An example search has returned 50 entries

Naaltsoos aseezį́ yíníshtaʼ.

paper gossip 3-1-read.I

’Ashkii ’ayóo binák’eeshtó’.

boy very 3-tears.in.eye.P
listenloadingplaying

The boy is very teary eyed.

’Azhą́chíil ndi dibé ch’ínínil.

even 3-snow.I but sheep 3-1-release.P

’Azhą́ shaa jidiijéé’ ndi, t’áá hwéé deeshwoł.

even.though 1-from-4-start-run.P just but 1-run.F

’Iiná yinishdlą́ą́nígíí bee shitah yá’ahoot’ééh.

life 3-1-believe.NI-ÍGÍÍ 3-with 1-among 3s-be.good.NI
listenloadingplaying

Belief in life makes me feel well.

bik’ídadiidis

pl-3DO-1dpl-wrap.it.around.it.I

bik’ídidiidis

3DO-1dpl-wrap.it.around.it.F
listenloadingplaying

wrap it around it, 1st person dual

Ch’iiyáán la’ doo łikan da.

food LA’ NEG 3-sweet.NI NEG

Ch’iyáán bá hooghandi béeso bideená naashnish.

food.store-at money 3-in-exchange.for 1-work.CI

Chidí bikéé jį’ adeez’áhí bikee’ nitsaaígíí ’éí nahałnii’.

pickup.truck 3-tire 3-big.NI.-NMLZ TOP 3-1-buy.P
listenloadingplaying

I bought the pickup truck that had the big tires.

Da’adánídi ’áts’ą́ą́’ deeshghał.

restaurant-at ribs 3-1-eat.F
listenloadingplaying

I’m going to eat ribs at the restaurant.

dajiigish

pl-3DO-4dpl-make.one.cut.in.it.I

dajiłhį́į́h

pl-3DO-4dpl-melt.it.(snow).I

daoohgish

pl-3DO-2dpl-make.one.cut.in.it.I

dazhdíníłkaad

pl-3DO-4dpl-start.to.herd.them.(animals).I

Diné ’áłah silį́į́’ jiní.

people convene 3-become.P heresay

I heard that there’s a meeting.

Díí yihahígíí biyi’, háísh tówónaanígóó ch’aa deeyá?

this year.IGII within who overseas.GOO travel 3-going.F-Q

hadanołchaad

pl-3DO-2dpl-card.it.(as.in.wool).I

Jooł yee ndaanéhé Jóhonaa’éí daashin daolyée ni’.

ball 3-by.means.of pl-3-player.CI-NMLZ Sun(s) wasn’t.it pl-3-name.NI remember
listenloadingplaying

Weren’t the basketball players called the Suns?

jííyą́ą́’

3DO-4-eat.it.P

Kin Łánídi naashnish háálá ’áadi shaghan.

Flagstaff 1-work.I because there 1-live.NI

Kintah góyaa yishááł ńt’éé’ béeso ńdiiłtsooz

areal-down 1-go.Prog past money 3-1-pick.FFO.P

Mósí bighaa’ ’ayóo dadichxoshígíí sh nizhóní.

cat 3-fur very pl-3-be.bushy.I-ÍGÍÍ 1-with 3-be.nice.NI
listenloadingplaying

I like the cats that are bushy.

Mósí ch’óółt’e’ lágo.

cat out-3-2-carry.O LÁGO

Na’níle’dii kingóó nisé, naaltsoos t’áadoo niigį́į da.

dismay store-to 1-go.P mail NEG 3-pass-deliver.LPB.P NEG

Nahóółtą́ągo ’atiin bidííłdááz jiní.

3-rain.SSO.P-GO road 3-fall.away.P 4-say.P

nideilé

pl-3DO-3dpl-carry.a.ropelike.thing.around.I

Nisneez sélį́į’go shicheii nahałáhági ’át’éego nahashłáa doo nisin.

1-tall.NI 1-become.P-GO 1-grandfather 3-perform.ceremony.CI-similar.to 1-perform.ceremony.CI future 3-want.NI
listenloadingplaying

When I get big I want to conduct ceremonies just like my grandfather.

Nizhónígo saad ha’oodzíí’ ’áníléehgo bik’e’íłchí.

nicely word HO-speak.P 3-2-make.I-GO 3-2-write.I

Shá bíighah ’azee’ál’į́įdi sédá.

sun proportionate medicine 3-make.I 1-sit.SPN

Shideezhí tsʼah baa nishjooł.

1-younger-sister sage 3-to.PP3-1-give.NCM
listenloadingplaying

I am giving sage to my younger sister.

Shigaan dił bąąh

1-arm blood on.CI

There is blood on my arm.

Shitsilíké ’éiyáhá nda’ałkǫ́ǫ́’.

1-little.brother-pl TOP 3-pl-swim.IP

Shiyáázh nízaadi naalnishgo bídin sélį́į́’.

1-son far-at 3-work-GO 3-lack 1-be.SPN
listenloadingplaying

I missed my son who works far away.

Shizhé’é bichíditsoh yaa naashnish.

1-father 3-truck-large on.it 3-3-worked.P 1-father 3-truck-large on.it 3-3-worked

T’áadoo hoshíníkéhé.

T’ÁADOO 2-scold.NI-Í
listenloadingplaying

Don’t scold. (Don’t yell.)

T’áá ká chidí ba’óó’ááł lágo.

NEG car 3-3-borrow.O LÁGO

T’áá kwe’é shiba’ sínídáa doleeł.

just right.here 1-waiting.for 2-sit.SPN FUT

T’óó la’ sékwii.

contrary.to.appearances 1-naseous.SP

Tátł’idgo doot̨’izh.

algae-as 3-blue.NI
listenloadingplaying

It is blue like algae. (green)

Tį’ ninádeiilnish.

let’s.go again-pl-1dpl-work.R

Tsé’áándę́ę́’ dóó tsédáajį’ ninish’na’.

cave-from and cliff-to 1-crawl.P

Tó dasiyę́ę ’ałtso naaltséi .

water pl-3-sit.LPB.SPN-deceased completely 3-dried.up.P DISC

Tł’éé’ hodooleeł t’ahádą́ą́’ chizh ła’ ’ahidíłne’.

night 3-become.F before.thus wood some 3-2-chop.I

wołhį́į́h

3DO-2dpl-melt.it.(snow).I

Yadiizíní bigháníshgéésh.

can 3-through-1-cut.open.I

yiilzhóóh

3DO-1dpl-brush/comb.it.I

yiitł’ó

3DO-1dpl-weave.it.I

Yiską́ągo łį́į́’ ’ahaniniilkaad dooleeł.

tomorrow-GO horse 1dpl-round.up.P FUT
listenloadingplaying

We are going to round up the horses tomorrow.

yitł’ó

3DO-3-weave.it.I