Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Ak’ah kǫ’ dishtłi’go sédá.

candle 3-1-cause.burn.NI-GO 1-sit.SPN

’Akonee’, shą́ą́’ t’áadoo ’ánít’íní nidishní.

see remember NEG 2-do.NI-Í 1-say.I

’Atiin yéego séí ndahadleeh łe.

road very sand 3-becomes,usually.CI

’Éí lą́ą baa nitséskees nít’ę́ę́’.

that EMP 3-about 1-think.I past

’Iiná yinishdlą́ą́nígíí bee shitah yá’ahoot’ééh.

life 3-1-believe.NI-ÍGÍÍ 3-with 1-among 3s-be.good.NI

bik’ídadisoodiz

pl-3DO-2dpl-wrap.it.around.it.P

Bíla’ashdla’ii nishlį́.

3-hand-five-NOM 1-be.NI

Bá ólta’í la’ t’áá shǫ́ǫ́ da nihaa joozba’.

3-teacher some at.least such.as 1du-about 3-care.P

Ch’ééh jiyáán náshdį́į́h ’áádóó tó náshdlį́į́h.

watermelon again-1-eat.R then water again-1-drink.R

Ch’íníyáá nít’éé’ nikida’diłtsį’.

out-1-went.P past 3-sprinkle.I

Chidí bikéé jį’ adeez’áhí bikee’ nitsaaígíí ’éí nahałnii’.

pickup.truck 3-tire 3-big.NI.-NMLZ TOP 3-1-buy.P

dadínółkaad

pl-3DO-2dpl-start.to.herd.them.(animals).I

dajishóóh

pl-3DO-4dpl-brush/comb.it.I

deidooyį́į́ł

pl-3DO-3dpl-eat.it.F

deiidlą́ą́’

pl-3DO-1dpl-drink.it.P

didideeshjah

3DO-1-start.fire.F

didínííłkał

3DO-2-start.to.herd.them.(animals).F

Diné nishłį́į ndi Bilaagana bizaad t’éí bee yáshti’.

Navajo 1-be.NI but English language only 3-with 1-speak.I

Dlǫ́ǫ́’ hwiiłhashaalání">go bik’e’ashch’íí’go baa ’ákonsin.

prairie.dog 3a-3-bite.I-GO 3-be.painful.P-GO 3-about 1-be.aware.NI

Doo yéé chizh yah ’ííjaa’í hooghan shį́į́ ’adííłk’ą́ą́’ nít’éé’.

DOO YÉÉ firewood into 3-1-carry.pl.P-Í hogan probably 3-1-burn.P past

dííyį́į́ł

3DO-2-eat.it.F

Gah bik’ee’ taah yí’áhígóó ’eesbąs.

rabbit foot water 3-into1-drive.Prog

Ha’át’íísh biniinaa nanichxǫ’?

what-Q 3-because 2-pout.CI

Haa’íyee’ shinááł Diné bizaad bíhwiidííł’aał.

lets.see 2-1-watch.Prog Navajo language 3-2-learn.F

hadíníilchał

3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).F

haniilchaad

3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).I

hanííłchaad

3DO-1-card.it.(as.in.wool).P

Háadish chídí sizį́?

where-at-Q car.SRO parked.at.CI

Háágóó lá Bíl doogááł nízin Jáan?

where-toward Q Bill 3-go.sg.F 3-want.CI John

jiigish

3DO-4-make.one.cut.in.it.I

Jį́į́dą́ą́’ nihee deezhchííl. Naaki yiską́ągo náádidoochííł jiní.

day-PST 1.PL-with start-3-snow.P two day-PST-GO again-start-snow.F 3-say.I

Kintah góyaa yishááł ńt’éé’ béeso ńdiiłtsooz

areal-down 1-go.Prog past money 3-1-pick.FFO.P

Mósí dóó łééchąą’í baníłtsoodii, bił dahózhǫ́.

cat dog 3-1-feed.P-and 3-with PL-3-happy.NI

Na’azhǫǫshgi díkwíí shį́į́ shaa woobįįh?

hoop.and.pole.game-at how.much 1-to pass-win.I

Naaki yiskánídą́ą́’ da’iiníílta’go hahoolzhiizh.

two day-past pl-1dpl-school.NI-GO start-time.passing.P

nisoołkáá’

3DO-2dpl-investigate.it.P

Níléí dá’ák’ehdi ła’ joogááł.

there cornfield-at some 4-walk.Prog

Ńléígóó díníyáa dooleel.

there-GÓÓ 2-go.sg.SP FUT
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

 

Shí doo mósí shił yá'át'éeh da.

Kii cat 3-with 3-good.NI

Sohodizingo t’áá ká nídoó’nééh.

prayer-GO neg 2-get.up.O

T’áadoo hadahooł’áhí.

neg pl-3s-2dpl-make.noise.NP-Í

T’áá kwe’é shiba’ sínídáa doleeł.

just right.here 1-waiting.for 2-sit.SPN FUT

T’áá shǫǫ da la’ da’adą́ądi diné bich’iiyą’ hólǫ́ǫ́ lá.

at.least such.as some restaurant-at Navajo 3-food 3-exist.NI DISC

Tsxį́įłgo łees’áán ádíílííł; nimásání nihaa yíghááh!

quickly tortilla 2-make.F 2.poss-mat.grandma-NOM 1.pl-to 3-come.F

Tségháhoodzánídi hahonishchaad.

Window.Rock-at 1-trouble.F

Tł’ízí tł’óo’di tł’oh deiiłchózhígíí shił bééhózin.

goat outside-at grass pl-3-3-eat.leafy-ÍGÍÍ 1-with 3-about-3-know.NI

Yas Niłt’ees bini góne’ yas dajiłhį́į́h.

January 3-in 3-into snow Pl.4-melt.I

yishdlą́ą́’

3DO-1-drink.it.P

Ła’ nídeezid yę́ędą́ą́’ ’áajigo niséyá.

one month past that-way-GO 1.go.P

‘Atsą́ą́’ shił ’ádzaago ’ach’ą́ sílį́į́'.

3i-ribs 1-with 3-do.P-GO meat.hunger 1-become.SP