Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Ahwééh ła’ wóshdlą́ą́’.

coffee some 3-1-drink.O

’Anaa’í bdahóóchįįd.

enemy 3-for-pl-angry.P

’Aoo’, ’ashdladigóó ’oolkiłgo ’áádę́ę́’ sh ná’ílwod.

yes five-at-toward clock-GO there-from 1-with 3-return.P

’Eii bóhólníih ni.

that FOC 3-lead.Prog EMPH

’Éí naanishígíí haa nízahdę́ę́’ binanilnishgo hoolzhiizh?

that work-ÍGÍÍ how 3-long.N-past 3-2-work-GO time.move.P

Ałk’idą́ą́’ ’éiyá naadą́ą́’ ’ayóo k’éédadiilyééh ńt’éé’. Díísh jį́įdi ’éiyá kindę́ę́’ nidahiilniih.

long.ago TOP corn very pl-3-1dpl-plant.R past | this day-at TOP store-from pl-3-1dpl-buy.CI

Béeso bá hooghan góne’ shił ha’ashch’ą́ą́l dóó ’azéé’ííł’íní bił yah ’ííyá.

money 3-for building inside 1-with 3-go.up.as.elevator.P and doctor 3-with into 1-GO.P

Ch’é’étiingóó naanéhígíí shił bééhózin.

entrance-along 3-play.I-COMP 1-with 3-know.NI

Ch’ééh déyáago hooghangóó nááshdááł.

in.vain 1-go.sg.P-GO home-to 1-return.Prog

Ch’iyáán bá hooghandi béeso bideená naashnish.

food.store-at money 3-in-exchange.for 1-work.CI

Chidí bikéé jį’ adeez’áhí bikee’ nitsaaígíí ’éí nahałnii’.

pickup.truck 3-tire 3-big.NI.-NMLZ TOP 3-1-buy.P

Damóo yę́ędą́ą́’ Yootóógóó niséyá.

Sunday past Santa.Fe-to 1-go.P

deeshbish

3DO-1-boil.it.F

deidoołbish

pl-3DO-3dpl-boil.it.F

deiilyį́į́’

pl-3DO-1dpl-melt.it.(snow).P

Dichin nínízin ya’?

hungry 2-want.NI Q

didíłjeeh

3DO-2-start.fire.I

dishhį́į́h

3DO-1-melt.it.I

Grace łééchąąʼí ʼatsʼin yich’į’ ʼayííłhan.

Grace dog bone 3-to 3-3-throw.P

Ha’át’íísh náádaadi’ní?

what-Q again-pl-3dpl-say.I

hadadíníilchał

pl-3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).F

hadanoołchaad

pl-3DO-2dpl-card.it.(as.in.wool).P

hajííłgizh

3DO-4-cut.it.out.P

hazhniłchaad

3DO-4-card.it.(as.in.wool).I

Haʼoodzíí’ binaołnish.

sentence 3-2dpl-work.CI

Hodíína’go deesháál.

in.a.while-GO go.sg.F

Jáan bimá łóó’ t’áá yiyą́go b bééhózin.

John 3-mother fish just 3-3-eat.I-GO 3-with 3-about-3-know.NI

Kwii sínídáa dooleeł.

here 2-sit.SPN will.be.F

neidooleeł

3DO-3-carry.a.ropelike.thing.around.F

nidasiilkáá’

pl-3DO-1dpl-investigate.it.P

Nilį́į́’ de’lóós.

2-horse here 3-2-lead.I

NTUdi hooghannimází góne’ Diné bizaad baa ’iinishta’

NTU-at hogan inside Diné 3-language 3-for 1-read.I

Náhóóchįįd.

2-angry.P

Shá bíighah na’ashkǫ́ǫ́’.

sun proportionate 1-swim.CI

Shilééchąą’í bikéé’ yishááł.

my.dog 3-following 1-go.Prog

Shizhé’e’́ hooghan nímazí góne’ sédá..

1-father home round-Í inside.sitting.I

Sohodizingo t’áá ká nídoó’nééh.

prayer-GO neg 2-get.up.O

T’ah ’ałk’idídą́ą́’ sik’is t’áá yiiłtsą́ą́ nít’ę́ę́’.

still long-ago 1-friend just 3-1-see.P past

T’ah doo la’ ké ániidígíí ła’ biih náánást’ées da.

not.yet DISC shoe.new-IGII some 3-into 1-step.in.I NEG

T’ah doo la’ tł’oh ła’ baa náánágeeh da.

not.yet DISC hay some 3-for 3-haul.I NEG

T’áadoo hooyání łį́į́’ shidáagi ch’éltáál.

suddenly horse 1-front-at 3-bolt.P

Tóbąąhgóó yishtł’ééł.

river-toward 1-run.Prog

Tseebíidi dóó ‘ałníí'góó ‘oolkiłgo ‘i’doo'ááł.

eight-at and half-to clock-GO sunset.F

Tsinaabąąs bee nida’abąąs yę́ędą́ą́’ shi’dizhchį́.

wagon 3-with pl-3-drive.I past 1-pass-born.P

Tó dasiyę́ę ’ałtso naaltséi .

water pl-3-sit.LPB.SPN-deceased completely 3-dried.up.P DISC

Tódilchxoshí wóshdlą́ą́ʼ laanaa.

soda 3-1-drink.O 1-hope.
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Yéego ’ííníłta’, she’awéé’, ’áko nizhónígo ni’dííłtah.

really 2-study.NI 1-baby so well 2-graduate.F

Yiską́ągo Na’nízhoozhígóó deet’áazhgo haa’í lá ’adiidį́į́ł?

tomorrow Gallup-to 1dpl-go.du.F-GO where Q 1pdl-eat.F

yí’aal

3DO-1-chew.it.P

yíshóó’

3DO-1-brush/comb.it.P