Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries
Shichʼéʼé kinaasdaʼgo bitsiiʼ shá beʼdíítłʼóół. Tʼáásh ʼáko?
1-daughter 3-reach.puberty.P-GO 3-hair 1-for 3-2-tie.F just-Q okay’Ak’ah ła’ dishhį́įhgo baa naashá.
lard some 3-1-melt.I 3-to 1-go.CI’Amásání léi’ dibé yázhí yootééł.
grandmother INDEF sheep little 3-3-carry.AnO.Prog’Awéé’ dah sidá.
baby up 3-sit.SPN’Áádę́ę́’ nánísdzáago łį́į́’ bá nida’deeshjoł.
from.there 1-return.P-GO horse 3-for pl-1-set.out.NCM.F’Áłahji’ tó dilchxoshí síníł’ą́.
always water popping-Í 3-2-keep.SPNBee nahaldzoohí yah ’adíítį́į́ł. Da’ yah ’ííńtą́?
broom in 3-2-bring.F.SSO Q in 3.2.bring.P.SSOCh’iyáán ’ádaasdįįdgo kingóó ła’ hááshááł.
food pl-3-run.out.P-GO store-to some area-1-go.get.ProgChidí nidabinóołtłáád.
car pl-3-2dpl-stop.OChidíłtsooí bidááh síńzį́į dooleeł.
car-yellow-REL 3-for 2-stand.SPN FUTdajííshóó’
pl-3DO-4dpl-brush/comb.it.PDamóogo ’áłah ’aleeh ’áko ’áadi nihaadíínááł.
Sunday 3-gather 3-be so there-at 1-Pl-to-2-arrive.Fdaoo’aal
pl-3DO-2dpl-chew.it.Pdaooshóó’
pl-3DO-2dpl-brush/comb.it.Pdashoołbéézh
pl-3DO-2dpl-boil.it.Pdeiigish
pl-3DO-1dpl-make.one.cut.in.it.IDibé t’áá daaztsą́ą́ lágo bik’íníyá.
sheep just pl-3-die.P DISC-GO 3-onto-1-come.Pdidoołhįh
3DO-2dpl-melt.it.Fdidíłjeeh
3DO-2-start.fire.Idołhį́į́h
3DO-2dpl-melt.it.Idíníshkaad
3DO-1-start.to.herd.them.(animals).Ihadaniilchaad
pl-3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).Phadasiigeed
pl-3DO-1dpl-dig.it.out.Phadééłbįįd
3DO-1-fill.something.up.with.it.Phaiłgéésh
3DO-3-cut.it.out.Ihajííłgizh
3DO-4-cut.it.out.Phazhniłchaad
3DO-4-card.it.(as.in.wool).IHáí lá Naatsis’áángóó náádeesdzá?
who-Q discover Navajo.Mountain.GOO again-3-go.Fjidiłhį́į́h
3DO-4-melt.it.INe’eshłééh. T’áá ká nóólk’oł.
2-1-copy.I 2-blink.Onidadoohłeeł
pl-3DO-2dpl-carry.a.ropelike.thing.around.Fnidajizlá
pl-3DO-4dpl-carry.a.ropelike.thing.around.PNimá yázhí bighangóó díílwoł dóó ’ááaad késhdę́ę́’į́">jí ’awéé’ baa ’áhólyą́ą dooleeł.
your aunt 3-house-to 2-run-and that-way baby 3-for 2-care.CI FUTnisiilkáá’
3DO-1dpl-investigate.it.PNíléí dá’ák’ehdi ła’ joogááł.
there cornfield-at some 4-walk.ProgNíwe, bíni’dii ’ałwosh!
stop 3-let 3-sleep.INíyolgo t’áá ’áko niishch’ił.
wind-GO immediately 3-blink.UNTUdi hooghannimází góne’ Diné bizaad baa ’iinishta’
NTU-at hogan inside Diné 3-language 3-for 1-read.IShe’abe’ sits’ą́ą́’ wóódlą́ą́’ lágo.
1-milk 1-from 3-2-drink.O LÁGOShilééchąą’í bił na’nishkaadgo jooł bá ’abíńjíshhałgo yikéé’ náádiilwo’.
1-dog 3-with 1-herd.CI ball 3-for 3-1-bat.R-GO 3-after 3-run.R
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- -ił with’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- accompaniment
- -go verb and subordinating encliticsaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- -á for, for the benefit of’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- benefactive
- -kéé’ behind, following’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- Continuative Imperfective (CI)
- na’nishkaad herd, go out herding
- ’Ánáhoot’įįhígíí




