Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

Abínídą́ą́’ kintahgóó dah didoohkah.

morning-past town-GÓÓ up start-3pl.go.F

’Ólta’góó daats’í deeshááł doodaii’ jooł bee nideeshneeł.

school-toward maybe 1-walk.F or ball 3-with 1-play.F

Asdzą́ą́ yázhí bichidí doondó’ naalnish da.

woman little 3-car not.even but 3-work.P NEG

Beeldléí danołtsóós.

blanket pl-3-2dpl-bring.FFO.I

Béégashii báháchxį’go bik’ee neeshchééł.

cattle 3-become.angry.I-GO 3-on.account.of 1-flee.Prog

Bich’ah haini’ą́, "díí bee yisdádíínááł," hał jiní.

hat 3-2-give.P with.this.PP pl-2-survive.F 3-to.say.I they.say

bik’ídóhdis

3DO-2dpl-wrap.it.around.it.I

Chidí nidabinołtłáád.

car pl-3-2dpl-stop.I
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Dah níljííd!

up 2-jump.I

dajiigish

pl-3DO-4dpl-make.one.cut.in.it.I

daoołhį́į́’

pl-3DO-2dpl-melt.it.(snow).P

deeshį́į́ł

3DO-1-eat.it.F

deidííłhį́į́’

pl-3DO-3dpl-melt.it.P

Dichin nínízin ya’?

hungry 2-want.NI Q

didadiiljeeh

pl-3DO-1dpl-start.fire.I

didínóołkał

3DO-2dpl-start.to.herd.them.(animals).F

diilyį́į́’

3DO-1dpl-melt.it.P

Diné bikédaayahgi ʼooljééʼ hanábąsgo ʼashiiké nidahachíí jíní.

navajo-people 3-pl-land-at moon up.out-3-full.moon.R-GO boy-pl pl-3-birth.R 4-say.I

Díí yihahígíí biyi’, háísh tówónaanígóó ch’aa deeyá?

this year.IGII within who overseas.GOO travel 3-going.F-Q

Díí tł’óół yílééł.

this rope 3-2-carry.SFO.Prog

hadadéélbįįd

pl-3DO-1dpl-fill.something.up.with.it.P

hadazhdééłbįįd

pl-3DO-4dpl-fill.something.up.with.it.P

hadeneeshchaad

pl-3DO-3dpl-card.it.(as.in.wool).P

Haidą́ą́’ ’a’áán góne’ naashnish ńt’éé’ --- doo sh yá’áhoot’éeh da.

winter-past mine.shaft 1-work.I past NEG 1-with 3-good.N NEG

haiłgéésh

3DO-3-cut.it.out.I

hajíígeed

3DO-4-dig.it.out.P

Hastiin łééchąą’í hainitá.

man dog 3-3.search.I
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Háí lá kintahgóó sh ’adoołbąs?

who-Q town-to 1-me 3-drive.F

K’os hóle’!

cloud 3s-become.O
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Naʼahóóhai baa nídiikai ʼakó ʼakʼidahiʼniłí bee shí ʼadíílwoł.

rodeo 3-about 1pl-do.pl.F so saddle.blanket 3-with 1-after 2-help.F

Ne’eshłééh. T’áá ká nóólk’oł.

2-1-copy.I 2-blink.O

Neel’ą́ą le’.

term-3-reach.up.to.NI LE’
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Neel’ą́ą le’.

term-3-reach.up.to.NI LE’
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Nichxǫ’ doo ájít’į́į da.

stop NEG 4-act.thus.I NEG

nidazhdooleeł

pl-3DO-4dpl-carry.a.ropelike.thing.around.F

Sam Diné yitah naalnish.

Sam Navajo 3-among 3-work.I

T’ah doo béeso ’ałtso ’ádįįhdą́ą́’ chidí bitoo’ nahíłniih.

still NEG money all 3-not.exist.NI-past vehicle 3-fuel 3-2-buy.I

T’ah nagháíí yę́ędą́ą́’ ’áłchíní nízaadi da’ółta’ nít’ę́ę́’.

still there past children far-at pl-3-read.I past

T’áadoo béeso baa nishníłí bił ’aná’oolwod.

NEG money 3-for 3-1-lend.I 3-with 3-run.off.P

T’áá ká chidí ba’óó’ááł lágo.

NEG car 3-3-borrow.O LÁGO

Tó dílchxoshí sits’ą́ą́’ wóódlą́ą́lágo.

soda 1-from 3-1-drink.O don’t

woohdlą́ą́’

3DO-2dpl-drink.it.P

wooshóó’

3DO-2dpl-brush/comb.it.P

yiilzhóóh

3DO-1dpl-brush/comb.it.I

yiitł’ó

3DO-1dpl-weave.it.I

yishą́

3DO-1-eat.it.I

Yiską́ągo nighanaad késhdę́ę́’į́">di naadeeshááł.

tomorrow 2-home-at 2-to-1-go.F

yíníyą́ą́’

3DO-2-eat.it.P

Ła’ nídeezid yę́ędą́ą́’ ’áajigo niséyá.

one month past that-way-GO 1.go.P

“Shich’é’é baa shíni’" diníine’. T’ahdiísh t’áá ’ákónít’é?

1-daughter 3-about 1-mind 2-say.P still-Q just 2-well.NI