An example search has returned 50 entries

’Ahwééh bee yishdlį́hígíí bikáá’ ’adání bikáá’ dah yish’ááh.

coffee 3-with 3-1-drink.P-NOM table 3-on up 3-1-put.SRO.U

’Atiin bąąhgóó doo ch’il ’ahwééh ’ájíléeh da.

road 3-beside-along NEG plant coffee together 3-4-gather.SFO.I NEG

’Ayóo łį́į́’ shił naalgeed diní, ’ííshją́ą́shį́į́ díí łį́į́’ bik’i dah ńdaah!

very horse 1-with 3-buck.CI 3-2-say.NI lets.see this horse 3-on up 2-sit.I

’Áádę́ę́’ nánísdzáago łį́į́’ bá nida’deeshjoł.

from.there 1-return.P-GO horse 3-for pl-1-set.out.NCM.F

’Áádóó háajigo dah diníyá?

and.then which.way-GO start.off 2-go.I

’Ííyą́ą́’ dóó bik’ijį’ tsinyaagi nétį́į́ dóó ’iiłhaazh.

1-eat.P and 3-after tree-under-at.spec 1-lie.down.P and 1-sleep.P

’Ííłta’ dóó ’iiłghaazh.

1-read.P CONJ 1-sleep.P

’Ólta’góó deínóhkááh.

school-toward pl-2dpl-go.pl.PROG

Ashkii tł’óodi naashné ni. Nit’éé’ bimá aní k’adee’ ’aadéé’ chiíłtsxóoí yilwoł.

boy outside-at 1-play.IP 3-say. past 3-mother 3-say.IP now there-from vehicle-yellow-NMZ 3-moving.fast.F
listenloadingplaying

The boy said he wants to play outside. Then his mother said now is the time the school bus is coming.

Beeldléí danołtsóós.

blanket pl-3-2dpl-bring.FFO.I

Da’iigisgo deekai yéeni t’oo naalyéhí bá hooghangóó nisiikai.

pl-3-wash-GO walk.pl.F aforementioned merely goods 3-for home-to roundtrip
listenloadingplaying

We were supposed to go to the laundromat, but instead we went to the store.

Dá’ák’eh góyaa yishwoł.

cornfield down.that.way 1-run.Prog
listenloadingplaying

I’m running along beside the cornfield.

Díkwíí jį́ lá nanilnish?

how.many Q days 2-work.I

Doo ’atiin bąąhgóó ch’il ’ahwééh ’áłah ’ájíléeh da.

NEG road 3-beside-along plant coffee together 3-4-gather.SFO.I NEG

Doo ’áłah deiidleeh da.

NEG together pl-1dpl-meet.pl.I NEG

Dziłghą́ą́’í ’alóós dóó nááneeskadí ńdeidį́į́h.

Wht.Mtn.Apache rice and tortilla pl-3-3-eat.R
listenloadingplaying

White Mountain Apaches eat rice and tortillas.

Ha’at’iish náádaadi’ní?

what-Q again-pl-3-say.I

Haalá t’áá ’éiyá naaltsoos niníłtsooz ni’.

what-Q just TOP paper 3-1-put.FFO.P recall

hadazhneeshchaad

pl-3DO-4dpl-card.it.(as.in.wool).P

hadeiłgéésh

pl-3DO-3dpl-cut.it.out.I

hadíníilchał

3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).F
listenloadingplaying

card it (as in wool), 1st person dual

hanołchaad

3DO-2dpl-card.it.(as.in.wool).I

Hastiiin Kinłánídę́ę́’ ’anáálwodgo baa ’ákonissin.

Man Flagstaff-from return-walk.P-GO 3-for thus-1-aware.NI
listenloadingplaying

I’m aware of the man having walked back from Flagstaff.

Háadi lá dibé nidahaniih?

where-at Q sheep pl-3-pass-sell.CI

Háí lá bił nanilnish?

who Q 3-with 2-work.I

K’ad Hoozdodi níyolgo łeezh aadę́ę́’ yimas.

now Phoenix - at 3-b3.wind dust 3-3-roll.Prog
listenloadingplaying

There is now a sand storm approaching Phoenix.

Lą́ʼąą’, hágoóneeʼ nibééso łaʼ shaa níʼaah.

okay well 2-money some 1-for 3-2-give.SRO.I

Na’nízhoozhídę́ę́’ shíká bił ’oolwoł.

Gallup-from 1-for 3-with 3-drive.I

nidajiskáá’

pl-3DO-4dpl-investigate.it.P

Nizhé’é ha’át’íísh nahideeshnih nízin.

2-father-Q what 3-1-buy.F 3-want.NI

Nizhónígo saad ha’oodzíí’ ’áníléehgo bik’e’íłchí.

nicely word HO-speak.P 3-2-make.I-GO 3-2-write.I

Níló bił níchííl.

hail 3-with 3-snow.I
listenloadingplaying

It is snowing with hail.

néishjį́į́h

Iterative Mode: 1-become.black.R
listenloadingplaying

I will become black, get sunburned again and again

Shidá’í látsíní ’áyiilaa’ii’ yaa bił hoozhǫǫhgo bima yaa yinítą́.

1-uncle bracelet 3-make.P-and 3-3-happy.I 3-mother 3-3-give.P

Shinaaí ła’í ndi chizh t’áadoo ła’ yaah ayiitą́ą da.

1-older.brother not.even.one but firewood just-NEG some directional-3-3-gather.P NEG.

Shizhé’e’́ hooghan nímazí góne’ sédá..

1-father home round-Í inside.sitting.I
listenloadingplaying

My father is sitting inside the hoghan.

Sitsóí yik’i sidáhí béé’éshdlééh.

1-grandchild 3-on 3-sit.SPN-nom 3-1-copy.I

T’ah ’abíínídą́ą́’ naanishgóó dah diiyá.

still morning-past work-to up start-1-step.I

T’áá ’ákwíízhíní tó dah siyínígóó ’ałnánáshdááh.

every summer lake-toward again-1-go.R

T’áádoo shich’į’ béésh nídiiłts’į́hí

NEG 1-to phone 2-call.R-Í

T’áá binaa naasháa dooleeł

just 3-nearby 1-walk.I FUTURE

Tó lą’ígo nidlą́ ’áko bee nitah yá’áhoot’ééh dooleeł.

water many 3-2-drink.DI so 3-with 2-among pl-3-good.NI future

Ts’aa’ t’áá nitsaaígíí bídin nishłį́.

basket just 3-large.NI-nom 3-lack 1-be.NI

Ts’éénídzííd, t’ah ’íinda ’iidííłhosh.

2-wake.up.I future only.then 2-sleep.F
listenloadingplaying

Wake up, you can sleep later.

wooyą́ą́’

3DO-2dpl-eat.it.P

yididoołhįh

3DO-3-melt.it.F

yidooyį́į́ł

3DO-3-eat.it.F

yiidlą́ą́’

3DO-1dpl-drink.it.P

Yiską́ągo dichííł jiní.

tomorrow.GO 3-snow.F pl.3-said.P
listenloadingplaying

They say it will snow tomorrow.

yíshóó’

3DO-1-brush/comb.it.P