁko daatsʼí nímasii łaʼ ʼakǫ́ǫ́ dííkááł.

group gathering-at mother 3-3-remember perhaps 3-for 4-pl-eat.P so perhaps potatoes some there 3-2-take.OC.F

’Ashkii nááh deeyáago ha’át’íí niłní?

boy pass.by 3-walk.P what 2-3-say.NI

’Atʼééd hashk’ąąn yiyą́.

girl banana 3-3-eat.DI
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

 

’Awéé’ dah sidá.

baby up 3-sit.SPN

’Ałchini naaki.

children two

’Eii ’asdzání t’áá naníle’dii haadzih.

that lady just dismay 3-speak.P

’Ííshją́ą́ ’at’ééd yázhí hooghandę́ę́’ ch’idoogááł.

certainly girl little house-from out-3-walk.F

’Íhoo’aah ’ayóo bidziil.

education very 3-strong.I

Béésh hataałí t’áádoo de nídíłki’í.

radio NEG up 2-volume.turn.I-Í

bik’ídisoodiz

3DO-2dpl-wrap.it.around.it.P

daohtł’ó

pl-3DO-2dpl-weave.it.I

dazhdoołbish

pl-3DO-4dpl-boil.it.F

deeshbish

3DO-1-boil.it.F

deiilbéézh

pl-3DO-1dpl-boil.it.I

Dibé yah ánáádanołkaad!

sheep inside semelit-pl-2pl-gather.I

didadoołjéé’

pl-3DO-2dpl-start.fire.P

Dooládóʼ Diné Bizaad nanitł’ah da lá.

certainly Navajo language 3-difficult.CI as.such discover

Éí łį́į́’ shilį́į́’ ’át’é.

that horse 1-horse 3-be.NI

Grace jooł baa ní’ą́.

Grace ball 3-for 3-give.P.SRO

Ha’át’íí neidiyoołnih nínízin?

who 3-3-buy.F 2-think.NI

hadaołgéésh

pl-3DO-2dpl-cut.it.out.I

hadéélbįįd

3DO-1dpl-fill.something.up.with.it.P

Hastiin łééchąą’í tsinaalzhoodí bił déíshood.

man dogs 3-3-haul.LPB.Prog

Háágóó lá Bíl doogááł nízin Jáan?

where-toward Q Bill 3-go.sg.F 3-want.CI John

háíníłgizh

3DO-2-cut.it.out.P

jiłhį́į́h

3DO-4-melt.it.(snow).I

jííshóó’

3DO-4-brush/comb.it.P

Kinaaldáágóó jidóya’ t’óó ’ílį́.

puberty.ceremony-to 4-go.O hope just think

Kingóó ’anááda’iisdee’.

town-to again-pl-3-go.R

Kǫ́ǫ́ tsé si’ą́.

here rock 3-be.SRO.NP

Mósísh nił ya’át’ééh?

cat-Q 2-with 3-be.good.NI

Naalyéhé bá hooghandi t’ah doo dá’deelkaałdą́ą́’ nisingo na’ńle’dii tsį́į́ł shiisxį́ (siisxį́).

trading.post-at just NEG 3-PASS-close.I-past 1-think.N-GO dismay speed 1-3-kill.P

nidoohłeeł

3DO-2dpl-carry.a.ropelike.thing.around.F

Nihimásání ha’át’íí lá yinízin?

1dpl-grandmother what LÁ 3-3-want.NI

Nisneez sélį́į’go shicheii nahałáhági ’át’éego nahashłáa doo nisin.

1-tall.NI 1-become.P-GO 1-grandfather 3-perform.ceremony.CI-similar.to 1-perform.ceremony.CI future 3-want.NI

nisoolá

3DO-2dpl-carry.a.ropelike.thing.around.P

nisínílá

3DO-2-carry.a.ropelike.thing.around.P

néishjį́į́h

Iterative Mode: 1-become.black.R

Shimá bighangóó náshdáahgo łééchąą’í baná’ástso’.

1-mother 3-house-toward again-1-go-GO dog 3-again-1-feed.R

Shił bééhózin.

1-with 3-of-3-conceive

 

T’áadoo hoshíníkéhé.

T’ÁADOO 2-scold.NI-Í

T’áá shǫǫ hooghandi nádzáá lá.

good.thing home-at 3-return.P DISC

Tį’ ninádeiilnish.

let’s.go again-pl-1dpl-work.R

Tónaneesdizígóó bił ’anáá’oolwod.

tuba.city-to 3-with again-3-drive.R

Tsinaabąąs bee nida’abąąs yę́ędą́ą́’ shi’dizhchį́.

wagon 3-with pl-3-drive.I past 1-pass-born.P

woo’aal

3DO-2dpl-chew.it.P

Yadiizíní bigháníshgéésh.

can 3-through-1-cut.open.I

yik’íididis

3DO-3-wrap.it.around.it.I

yiyííshóó’

3DO-3-brush/comb.it.P

Yootóodi níyáago shik’éí daostse’ laanaa nisin.

Santa.Fe-at 1-arrive.P-GO 1-relatives 3-1-see.O wish 1-want.CI