Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

Naaltsoos aseezį́ yíníshtaʼ.

paper gossip 3-1-read.I

’Ajóółháásh laanaa.

4-sleep.O wish

’Ajótł’óół laanaa nissin ndi ’aghaa’ shee ’ádin.

4-weave.O hope 3-1-want.CI but wool 3-1-with.me 3-none.NI

’Atʼééd hashk’ąąn yiyą́.

girl banana 3-3-eat.DI
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

 

'Ashxosh.

1-sleep.NI

"Doildinę́ę’ daazts’ą́ą́ lá," didííniił.

3-be.outcast.NI-deceased 3-die.P DISC 3-2-tell.F

Béégashii báháchxį’go bik’ee neeshchééł.

cattle 3-become.angry.I-GO 3-on.account.of 1-flee.Prog

Bibee’eldǫǫh haiyííłhan’ii’ ’bįįh yił ’adeesdǫǫh.

gun 3-jerk.out.P-and deer 3-shot.P

bik’ídazhdidoodis

pl-3DO-4dpl-wrap.it.around.it.F

bik’ídideesdis

3DO-1-wrap.it.around.it.F

Béeso bá hooghan góne’ saad hazlį́į́’.

bank inside words 3-pas-it.occured.P
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

 

Damóogo ’áłah ’aleeh ’áko ’áadi nihaadíínááł.

Sunday 3-gather 3-be so there-at 1-Pl-to-2-arrive.F

Dá’ák’eh góyaa yishwoł.

cornfield down.that.way 1-run.Prog

deitł’ó

pl-3DO-3dpl-weave.it.I

Dibé bitsį’ doodago béégashii bitsį’ daats’í nínízin?

sheep 3-meat or cow 3-meat possibly 3-2-want.NI

Dichin nínízin ya’?

hungry 2-want.NI Q

didínííłkał

3DO-2-start.to.herd.them.(animals).F

diidiłjeeh

3DO-3-start.fire.I

Díí yiską́ągo ’íídííłtah.

this tomorrow 3-2-read.F

Díí ’éí télli ’ayóo ’ayą́.

this TOP donkey very 3-eat.P
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

 

Éí doo nihich’iyąąn ’át’ée da.

that NEG 1pl-food 3-be.NI NEG

Gohwééh ła’ shaa níkaah.

coffee some 1-to 2-give.OC.I

Ha’át’íísh náádaadi’ní?

what-Q again-pl-3dpl-say.I

Ha’át’íí́sh baa hane’?

What Q 3-for be.told.CI

hadazhdínóołchał

pl-3DO-4dpl-card.it.(as.in.wool).F

hadeeshtééł

3DO-1-carry.him/her.up.out.of.something.F

hadínéeshchał

3DO-1-card.it.(as.in.wool).F

Hastiin t’áá ká baa wóólyeed lágo.

man see.to.it to.him 2-run.to.O NEG-wish

Haʼoodzíí’ yinidaalnish.

sentence pl-3-3-work.CI

Háadi lá dibé nidahaniih?

where-at Q sheep pl-3-pass-sell.CI

Hooghan bikáá’ dah si’ánígíí bíyah da’nii’áago ’ádíílį́į́ł ’áko hooghan doo ’ałhiih nídoołdas da.

hogan 3-on up 3-sit.SPN-ÍGÍÍ 3-under pl-3-extend.NP-GO 3-2-make.F so hogan NEG RECIP-3-collapse.F NEG

Hóółtsei léi’ naats’ǫ́’oołdísii nidaakai.

areal-dry.P some whirlwind about-PL-3-go.pl.CI

Háidígíísh ʼałkʼésdisí deeshį́į́ł?

which.one-ÍGÍÍ-Q candy 3-1-eat.F

jiyą́

3DO-4-eat.it.I

K’os hazlį́į́’ lá t’áá shǫǫ nahodoołtį́į́ł.

cloud 3-become.P EMP just good 3-rain.F

Kin Łánídi naashnish háálá ’áadi shaghan.

Flagstaff 1-work.I because there 1-live.NI

Mósísh nił ya’át’ééh?

cat-Q 2-with 3-be.good.NI

Nahałtin ládą́ą́’ doo deesháał da.

3s-rain.I in.case NEG 1-go.F NEG

nijiskáá’

3DO-4-investigate.it.P

niłbéézh

3DO-2-boil.it.I

Shilééchąą’í bikéé’ yishááł.

my.dog 3-following 1-go.Prog

Shí hanii t’éiyá Naasht’ézhí bizaad shił bééhózin.

I contrary only English 3-language 1-with 3-know.P

Shį́įgo ch’ééh jiyáán yishį́į́h ’áádóó tó lą’í yishdlį́į́h.

summer-GO watermelon 3-1-eat.U and.then water lots 3-1-drink.U

shéłbéézh

3DO-1-boil.it.P

Sitsóí yik’i sidáhí béé’éshdlééh.

1-grandchild 3-on 3-sit.SPN-nom 3-1-copy.I

T’áadoo hooyání łį́į́’ shidáagi ch’éltáál.

suddenly horse 1-front-at 3-bolt.P

T’áá ká nikee’ ániidígíí biih wóó’éés lágo.

see.to.it 2-shoe new-IGII 3-into 2-step.in.O NEG

woo’aal

3DO-2dpl-chew.it.P

yishóóh

3DO-1-brush/comb.it.I

Yootóodi níyáago shik’éí daostse’ laanaa nisin.

Santa.Fe-at 1-arrive.P-GO 1-relatives 3-1-see.O wish 1-want.CI