Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Adáádą́ą́’, hééł sinil góne’ hasht’ehooshłaa.

Day.last belongings storage inside 3-1-clean.P

’Ana’í bádahóóchįįd.

enemy 3-for-pl-angry.P

’Atiin bąąhgóó doo ch’il ’ahwééh ’ájíléeh da.

road 3-beside-along NEG plant coffee together 3-4-gather.SFO.I NEG

’Azhą́ níchíil ndi dibé ch’ínínil.

even 3-snow.I but sheep 3-1-release.P

’Ałchini naaki.

children two

’Áłtsé biba’ dooleeł ’áko shį́į́ ’índa nihił dah adidoolwoł.

first 3.for will until then only 1.with start 3-drive.F

Asdzání ní’jookąąhgo kintahdi nijighá.

woman-NOM Rep-3a-beg.I-GO town-at about-3a-walk.I

Ashkii tł’óodi naashné ni. Nit’éé’ bimá aní k’adee’ ’aadéé’ chiíłtsxóoí yilwoł.

boy outside-at 1-play.IP 3-say. past 3-mother 3-say.IP now there-from vehicle-yellow-NMZ 3-moving.fast.F

Ch’iyáán bá hooghandi béeso bideená naashnish.

food.store-at money 3-in-exchange.for 1-work.CI

Ch’į́į́góó ch’ééh tádííyá.

fail in.vain 1-go.P

Chidí sits’ą́ą́’ hashtł’ish yiih yilwodgo t’áá ch’į́į́góó ch’ééh ’ííł’įįd.

car 1-from mud 3-into 3-go.P-GO failure in.vain 1-act.P

Chidímazí yoo'į́.

car 3-3-see.Prog
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

 

dadínółkaad

pl-3DO-2dpl-start.to.herd.them.(animals).I

Dah náánéitą́ągo ninááhodoołtį́į́ł.

up new.cresent.moon-GO 3-appear.F

dajishóóh

pl-3DO-4dpl-brush/comb.it.I

dajiłbéézh

pl-3DO-4dpl-boil.it.I

dideidiłjeeh

pl-3DO-3dpl-start.fire.I

dididiiljah

3DO-1dpl-start.fire.F

didínóołkał

3DO-2dpl-start.to.herd.them.(animals).F

Díí tł’éé’ t’áá ká dóola dá’ák’eólyeed lágo.

this night NEG bull into.field-3-run.O hope.not LÁGO

Díí yiską́ągo ’íídííłtah.

this tomorrow 3-2-read.F

Dziłghą́ą́’góó deeshááł nissin.

mountain-top-toward 1-go.F 1-want.CI

hadazhneeshchaad

pl-3DO-4dpl-card.it.(as.in.wool).P

hadíníilchał

3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).F

hajíígeed

3DO-4-dig.it.out.P

hayííłgizh

3DO-3-cut.it.out.P

Háí lá ’ałhosh?

who Q 3-sleep.I

Háí lá sis łigai ’iił’įh

who-Q belt silver 3-3-make.U

Hooghan bine’jígo łį́į́’ sizį́ dóó t’íís yiyaagi dahaastł’ǫ́.

home 3-behind-side-GO horse 3-stand.SPN AND cottonwood 3-under-at up-3-3-tie.P

Hóółchįįd.

3-anger

Hóhoot’éédą́ą́’ dahodéek’ą́ąhgo ayóo bits’ą́ą́dóó łid nítsaaz nít’éé’.

"last.year-past pl-3-fire-GO very 3-from-it smoke spread past.CI"

K’aa’ísh ’aní’á biyaa doodago daats’í báhátis ’ayiist’oh ?

arrow-Q bridge 3-under or perhaps 3-over 3-3-shot.P

Na’níle’dii k’ida’diilyá, t’áadoo dadínéesą́ą da.

dismay pl-3-1dpl-plant.P NEG pl-3-grow.P NEG

Naa’ółí hanii náneeskaadí bił yíyą́ą́’. ’Alóós ga’ (yíyą́ą́’).

bean NEG.FOC tortilla 3-with 3-1-eat.P | rice FOC (3-1-eat.P)

nijizlá

3DO-4-carry.a.ropelike.thing.around.P

Nizhéʼé nilą́ąjįʼ yigáałgo bikééʼ yilwoł.

2-father 2-in.front-to 3-walk.Prog-GO 3-behind 2-run.Prog

Ní’dizhołgo nihił ná’ílwod.

3-sprinkle.CI 1pl-with 3-run.P

Saad naashkaahgo baa naashá.

word 3-1-research.CI-GO 3-to 1-go.Prog

Shicheii déidiiłjeeh’ii’, hoozdohgóó nahisiitą́.

1-grandfather 3-3-built.fire.P-and warm-to 3-sit.P

shiilbéézh

3DO-1dpl-boil.it.P

Shí ’éí doo shił bééhozin da nít’éé’.

1-possessive TOP NEG 3-3-knowledge.CI NEG past

Shį́įgo ch’ééh jiyáán yishį́į́h ’áádóó tó lą’í yishdlį́į́h.

summer-GO watermelon 3-1-eat.U and.then water lots 3-1-drink.U

shoołbéézh

3DO-2dpl-boil.it.P

T’ah nagháíí yę́ędą́ą́’ ’áłchíní nízaadi da’ółta’ nít’ę́ę́’.

still there past children far-at pl-3-read.I past

T’áá ká ’ooshháásh lágo.

neg 1-go.to.sleep.O LÁGO

T’áá kwe’é shiba’ sínídáa doleeł.

just right.here 1-waiting.for 2-sit.SPN FUT

Ted ’éí NLA da’ólta’í ’ayóo dahayóígo yoodlą́.

Ted TOP NLA students very pl.3.be.able.I-GO 3-3-believe.NI

Ts’éénídzííd, t’ah ’íinda ’iidííłhosh.

2-wake.up.I future only.then 2-sleep.F

Tsé’áándę́ę́’ dóó tsédáajį’ ninish’na’.

cave-from and cliff-to 1-crawl.P

Yáʼáhootʼéegi shighan.

areal-beautiful.NI-at 1-home