Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries
#’Ashkii dibé yázhí binisé
boy sheep little 3-3-raise.CI’Ajótł’óół laanaa nissin ndi ’aghaa’ shee ’ádin.
4-weave.O hope 3-1-want.CI but wool 3-1-with.me 3-none.NI’Ak’ah ła’ dishhį́įhgo baa naashá.
lard some 3-1-melt.I 3-to 1-go.CI’Atiin yéego séí ndahadleeh łe.
road very sand 3-becomes,usually.CI’Azháánee’ shi dibé hólǫ́ǫ ndi, dibé ła nahiideeshnih.
even.though my sheep 3-exist.NI sheep one 1-buy.F’Áłchíní bi’éé’ náádaségis.
children 3-clothes 3-1-wash.R’Íhoo’aah ’ayóo bidziil.
education very 3-strong.Ibik’ídidoohdis
3DO-2dpl-wrap.it.around.it.Fbik’ídóhdis
3DO-2dpl-wrap.it.around.it.IBá ólta’í la’ t’áá shǫ́ǫ́ da nihaa joozba’.
3-teacher some at.least such.as 1du-about 3-care.PDamóogo nihaa náájídááh.
Sunday.GO us.return 4-again.visit.Fdeidíníłkaad
pl-3DO-3dpl-start.to.herd.them.(animals).Ideiilyį́į́’
pl-3DO-1dpl-melt.it.(snow).Pdidazhdííłjéé’
pl-3DO-4dpl-start.fire.Pdizhdidoołjah
3DO-4-start.fire.Fdizhdííłjéé’
3DO-4-start.fire.PDíí tł’éé’ t’áá ká dóola dá’ák’eólyeed; dádi’nítįįh.
this night NEG bull into.field-3-run.O hope.not 3-2-close.gate.IDíí yiską́ągo ’íídííłtah.
this tomorrow 3-2-read.FDlǫ́ǫ́’ ’a’ą́ą́dę́ę́’ hanoolne’ dóó naneesne’.
prairie.dog hole-from stick.head.up.out.P and 3-look.around.PDoo shí ’ásht’į́į da.
NEG I 1-do.I NEGdíníłkaad
3DO-2-start.to.herd.them.(animals).IHa’át’íí neidiyoołnih nínízin?
who 3-3-buy.F 2-think.NIhadaołgéésh
pl-3DO-2dpl-cut.it.out.Ihadeiilgéésh
pl-3DO-1dpl-cut.it.out.IHaidą́ą́’ ’a’áán góne’ nishishnish ńt’éé’ --- doo shił yá’áhoot’éeh da.
winter-past mine.shaft 1-work.P past NEG 1-with 3-good.N NEG
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- -dą́ą́’ past time’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- -ne’ behind’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- ’Áhoodzaii
- naashnish work
- -ił with’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- ńt’éé’ relates to past timesaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- doo --- da frame to negativize verbs and phrasessaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi




