Your search for the hoolzhishgi Imperfective (I) (∅, ni, si, yi-∅)
biihidzóhí 50 entries

’Anishkeed, t’áá ká nóólk’oł lágo.

2-3-photograph.I neg 2-blink.O LÁGO

’Anishkeed, t’áá ká nóólk’oł lágo.

2-3-photograph.I neg 2-blink.O LÁGO

’Áádóó háajigo dah diníyá?

and.then which.way-GO start.off 2-go.I

Ashkii tł’óodi naashné ni. Nit’éé’ bimá aní k’adee’ ’aadéé’ chiíłtsxóoí yilwoł.

boy outside-at 1-play.IP 3-say. past 3-mother 3-say.IP now there-from vehicle-yellow-NMZ 3-moving.fast.F

At’ééd aní shí k’ad naalyéhé báhooghango déyá. Nit’éé’ bimá aní k’adee’ da’iigháásh.

girl 3-say.IP 1-now goods 3-for-home-GO directional-go. past 3-mother 3-say.IP now time-sleep.

Baa tįįh náádiikah.

3-for achieve 1dpl-walk.pl.I

Béégashii báháchxį’go bik’ee neeshchééł.

cattle 3-become.angry.I-GO 3-on.account.of 1-flee.Prog

Bich’ah haini’ą́, "díí bee yisdádíínááł," hał jiní.

hat 3-2-give.P with.this.PP pl-2-survive.F 3-to.say.I they.say

bik’ídóhdis

3DO-2dpl-wrap.it.around.it.I

bik’ízhdídis

3DO-4-wrap.it.around.it.I

Ch’aa dé ńt’éé shichídí bikee’ dilkǫǫh.

travel 1-go past 1-vehicle 3-tires worn.

Ch’óóshdą́ą́dą́ą́’ Bilagáanaa Bizaad doo diists’a’ da. K’ad ’éí t’áá shxǫǫ t’áá bee yáshti’.

formerly English neg 1-understand.I neg. Now TOP good.thing barely 3.with 1.speak-I

Chidí nidabinołtłáád.

car pl-3-2dpl-stop.I
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

dadíníilkaad

pl-3DO-1dpl-start.to.herd.them.(animals).I

dajiigish

pl-3DO-4dpl-make.one.cut.in.it.I

daołbéézh

pl-3DO-2dpl-boil.it.I

deiilbéézh

pl-3DO-1dpl-boil.it.I

deiłbéézh

pl-3DO-3dpl-boil.it.I

didadołjeeh

pl-3DO-2dpl-start.fire.I

didołjeeh

3DO-2dpl-start.fire.I

didíłjeeh

3DO-2-start.fire.I

dizhdiłjeeh

3DO-4-start.fire.I

Díkwíí jį́ lá nanilnish?

how.many Q days 2-work.I

Doo ’atiin bąąhgóó ch’il ’ahwééh ’áłah ’ájíléeh da.

NEG road 3-beside-along plant coffee together 3-4-gather.SFO.I NEG

díníilkaad

3DO-1dpl-start.to.herd.them.(animals).I

Díí jį́ Nida’iiníísh ’áko shį́į́ nihich’į’ nida’iil, ya’?

today Friday then.maybe 1pl-toward 1pl-payment.I Q

hazhniłchaad

3DO-4-card.it.(as.in.wool).I

Háí lá b nanilnish?

who Q 3-with 2-work.I

Jáan naalnishísh?

John 3-work.I-Q

jitł’ó

3DO-4-weave.it.I

jiłbéézh

3DO-4-boil.it.I

nideilé

pl-3DO-3dpl-carry.a.ropelike.thing.around.I

nijilé

3DO-4-carry.a.ropelike.thing.around.I

Nizhónígo saad ha’oodzíí’ ’áníléehgo bik’e’íłchí.

nicely word HO-speak.P 3-2-make.I-GO 3-2-write.I

Nídiiłne’.

3-2-hit.I

Níwe, bíni’dii ’ałwosh!

stop 3-let 3-sleep.I

Sam Diné yitah naalnish.

Sam Navajo 3-among 3-work.I

Shicheii béeso bideená naalnish.

1-grandfather money 3-exchange.for 3-work.I

Shimá dóó shizhé’é bił dibé dóó tł’ízí ta’nda’díígish nt’éé’.

1-mom and 1-dad 3-with sheep and goats 3-pl.shear.I past

Shimá bighangóó shíni’ ńt’éé’ ch’ééhago shhoogéé’.

1-mother 3-home-to 1-desire.to.go past in.vain 1-go.P-GO 1-with ho-become.lazy.X

Shiyáázh shaa yógháah le’ nissingo sédá.

my.son 1-for 3-arrive.O hope 3-1-want.CI-GO 1-sit.I

Sitsóí ’ólta’góó dah diigháahgo ła’ béeso baa yish’ááh.

1-grandchild school-toward up 3-start.to.go.I-GO some money 3-to 3-1-give.SRO.U

T’ah doo ashą́ą da.

not.yet 1-eat.I NEG

T’ah doo naat’áanii naaltsoos ná heidiléeh da.

not.yet leader paper 2-for 3-fill.out.I NEG

ín">T’áadoo hosh niyą́ní.

T’ÁADOO cactus 3-2-eat.I-Í

Tsézéí lą’í joyéełgo nidaaz dooleeł.

gravel a.lot 3-4-haul.I-GO 3-heavy.NI 3-become.F

yiidą́

3DO-1dpl-eat.it.I

yishtł’ó

3DO-1-weave.it.I

yishóóh

3DO-1-brush/comb.it.I

Łį́į́’ bik’i na’ashnííł.

horse 3-on 3-1-unsaddle.I