Your search for the imperative Command, affirmative
has returned 50 entries

ʼAdaʼniigeh, nihíká ʼadoohjah.

3pl-marry.F 1dpl-after 2dpl-run.pl.F
listenloadingplaying

We are having a wedding, we need everyone’s help.

’Aghaa’ daołgááh.

wool pl-3-2dpl-make.white.I

’Ahbínígo gohwééh dííłbish.

morning-GO coffee 3-2-boil.F

’Áłahji’ tó dilchxoshí síníł’ą́.

always water popping-Í 3-2-keep.SPN

’Áłchíní hazhóʼí bik’i yíldził.

children careful 3-for 2-support.Prog

’Ólta’góó deínóhkááh.

school-toward pl-2dpl-go.pl.PROG

"Binák’eegóó baa da’ashch’osh lá," didíínííł.

3-eye-between-around 3-to pl-3-infest.P DISC 3-2-tell.F

"Doildinę́ę’ daazts’ą́ą́ lá," didííniił.

3-be.outcast.NI-deceased 3-die.P DISC 3-2-tell.F

Beeldléí danołtsóós.

blanket pl-3-2dpl-bring.FFO.I

Bíni’dii ’awáalyaa sitį́.

3-let-stay jail 3-lay.SPN
listenloadingplaying

Let him stay in jail!

Bíni’dii ’awéé’ ałhosh, yee nǫǫsééł.

3-let-stay baby 3-sleep.I 3-by.means.of 3-grow.I
listenloadingplaying

Don’t bother the baby! Let s/him sleep! ałhosh

Bįįh b da’doołdǫǫh.

deer 3-with pl-2dpl-shoot.I

Ch’ééh jidighaahgo, ajółhosh laanaa jinizin łeh.

in.vain 4-walk.I-GO, 4-sleep.O hope 4-want.CI usually

Chaha’oh biyaagi ni’dííłbąs.

shade.house 3-under-at 2-drive.F

Chidí nidabinołtłáád.

car pl-3-2dpl-stop.I
listenloadingplaying

You all stop the car!

Chizh ła’ yah ’aníjááh.

firewood some in 2-bring.I

Díí tł’éé’ t’áá ká dóola dá’ák’eólyeed lágo, dádiʼnítįįh.

this night NEG bull into.field-3-run.O hope.not 3-2-close.gate.I

Díí yiską́ągo ’íídííłtah.

this tomorrow 3-2-read.F

Díí dibé yázhí yíłtééł.

TOP sheep little 3-2-carry.AnO.Prog

Gólízhii dégo dasidoo’į́įgo da’oołzhish nỉ.

skunk up-GO pl-3-look.I-GO pl-3-dpl-dance.I
listenloadingplaying

Skunk said, all of you,look up and dance.

Hada’niłhosh le’!

up-pl-3-3-bubble.up.CI LE’
listenloadingplaying

Let water bubble forth!

Hazhóʼí síní. Tʼáadoo naaní’dííldisí.

careful 2-sit.I NEG again-2-wander.Prog-í

Háát’i’ le’!

up-3-extend.P LE’
listenloadingplaying

(Let my ears) stick up.

Hózhó’ógo baa nitsínkeesgo níni’ bá na’iłt’oh.

3-harmonious.I-GO 3-toward 2-think.I-GO 2-mind 3-for 2-smoke.I
listenloadingplaying

Have positive thoughts while you are smoking.

Háá’íshą’. ’Ákǫ́ǫ́ dílyeed!

what-Q there 2-run.F

Jáan biʼdizhchínéejįʼ ʼanááhoolzhiizh. Tįʼ bá daʼdiidįį́ł.

John 2-birth-up-to again-area-arrive.P let's.go 3-for pl-2-eat.F
listenloadingplaying

It is John’s birthday, let’s have a dinner for him.

Naʼahóóhai nitsaaígóó dóola dííyééł.

rodeo 3-big-to bull 2-haul.F

Ni’dózhoł.

term-3-sprinkle.O
listenloadingplaying

I wish for it to sprinkle.

Nizhónígo saad ha’oodzíí’ ’áníléehgo bik’e’íłchí.

nicely word HO-speak.P 3-2-make.I-GO 3-2-write.I

Nídiiłne’.

3-2-hit.I

Níwe, bíni’dii ’ałwosh!

stop 3-let 3-sleep.I

Níwe, bíni’dii ’áyą́!

stop 3-let 3-3-eat.I
listenloadingplaying

Stop, let it eat!

Shił dó’eeł!

1-with 3-float.O
listenloadingplaying

Let it float (with me).

Shíká ’anilyeed.

1-for 2-run.I
listenloadingplaying

Help me. / You’re helping me. (lit. You’re running for me.)

Tį’ ninádeiilnish.

let’s.go again-pl-1dpl-work.R

Tó háálínídi ’ahéédidiit’ashałní’ní’ą́ągo.

spring-at refl-1du-meet.F noon-GO
listenloadingplaying

Let’s meet at the spring at noon.

Tó tsíídkáá’ dididííkááł.

water charcoal-on start-3-2-put.OC.F

Tsxį́įłgo ni’éé’ biih ni’nééh.

hurry 2-clothes 3-into 2-crawl.I

Tł’óodi didíłjeeh.

outside 3-2-start.fire.I

Yishdlosh le’.

peg-1-trot.Prog LE’

listenloadingplayingSpeaker: Irene SilentmanlistenloadingplayingSpeaker: Conan Gene

I wish to trot (in water).

Yiską́ągo díí doo ’íídííłtah da. (K’ad tsxíiłgo ’ííníłta’.)

tomorrow this NEG 3-2-read.F NEG (now quickly 3-2-read.I)

Łį́į́ b níníłjooł.

horse 3-for 3-2-handle.NCM.F

“Níléí dził binaagóó ’ahééh hi’díníilchééł”, ní jiní ma’ii.

yonder.there mountain 3-around-GÓÓ around 2-du-run.F 3-say.P 4-say.P coyote