An example search has returned 50 entries

Yadiizíní bigháníshgéésh.

can 3-through-1-cut.open.I

’Anishkeed, t’áá ká nóólk’oł.

2-3-photograph.I neg 2-blink.O

’Aoo’, ’ashdladigóó ’oolkiłgo ’áádę́ę́’ shił ná’ílwod.

yes five-at-toward clock-GO there-from 1-with 3-return.P

’Atiin yéego hashtł’ish náhádlee łe.

road very mud 3-becomes ususally.CI
listenloadingplaying

The road usually gets very muddy.

’Atiingi chidí léi’ yiiłtsą́.

road-at car INDEF 3-1-see.P

’Awééh kweʼé ninishteeh, adaʼoogeeh.

baby here 3-carry.AnO.I 3-fall.O

’Ałchíní ’ólta’di t’áá ’áhą́dígo ’ahąąh naazį́.

boy school-at just together-GO abreast pl-3-stand.SPN

bik’ízhdídis

3DO-4-wrap.it.around.it.I

Ch’é’étiingóó naanéhígíí shił bééhózin.

entrance-along 3-play.I-COMP 1-with 3-know.NI

Chaha’oh biyaagi ni’dííłbąs.

shade.house 3-under-at 2-drive.F

Damóo yę́ędą́ą́’ dziłghą́ą́’dę́ę́’ shádí dóó ba’áłchíní bił ’adaashkai.

sunday past-time mountain top.of-from 1-elder.sister and 3-children 3-with downward-1-go.Pl.P

daołhį́į́h

pl-3DO-2dpl-melt.it.(snow).I

dayoodlą́ą́’

pl-3DO-3dpl-drink.it.P

deeshį́į́ł

3DO-1-eat.it.F
listenloadingplaying

eat it, 1st person singular

deiilzhóóh

pl-3DO-1dpl-brush/comb.it.I

didadiiljéé’

pl-3DO-1dpl-start.fire.P

Dlǫ́ǫ́’ hwiiłhashgo bik’e’ashch’íí’go baa ’ákonsin.

prairie.dog 3a-3-bite.I-GO 3-be.painful.P-GO 3-about 1-be.aware.NI
listenloadingplaying

I know that it is painful when prairie dogs bite.

hadadéélbįįd

pl-3DO-1dpl-fill.something.up.with.it.P

hadeidééłbįįd

pl-3DO-3dpl-fill.something.up.with.it.P

hadíníilchał

3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).F
listenloadingplaying

card it (as in wool), 1st person dual

haołgéésh

3DO-2dpl-cut.it.out.I

Hastiin łééchą́ą́’í tsinaalzhoodí bił déíshood.

man dogs 3-3-haul.sled.LPB.Prog
listenloadingplaying

The man is being pulled on a sled by the dogs.

Háí lá kintahgóó shił adoołbąs?

who-Q town-to 1-me 3-drive.F

Hóhoot’éédą́ą́’ dahodéek’ą́ąhgo ayóo bits’ą́ą́dóó łid nítsaaz nít’éé’.

"last.year-past pl-3-fire-GO very 3-from-it smoke spread past.CI"
listenloadingplaying

Last year the forest fires created lots of smoke.

Joe dóó Louise hataał.

Joe and Louise 3-sing.CI

Jó nił bééhozin shibéeso ’adingo

because 2-with 3-knowledge.CI 1-money 3-dwindle.CI-GO

Kinaaldáágóó jidóya’ t’óó ’ílį́.

puberty.ceremony-to 4-go.O hope just think
listenloadingplaying

I wish I could go to the puberty ceremony, just thinking.

Kingóó ’anááda’iisdee’.

town-to again-pl-3-go.R
listenloadingplaying

Everyone went to town again.

Kingóó déyáhą́ą́’ łá’í nidi doo bénáshniih da.

store-to 1-go.P-past but NEG 3-1-remember.CI NEG

Mexicogóó daashin déyáa ni’.

Mexico-to was.it 2-go.I NI’

Mósí bighaa’ ’ayóo dadichxoshígíí shił nizhóní.

cat 3-fur very pl-3-be.bushy.I-ÍGÍÍ 1-with 3-be.nice.NI
listenloadingplaying

I like the cats that are bushy.

Na’azhǫǫshgi díkwíí shį́į́ shaa woobįįh?

hoop.and.pole.game-at how.much 1-to pass-win.I
listenloadingplaying

How much will I lose at the hoop and pole game? 

Na’níle’dii k’ida’diilyá, t’áadoo dadínéesą́ą da.

dismay pl-3-1dpl-plant.P NEG pl-3-grow.P NEG

Nimá sání bich’į́’ ch’iyáán ła’ dijááh.

2-grandmother 2-to food some start-3-2.take.PlO2.F

Nił bééhózinísh ’éí doodaii’ nicheii daats’í bił bééhózin?

2-with 3-know.CI-Q TOP or 2-grandfather perhaps 3-with 3-know.CI

niłbéézh

3DO-2-boil.it.I

Sitsii’ ndeeshshoh léi’ tó ’anideizgiz lá.

1-hair 3-1-moist.F because water 3-turn.off.R DISC
listenloadingplaying

I was going to wet my hair but the water got turned off. 

T’ah doo la’ tł’oh ła’ baa náánágeeh da.

not.yet DISC hay some 3-for 3-haul.I NEG

T’ah kodą́ą́’ kélchí nahideeshnih.

still now-past moccasin 3-1-buy.F

T’áadoo hosh niyą́ní.

T’ÁADOO cactus 3-2-eat.I-Í

T’áá ’áłdįį bi’éé’ sinil

ready 3-clothes 3-place.PlO.SP

T’óó la’ sékwii.

contrary.to.appearances 1-naseous.SP

Ts’aa’ t’áá nitsaaígíí bídin nishłį́.

basket just 3-large.NI-nom 3-lack 1-be.NI

wooshjį́į́h

Optative Mode: 1-become.black.O
listenloadingplaying

I hope to become black, get sunburned

wołhį́į́h

3DO-2dpl-melt.it.(snow).I

yiilzhóó’

3DO-1dpl-brush/comb.it.P

yishhį́į́h

3DO-1-melt.it.(snow).I

Yootóodi níyáago shik’éí daostse’ laanaa nisin.

Santa.Fe-at 1-arrive.P-GO 1-relatives 3-1-see.O wish 1-want.CI

Ła’ damóo yę́ędą́ą́’ dah ’iyétł’ónée, k’ad ’ałníí’góó ’eeshtł’óół.

one Sunday past up 3-1-set.P-past now middle-toward 1-weave.Prog

Łáháda ’ach’íí’ náshdį́į́h.

now.and.then rolled.intestine 1-eat.R