Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

#Shimá yázhí ’ashkii binisé.

aunt little boy 3-3-raise.CI
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

 

’Akóyaa ’adah, t’áá baa ’áhólchįįh.

there-down down, just 3-to 2-aware.NI

’Ashkii yázhí éí bimá kingóó yił yi’ash.

boy little TOP 3-mother store-to 3-with 3-walk.du.Prog

’Ałk’idą́ą́’ ch’iyáán ’ ádayiilaa léi’ ła’ ’ánáádeiilyaa.

long.ago food pl-3-3-make.P Indef. some again-pl-3-1dpl-make.P

’Ałk’idą́ą́’ shimá bił na’nishkaadgo ’aghaa’ yisdizígíí dibé yázhí yichíihgo yizénéíłt’ih.

long ago 1-mother 3-with SUP-1-herd.I-GO wool 3-spin.P-ígíí lamb 3-birth.P-GO 3-neck-around-3-tie.P

’Ániid ’iiyą́ą́’ ’áko ndi t’ah dichin nisin.

recently 1-eat.P even then still 3-hungry 1-want.NI

Ashkii bił hóyéé’.

boy 3-with ho-lazy.NI

Ayóo níyol.

very 3-wind.CI

bik’ídisoodiz

3DO-2dpl-wrap.it.around.it.P

Bá ólta’í la’ t’áá shǫ́ǫ́ da nihaa joozba’.

3-teacher some at.least such.as 1du-about 3-care.P

Ch’éénísh’į́įgo náá’deeshtł’óół nissin.

out summer.GO 1-again.weave.F 1-desire

Ch’óóshdą́ą́dą́ą́’ Diné Bizaad t’éiyá bee yádeilti’ nít’ę́ę́’.

formerly Navajo language only 3-with pl-3-speak.I past

Chidí nidabinóołtłáád.

car pl-3-2dpl-stop.O

Chidí t’ą́ą́’ nináníłbą́ą́z.

car just 3-1-reparked.R

Da’ ’áájí ’ałdó’ ’áłah ’azlį́į́’?

Q that-side also meeting 1-happen.P

dajiłhį́į́h

pl-3DO-4dpl-melt.it.(snow).I

daohtł’ó

pl-3DO-2dpl-weave.it.I

dazhdidoołhįh

pl-3DO-4dpl-melt.it.F

Dibé halgaidí da'ałchozh

sheep meadow 3-pl.grazing.I

Díí tł’éé’ ’índa hazhó’óó ’iideeshwosh.

this night only.then uninterrupted 1-sleep.F

Dlǫ́ǫ́’ ’a’ą́ą́dę́ę́’ hanoolne’ dóó naneesne’.

prairie.dog hole-from stick.head.up.out.P and 3-look.around.P

Doo ’áłah dadiidleeł da.

NEG together pl-1dpl-meet.pl.F NEG

Doo nídahiyoołnaah da.

neg pl-3-2dpl-resuscitate.I neg

Ha’át’íísh baa hane’?

What Q 3-for be.told.CI

Ha’át’íísh neidiyoołnih nínízin?

who-Q 3-3-buy.F 2-think.NI

Haalá tʼáá ʼéiyá yinílyée ni’?

how-Q just TOP 2-name.NI remember

hadeiilgizh

pl-3DO-1dpl-cut.it.out.P

haiigeed

3DO-1dpl-dig.it.out.P

Halne’é doo hazhó’ó halne’ da.

preacher NEG well 3-explain.CI NEG

hayííłgizh

3DO-3-cut.it.out.P

Kii mósí bił yá’át’ééh.

Kii cat 3-with 3-be.good.NI

Kénídánííljeehgo, sin ła’ beehódíítał.

shoe.game-GO song some 2-sing.F

Linda naaltsoos yółta’.

Linda book 3-3-read.I

naohłé

3DO-2dpl-carry.a.ropelike.thing.around.I

Ná’oolkiłí sits’ą́ą́’ tanáóó’nił lágo!

watch 1-away 3-1-take.apart.O don’t

Neeznáá shinaahai yéedą́ą́ʼ shimásání bighandi ayóó nináshtih ńt’ę́ę́ʼ.

ten 1-winter.pass.P past 1-maternal.grandmother 3-home-at very 1-balk.R past

Nideilnish dooleeł jiní.

pl-3-work.CI it-will-be hearsay

nisínílá

3DO-2-carry.a.ropelike.thing.around.P

Ron hashk’aan ła’ ní.

Ron banana some 3-say.NI

Shimósí yázhí tsin yąąh dah sidáago hádésh’na’ ńt’éé’ ’áłt’ąą hadanáálwod.

1-cat little tree 3-on up 3-sit.SPN-GO 1-climb.P but after.all 3-run.down.P

Shimásaní hooghan namzí góne’ ch’iyaan íílééh.

1-grandmother hogan round inside food 3-3-make.IP

Shízhe’é yéeni’ ’ayóó ’iiná bee nanihizhneeztą́ą́’.

1-father past-deceased very life 3-with 1pl-4-teach.P

Shį́įgo ch’ééh jiyáán yishį́į́h ’áádóó tó lą’í yishdlį́į́h.

summer-GO watermelon 3-1-eat.U and.then water lots 3-1-drink.U

T’ah doo la’ nihee ninááháłtin da.

not.yet DISC some 1du-on 3-rain.CI NEG

T’áá ’íiyisíí dootł’izhii ’át’é.

really turquoise 3-be.NI

Tó lą’ígo nidlą́ ’áko bee nitah yá’áhoot’ééh dooleeł.

water many 3-2-drink.DI so 3-with 2-among pl-3-good.NI future

yiitł’ó

3DO-1dpl-weave.it.I

yiyíí’aal

3DO-3-chew.it.P

yí’aal

3DO-1-chew.it.P

ʼAtʼééd doo bił hózhǫ́ǫ da dooleeł.

girl NEG 3-with HO-happy.NI NEG 3-become.F