Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Abínídą́ą́’ kintahgóó dah didoohkah.

morning-past town-GÓÓ up start-3pl.go.F

’Ahwééh doo dich’í’ígíí ła’ jóódlą́ą́’.

coffee NEG 3-bitter.NI-NOM some 3-4-drink.O

’Aoo’, ’ákǫ́ǫ́ shíni’.

yes there 1-mind

’Azhą́ shaa jidiijéé’ ndi, t’áá hwéé deeshwoł.

even.though 1-from-4-start-run.P just but 1-run.F

’Ałk’idą́ą́’ dahane’ yę́ę bíneeshdlį́įgo yíłta’.

long.ago pl-story past 3-1-admire.I-GO 3-1-read.P

’Átséétł’éédą́ą́’ lą’í nahoołtą́.

before-last.night many around-3-rain.P

’Ádą́ą́dą́ą́’ásh nishínílnish?

yesterday-Q 2-work.P

Baa tįįh náádiikah.

3-for achieve 1dpl-walk.pl.I

Ch’iyáán t’óó ’ahayóí ndi tó ’ádin.

food lots but water 3-none.NI

Ch’iyáán ííł’í doo ndi yééhósin da.

food 3-3-make.CI NEG but 3-3-know.NI NEG

Ch’íníyáá nít’ę́ę́’ t’áá hooshch’į’ łééchąą’í shich’į’ ch’élwod.

out-1-go.P past suddenly 1-to dog out-3-come.P

Chidí bik’ee heesh’ááł.

car 3-tire 3-1-move.SRO.Prog

Chidí łizhinígíí doodago łigaaígíí daats’í nahideeshnih?

car black-nom or white-nom perhaps 3-2-buy.F

Da’ k’ad daats’í ch’iyáán ’áníléehgo ná ’adazh’niiyą́ą́’?

Q now perhaps food 2-make.I-GO 2-for feast.happen

dadiilyį́į́h

pl-3DO-1dpl-melt.it.I

dadoołhį́į́’

pl-3DO-2dpl-melt.it.P

deitł’ó

pl-3DO-3dpl-weave.it.I

Dichinísh doodaii’ dibáá’ísh dzinízin?

hunger-Q or thirst-Q 3-4-want.NI

didiiljéé’

3DO-1dpl-start.fire.P

didoołjéé’

3DO-2dpl-start.fire.P

Dlǫ́ǫ́’ ’a’ą́ą́dę́ę́’ hanoolne’ dóó naneesne’.

prairie.dog hole-from stick.head.up.out.P and 3-look.around.P

Dlǫ́ǫ́’ da’diłhashaalání">go baa ’ákonsin.

prairie.dog 3i-3-bite.I-GO 3-about 1-be.aware.NI

Doo ’áłah deiidleeh da.

NEG together pl-1dpl-meet.pl.I NEG

Doo yéé chizh yah ’ííjaa’í hooghan shį́į́ ’adííłk’ą́ą́’ nít’éé’.

DOO YÉÉ firewood into 3-1-carry.pl.P-Í hogan probably 3-1-burn.P past

Dziłghą́ą́’góó deeshááł nissin.

mountain-top-toward 1-go.F 1-want.CI

Díí tł’óół yílééł.

this rope 3-2-carry.SFO.Prog

Gohwééh t’áá bizhání ’éí doodaii’ ’abe’ biłgo daats’í nínízin?

coffee only TOP or milk 3-with-GO perhaps 3-2-want.NI

Ha’át’íísh doone’é nílį́?

what-Q clan 2-be.NI

hadeiilgizh

pl-3DO-1dpl-cut.it.out.P

hadoołbįįd

3DO-2dpl-fill.something.up.with.it.P

hadííłtééł

3DO-2-carry.him/her.up.out.of.something.F

Hastiin Nééz lą́ą hádadíníit’ı̨́ı̨́’.

Mister Neez emph pl-3-1dpl-search.I

Háí shą’ bił nanilnish?

who Q 3-with 2-work.I

jididoołhįh

3DO-4-melt.it.F

Joe dóó Louise hataał.

Joe and Louise 3-sing.CI

Kwii sínídáa dooleeł.

here 2-sit.SPN will.be.F

Ma’ii jooldloshí hane’ haigo t’éiyá baa hane’.

coyote 4-walk.Prog-NMLZ story winter only 3-for story

Naa hashne’.

2-for 1-tell.I

nideidooleeł

pl-3DO-3dpl-carry.a.ropelike.thing.around.F

Nizhónígo ’oo’ááł.

be.nice.NI-GO be.daytime.Prog

Shicheii naalyehe bahooghandi chʼiiyaan nayiiłniih.

maternal.grandfather grocery 3-house-at food 3-3-buy.I

Shimósí yázhí tsin yąąh dah sidáago hádésh’na’ ńt’éé’ ’áłt’ąą hadanáálwod.

1-cat little tree 3-on up 3-sit.SPN-GO 1-climb.P but after.all 3-run.down.P

Shí hanáshyįįh.

1 1-rest.I

Siláo yik’ee noochééł.

police account 3-flee.Prog

T’áá hooshch’į’ déshnish.

suddenly 1-start.work.P

Tł’ízí da’ałchozhgo shił bééhózin.

goat ’a-3-graze-GO 1-with 3-of-3-conceive

wołbéézh

3DO-2dpl-boil.it.I

wołhį́į́h

3DO-2dpl-melt.it.(snow).I

Yiską́ągoósh ’adeestsił nínízingo bee na’anishí hasht’enilééh?

tomorrow-Q 1-make.F 2-want.NI-GO tool 3-2-prepare.I

Łééchąą’í tsxį́įłgo ’atsį’ yiyą́.

dog quick-GO meat 3-3-eat.I