Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Ahwééh ła’ yishdlą́.

coffee some 3-1-drink.I

’Atiingó ’ayóo séitah hazlįį..

roadway-GÓ a lot sand on it.I

’Atʼééd naʼniłkaad.

girl 3-herd.CI
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

’Awééh kweʼé ninishteeh, adaʼoogeeh.

baby here 3-carry.AnO.I 3-fall.O

’Ayóo łį́į́’ shił naalgeed di, ’ííshją́ą́shį́į́ díí łį́į́’ bik’i dah ńdaah!

very horse 1-with 3-buck.CI 3-2-say.NI lets.see this horse 3-on up 2-sit.I

’Áádóó hainidzaa?

and.then what-3-2-do.P

bik’ídadisoodiz

pl-3DO-2dpl-wrap.it.around.it.P

bik’ídazhdidoodis

pl-3DO-4dpl-wrap.it.around.it.F

bik’ídídis

3DO-2-wrap.it.around.it.I

Ch’ééh jiyáán hastiin baa nahashniihgo ch’ééh ’ííł’įįd ’ahbínídą́ą́’.

watermelon man 3-from 3-1-buy.CI-GO tried in.vain 1-act.P morning-past

Chidíłtsooí bidááh síńzį́dooleeł.

car-yellow-REL 3-for 2-stand.SPN FUT

deidooyį́į́ł

pl-3DO-3dpl-eat.it.F

deiitł’ó

pl-3DO-1dpl-weave.it.I

dideidííłjéé’

pl-3DO-3dpl-start.fire.P

Diné bikédaayahgi ʼooljééʼ hanábąsgo ʼashiiké nidahachíí jíní.

navajo-people 3-pl-land-at moon up.out-3-full.moon.R-GO boy-pl pl-3-birth.R 4-say.I

Díí doo nighan ’át’ée da.

this NEG 2-home 3-be.NI NEG

Díí tł’éé’ t’áá ká dóola dá’ák’eólyeed; dádi’nítįįh.

this night NEG bull into.field-3-run.O hope.not 3-2-close.gate.I

Doochǫǫł á’ego!

repulsive 3-be.NI-GO

Haashíyee’ shimá bidzi’ izí shił doolwoł hait’éego dilwo’.

try.and.find.out 1-mother bicycle 1-with pas-moving.fast.F 3-1-try.F 3-run.

Hagod neezgaigo chʼééh ’ajiiłhxáazh łeh.

4-knee 3-hurt.P-GO in.vain 4-sleep.NI often

Haidą́ą́’ shich’ą́ą́h ’ííchííl na’nishkaadgo.

winter-past 1-protect 3-snow.P 3-1-herd.CI-GO

Háí lá sis łigai ’iił’įh

who-Q belt silver 3-3-make.U

Hooghan ’adeeshłííł ndi tsineheeshjíí’ shee ’ádin.

hogan 1-build.F but lumber 1-with 3-none.NI

Hóółchįįd.

3-anger

Jáan bimá łóó’ t’áá yiyánígíí bił bééhózin.

John 3-mother fish just 3-3-eat.I-ÍGÍÍ 3-with 3-about-3-know.NI

joodlą́ą́’

3DO-4-drink.it.P

K’ad ’ałníí’góó ’eeshtł’óół doo yę́ę ła’ damóo yę́ędą́ą́’ t’áadoo ’asétł’ǫ́ǫ da.

now half-toward 1-weave.Prog future past one Sunday when.past NEG 1-weave.P NEG

K’ad shicheii bíká ’iishyeed.

now 1-grandfather 3-for 1-run.I

Kwe’é k’ad łe’esh’aah.

here now earth-1-put.into.I.SRO

Mósí ’abe’ yódlą́ą́’ lágo.

cat milk 3-3-drink.O don’t

Naadą́ą́’ ła’í ndi t’áadoo bik’i nahoołtą́ą da.

corn not.even.one but just.NEG 3-on rain.P NEG.

Naalyéhé sidáhí bíchį́į́shlą́ąjį’ bizęęs.

trader 3-nose-tip-jį’ 3-wart

Ni’éé’ náníłkad.

2-clothes 3-2-sew.I

nidasoolá

pl-3DO-2dpl-carry.a.ropelike.thing.around.P

nidazhdooleeł

pl-3DO-4dpl-carry.a.ropelike.thing.around.F

nizhdooleeł

3DO-4-carry.a.ropelike.thing.around.F

Nizhé’é ha’át’íísh nahideeshnih nízin.

2-father-Q what 3-1-buy.F 3-want.NI

Nizhónígo ha’íí’ą́ yę́ędą́ą́’ sxíiłgo da’ségis.

beautiful sunrise past quickly pl-3-1-wash.P

Niłísh bééhosin doodaii’ biłísh bééhozin?

2-with-Q 3-know.CI or 3-with-Q 3-know.CI

Náhóóchįįd.

2-angry.P

Shá bíighah yáshti’ lá.

sun proportionate 1-talk.I DISC

Shicheii béeso bideená naalnish.

1-grandfather money 3-exchange.for 3-work.I

T’ah ’ałk’idídą́ą́’ sik’is t’áá yiiłtsą́ą́ nít’ę́ę́’.

still long-ago 1-friend just 3-1-see.P past

T’ahádą́ą́’ dah ’ayítł’óh.

before.thus up 3-2-loom.set.I

Tsé bikáa’gi béésh dah si’ą́.

rock 3-on-at knife up 3-sit.SNP

Tsiiyi’di náá’dzítseeł yiits’a’.

forest.up.to 4-again.chop in.sound.R

Tsxį́įłgo ni’éé’ biih ni’nééh.

hurry 2-clothes 3-into 2-crawl.I

Tʼóó baa yáhásin.

only 3-for 3-about-embarrasing.NI

Yadiizíní bigháníshgéésh.

can 3-through-1-cut.open.I

yiidą́

3DO-1dpl-eat.it.I