Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Ahwééh náshdlį́į́h áádóó naanishgóó yishááh.

coffee again-1-drink.R then work-toward 1-go.I

’Aoo’, ’ashdladigóó ’oolkiłgo ’áádę́ę́’ shił ná’ílwod.

yes five-at-toward clock-GO there-from 1-with 3-return.P

’Ashkii ’ayóo binák’eeshtó’.

boy very 3-tears.in.eye.P

’Azhą́ hasistih ndi ’ayóo ’eesh’į́.

even.though 1-be.old.P even.though very 3-1-see.Prog

’Éí naanishígíí haa nízahdę́ę́’ binanilnishgo hoolzhiizh?

that work-ÍGÍÍ how 3-long.N-past 3-2-work-GO time.move.P

’Ííshją́ą́ ’at’ééd yázhí hooghandę́ę́’ ch’idoogááł.

certainly girl little house-from out-3-walk.F

’Oółháásh lágo.

2-sleep.O don’t

’Íhoo’aah ’ayóo bidziil.

education very 3-strong.I

'Ashxosh.

1-sleep.NI

"Binák’eeaad késhdę́ę́’į́">góó baa da’ashch’osh lá," didíínííł.

3-eye-between-around 3-to pl-3-infest.P DISC 3-2-tell.F

Adą́ą́dą́ą́' nahóółtą́.

yesterday 3-rain.P

Beeldléí danołtsóós.

blanket pl-3-2dpl-bring.FFO.I

Ch’ééh jiyáán náánááshdą́ą́’.

watermelon again-1-eat.R

Ch’iyáán t’óó ’ahayóí ndi tó ’ádin.

food lots but water 3-none.NI

dadiilyį́į́’

pl-3DO-1dpl-melt.it.P

deiilzhóó’

pl-3DO-1dpl-brush/comb.it.P

didínéeshkał

3DO-1-start.to.herd.them.(animals).F

didíníilkał

3DO-1dpl-start.to.herd.them.(animals).F

dishhį́į́h

3DO-1-melt.it.F

dizhdííłjéé’

3DO-4-start.fire.P

Díí doo nighan ’át’ée da.

this NEG 2-home 3-be.NI NEG

Díkwíí jį́ lá nanilnish?

how.many Q days 2-work.I

Ha’át’íí baa ’áłah ’aleeh jiní?

what 3-for meeting 4-say.NI

hadíníilchał

3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).F

Halne’é doo hazhó’ó halne’ da.

preacher NEG well 3-explain.CI NEG

Hashk’aan ła’ náánísdzin.

banana some again-3-1-think.CI

Hastiin łééchąą’í dabooyééł.

man dog 3-3-haul.LPB.Prog
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

 

Hastiin łééchąą’í tsinaalzhoodí bił déíshood.

man dogs 3-3-haul.LPB.Prog

Haʼoodz´íí’ binideiilnish.

sentence pl-3-1dpl-work.CI

hááłgizh

3DO-1-cut.it.out.P

Kingóó ’anááda’iisdee’.

town-to again-pl-3-go.R

Naaltsoos bikáá’ na’aníshí bikáa’gi si’ą́.

book desk 3-on-at up 3-lie.SRO.SPN

Ná hóóchįįd.

2-for ho-anger.P

nidaohłé

pl-3DO-2dpl-carry.a.ropelike.thing.around.I

Nimá yázhí bighanaad késhdę́ę́’į́">góó díílwoł dóó ’áájí ’awéé’ baa ’áhólyą́ą dooleeł.

your aunt 3-house-to 2-run-and that-way baby 3-for 2-care.CI FUT

nisiilkáá’

3DO-1dpl-investigate.it.P

Nitsilí ’abínígo tóógóó łį́į́łchíí’ bił ’ałnánáldlosh łeh.

2-brother morning-GO water-to horse-red 3-with 3-go.R usually

Sha’áłchíní Toohgóó bił ’eesbąs.

1-children Shiprock-to 3-with 1-drive.Prog

Shikindóó t’áá ’ahanidi nikin si’ą́

1-house-at just near-at 2-house 3-sit.P.SRO

Shił hodiik’ąąʼ.

1-with ho-start-restless.P

Shí hanii t’éiyá Naasht’ézhí bizaad shił bééhózin.

I contrary only English 3-language 1-with 3-know.P

Siláo yik’ee noochééł.

police account 3-flee.Prog

T’áá ká nikee’ ániidígíí biih wóó’éés lágo.

see.to.it 2-shoe new-IGII 3-into 2-step.in.O NEG

Tsé’áándę́ę́’ dóó tsédáajį’ ninish’na’.

cave-from and cliff-to 1-crawl.P

yididoołhįh

3DO-3-melt.it.F

yidííłhį́į́’

3DO-3-melt.it.P

yik’íididoodis

3DO-3-wrap.it.around.it.F

Yiską́ągo Bee’eldííldahsinilgóó ’adeesdee’.

tomorrow Albuquerque-to 4-PL.underway.F

Yiską́ągo díí doo ’íídííłtah da. (K’ad tsxíiłgo ’ííníłta’.)

tomorrow this NEG 3-2-read.F NEG (now quickly 3-2-read.I)

Łééchąą’í kin bitł’ááh góyaa ’ałhosh.

dog house 3-under down 3-sleep.NI