Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries
’Ashą́ą́ nít’ę́ę́’ t’áadoo hooyání shaa ’ílwod.
1-eat.Prog past suddenly 1-for 3-drive.P’At’ééd sin t’áá hahígo yíhooł’ą́ą́’.
girl song just quickly 3-3-learn.P’Eii lá bóhólníih ni.
that FOC 3-lead.Prog EMPHbik’ídazhdidis
pl-3DO-4dpl-wrap.it.around.it.Ibik’ídeediz
3DO-1dpl-wrap.it.around.it.Pbik’ídisoodiz
3DO-2dpl-wrap.it.around.it.Pbik’ídínídiz
3DO-2-wrap.it.around.it.PChidí nidabinołtłáád.
car pl-3-2dpl-stop.Idaołhį́į́h
pl-3DO-2dpl-melt.it.(snow).Idazhdooyį́į́ł
pl-3DO-4dpl-eat.it.Fdeidíníłkaad
pl-3DO-3dpl-start.to.herd.them.(animals).Ideiitł’ó
pl-3DO-1dpl-weave.it.IDibé dził binaashii nanishkaad.
sheep hill 3-across.from 3-1-herd.CIdiilbish
3DO-1dpl-boil.it.FDíí yihahígíí biyi’, háísh tówónaanígóó ch’aa deeyá?
this year.IGII within who overseas.GOO travel 3-going.F-QDíkwíí jį́ lá nanilnish?
how.many Q days 2-work.IDoo ’áłah dadiidleeł da.
NEG together pl-1dpl-meet.pl.F NEGdołhį́į́h
3DO-2dpl-melt.it.IDziłghą́’ą́ bizaad diists’a’ laanaa.
White.Mountain.Apache 3-language 1-understand.NI wishdíníłkaad
3DO-2-start.to.herd.them.(animals).Ihadasiigeed
pl-3DO-1dpl-dig.it.out.Phadasoogeed
pl-3DO-2dpl-dig.it.out.Phadeiilgizh
pl-3DO-1dpl-cut.it.out.Phanishchaad
3DO-1-card.it.(as.in.wool).IHáísh ’ałhosh?
who-Q 3-sleep.Ijíí’aal
3DO-4-chew.it.PKingóó déyáhą́ą́’ łá’í nidi doo bénáshniih da.
store-to 1-go.P-past but NEG 3-1-remember.CI NEG
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- -góó to, toward, along, on, with a numeral it indicates a date’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- łá’í ndi not even one, not a single onefind in Navajo Particle Lexicon
- doo expresses negationfind in Navajo Particle Lexicon
- Continuative Imperfective (CI)
- da expresses negationfind in Navajo Particle Lexicon




