Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

#Shimá yázhí ’ashkii binisé.

aunt little boy 3-3-raise.CI
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

 

’Ak’ah kǫ’ dishtłi’go sédá.

candle 3-1-cause.burn.NI-GO 1-sit.SPN

’Ashkii ’ayóo binák’eeshtó’.

boy very 3-tears.in.eye.P

’Atsiniltł’ish dóó tó dayókeedígíí baa ’áłah ’aleeh lá.

electricity and water pl-3-request.I-NOM 3-for meeting DISC

'Atiingóó shił oolwoł nít’éé’ tó siyį́į’go shił ’ádzaa.

road-GOO 1-with 3-run-Prog past water 3-be.LPB.SPN-GO 1-with 3-do.P

Ayóo níyol.

very 3-wind.CI

Baa tįįh náádiikah.

3-for achieve 1dpl-walk.pl.I

Bá hóóchįįd.

3-for ho-anger.P

bik’ídadeediz

pl-3DO-1dpl-wrap.it.around.it.P

bik’ídadohdis

pl-3DO-2dpl-wrap.it.around.it.I

bik’ízhdídis

3DO-4-wrap.it.around.it.I

dadiidį́į́ł

pl-3DO-1dpl-eat.it.F

dashoołbéézh

pl-3DO-2dpl-boil.it.P

dazhdiłhį́į́h

pl-3DO-4dpl-melt.it.I

deiidą́ą́’

pl-3DO-1dpl-eat.it.P

didínóołkał

3DO-2dpl-start.to.herd.them.(animals).F

dishhį́į́h

3DO-1-melt.it.F

Díí tł’éé’ t’áá ká dóola dá’ák’eólyeed.

this night NEG bull into.field-3-run.O

Dlǫ́ǫ́’ ’a’ą́ą́dę́ę́’ hanoolne’ dóó naneesne’.

prairie.dog hole-from stick.head.up.out.P and 3-look.around.P

Don ’ayóo łe’ nisin ní.

Don very jealousy 3-1-think.CI 3-say.NI

doohsį́į́ł

3DO-2dpl-eat.it.F

dínółkaad

3DO-2dpl-start.to.herd.them.(animals).I

Díí tł’óół yílééł.

this rope 3-2-carry.SFO.Prog

hadajishgizh

pl-3DO-4dpl-cut.it.out.P

hadazhdoołtééł

pl-3DO-4dpl-carry.him/her.up.out.of.something.F

Haidą́ą́’ ’a’áán góne’ naashnish ńt’ę́ę́’ --- doo shił yá’áhoot’éeh da.

winter-past mine.shaft inside 1-work.I past NEG 1-with 3-good.N NEG

hajiłgéésh

3DO-4-cut.it.out.I

Hastiin t’áá ká baa wóólyeed lágo.

man see.to.it to.him 2-run.to.O NEG-wish

Háádísh tsé si’ą́?

where-at-Q rock 3-be.SRO.NP

Jooł ’ahííłhan ’áádóó ’atiin dóó ’anít’i’ báhátis ’eelts’id.

ball 3-1-throw.P and.then road and fence 3-over 3-move.SRO.P

Kǫ́ǫ́ tsé si’ą́.

here rock 3-be.SRO.NP

Mary ha’át’íí nayiisnii’?

Mary what 3-3-buy.P

Naaltsoos yiníłta’.

book 3-2-read.I

neidooleeł

3DO-3-carry.a.ropelike.thing.around.F

neilé

3DO-3-carry.a.ropelike.thing.around.I

Níwe, tʼáádoo ʼałkʼésdisí niyą́ní.

stop NEG candy 3-2-eat.DI.NEG

Sha’áłchíní Toohgóó bił ’eesbąs.

1-children Shiprock-to 3-with 1-drive.Prog

She’abe’ sits’ą́ą́’ wóódlą́ą́’ lágo.

1-milk 1-from 3-2-drink.O LÁGO

Shi’éé’ kin bikáá’dóó hadah (or bidah, ’adah) ’ahé’ah.

1-clothes house 3-on-from areal-downward 3-1-toss.FFO.P

Shilééchąą’í sitsijį’ yilwoł.

1-dog 1-ahead-to 3-run.I

Shimá dóó shizhe’é ’éiyáhá Kin Łánígóó naazh’áázh.

1-mother and 1-father TOP building many-to 3-roundtrip.pl.SP

Shitsilíké ’éiyáhá nda’ałkǫ́ǫ́’.

1-little.brother-pl TOP 3-pl-swim.IP

Shiyáázh Damóogo ’índa ’áádę́ę́’ nídeesdzá

1-son Sunday.GO will.be from 2-returning.F

Siláo yik’ee noochééł.

police account 3-flee.Prog

Sitsilí bináháahgo baa ’áłah’aleehígíí yínii’.

1-younger.brother birthday-GO 3-to gathering-ÍGÍÍ 3-1-hear.P

Tsxį́įłgo ni’éé’ biih ni’nééh.

hurry 2-clothes 3-into 2-crawl.I

Tótaʼdi shił yáʼáhootʼééh.

Farmington-at 1-with areal-good.NI

Yéego ’ííníłta’, she’awéé’, ’áko nizhónígo ni’dííłtah.

really 2-study.NI 1-baby so well 2-graduate.F

Yiską́ągo łį́į́’ ’ahaniniilkaad dooleeł.

tomorrow-GO horse 1dpl-round.up.P FUT
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

 

yiłbéézh

3DO-3-boil.it.I