An example search has returned 100 entries

aj na’ojib’al

[ʔaχ naʔ.o.χi.’ɓal̥] sustantivo wiseman

(Spanish) sabio

aj ulewawinaq

[ʔaχ ʔu.’lewa bi.’na.qh] sustantivo indigenous

(Spanish) Indígena

ajilaaneem

listenloadingplaying

[ʔa.χi.la:.’ne:m] verbo transitivo count

(Spanish) contar (1, 2, 3...)

ajpayab’al

[ʔaχ.pa.ja.’ɓal̥] sustantivo Servant, paid laborer

(Spanish) Mozo

ajtijaal

[ʔaχ.ti.’χa:l̥] sustantivo School

(Spanish) Escuela

Example: tijob’al

ak’

[ʔak’] sustantivo chicken

(Spanish) pollo

aq’omaxik

[ʔa.ʛo.ma.’ʃikʰ] verbo To cure

(Spanish) Curarlo

ati’t

listenloadingplaying

[ʔa.’tiʔth] sustantivo father’s mother

(Spanish) abuela paterna

b’aaq

listenloadingplaying

[ɓa:qh ] sustantivo bone

(Spanish) hueso

b’iix

listenloadingplaying

[ɓi:ʃ] sustantivo song

(Spanish) canción

ch’aqali

listenloadingplaying

[tʃ͡ ’a.qa.’li ] adjetivo wet

(Spanish) mojado

ch’aqiineem

listenloadingplaying

[tʃ͡’a.qi:.’ne:m] verbo transitivo pull

(Spanish) tirar

ch’ititee’

listenloadingplaying

[tʃ͡ ’i.ti.’te:ʔ] sustantivo father’s younger sister

(Spanish) tia (la hermana menor de su padre)

ch’ititee’

listenloadingplaying

[tʃ͡’i.ti.’te:ʔ] sustantivo mother’s younger sister

(Spanish) tia (la hermana menor de su madre)

chaaj

listenloadingplaying

[tʃ͡ a:χ ] sustantivo ashes

(Spanish) cenizas

chaqiij

listenloadingplaying

[tʃ͡ a.’qi:χ] adjetivo dry

(Spanish) seco

Example: keeri’

chi ki jun junaal

[tʃ͡i ki χun χu.’nal̥] each one

(Spanish) cada uno-

chii’aaj

listenloadingplaying

[tʃ͡ i:.’ʔa:χ ] sustantivo inalienable mouth

(Spanish) boca

chub’uchaq kaab’

[tʃ͡u.ɓu.’tʃ͡aqh ka:ɓ] sustantivo honeycomb

(Spanish) panal

chujt

listenloadingplaying

[tʃ͡uχth ] sustantivo bedbug

(Spanish) chinche

chuq’uuj

listenloadingplaying

[tʃ͡u.’ʛu:χ] verbo transitivo stab

(Spanish) apuñalar

iik’

listenloadingplaying

[ʔi:k’ ] sustantivo generalmente no poseido moon

(Spanish) luna

ikaan

listenloadingplaying

[ʔi.’kʲa:n] sustantivo mother’s elder brother

(Spanish) tio (el hermano mayor de su madre)

ixk’aq

listenloadingplaying

[ʔiʃ.’kʲ’aqh ] sustantivo fingernail

(Spanish) uña

ixoq

listenloadingplaying

[ʔi.’ʃoqh] sustantivo woman

(Spanish) mujer

jaa le’

listenloadingplaying

[χa: leʔ] demostrativo that

(Spanish) aquél / aquella

jaay

listenloadingplaying

[χa:j۪] sustantivo supletivo house/shelter

(Spanish) casa

jich’aq’ojoom

[χi.tʃ͡’a.ʛo.’yo:m] sustantivo Guitar

(Spanish) Guitarra

junaniil

[χu.na:.’ni:l̥] whole, entire

(Spanish) entero-

jutz’iit chik

[χu.’ts͡’i:th tʃ͡ikʰ] a little more

(Spanish) otro poco-

juun chik

listenloadingplaying

[χu:n tʃ͡ikʰ] número other

(Spanish) otro

juunaa’

listenloadingplaying

[χu.’na:ʔ] sustantivo year

(Spanish) año

juut

listenloadingplaying

[χu:tʰ ] sustantivo generalmente no poseido worm

(Spanish) gusano

juyub’al kuuch

[χu.ju.’ɓal̥ ku:tʃ͡ ] sustantivo boar

(Spanish) jabalí

k’amol b’eey

[k’a.’mol̥ ɓe:j۪ ] sustantivo chief

(Spanish) jefe

k’asleemaal

listenloadingplaying

[k’as.le:.’ma:l̥] verbo intransitivo live

(Spanish) vivir

k’axaaneem

listenloadingplaying

[k’a.ʃa.’ne:m] verbo transitivo listen to

(Spanish) escuchar

k’ayib’al

[k’a.ji.’ɓal̥] sustantivo Market

(Spanish) Mercado

k’iy

listenloadingplaying

[k’ij۪ ] adjetivo many

(Spanish) muchos

k’oolaaj

[k’o.’la:χ] sustantivo Ball

(Spanish) Pelota, bola

k’u’xaaj

[k’uʔ.’ʃa:χ] sustantivo soul

(Spanish) Alma

k’u’xulaaxeel

adjetivo Blessed

(Spanish) Bendito (de haber recibido la bendición)

k’uulaaj

[k’u.’la:χ] pair

(Spanish) par (m)-

k’uulaaj

[k’u:.’la:χ] pair, couple

(Spanish) pareja-

k’uxk’u’neem

[k’uʃ.k’uʔ.’ne:m] verbo To sing a lullaby, to lull a baby to sleep

(Spanish) Arrullarlo

kaab’

listenloadingplaying

[ka:ɓ] sustantivo bee

(Spanish) abeja

Example: wanan

kejak’isik’

[ke.χa.k’i.’sik’] sustantivo deer

(Spanish) ciervo

ko’li

listenloadingplaying

[koʔ.’li] adjetivo short

(Spanish) corto

kow laj keej

listenloadingplaying

[kof laχ ke:χ] sustantivo donkey

(Spanish) burro

Ma xkik’amak’a’ ta kajniim ja tz’i’ iiwiir

listenloadingplaying

[ma ʃki.k’a.ma.’k’aʔ ta kaχ.’ni:m χa ts͡’ iʔ ʔi:.’bi:r] ̃frase yesterday the dogs were not running

(Spanish) ayer los perros no estaban corriendo

ma xutij ta ch’uu’

listenloadingplaying

[ma ʃu.tiχ.ta tʃ͡ ’u:ʔ] frase he did not eat fish

(Spanish) él no comió pescado

ma xuwa’ta

listenloadingplaying

[ma ʃu.waʔ.’ta] frase he did not eat it

(Spanish) él no lo comió

mama’

listenloadingplaying

[ma.’maʔ] sustantivo father’s father

(Spanish) abuelo paterno

mani’ ma xintz’at ta ja tz’i’

listenloadingplaying

[ma.niʔ ma ʃin.’ts͡’at ta χa ts͡’iʔ] frase no, I did not see the dog

(Spanish) no, no ví el perro

mix

listenloadingplaying

[miʃ] sustantivo cat

(Spanish) gato

mixab’ajlam

listenloadingplaying

[mi.ʃa.aχ.’lam] sustantivo puma

(Spanish) puma

Nawaaraaj

[na.wa:.’ra:χ] verbo To hold a wake for

(Spanish) Velarlo

nimaq’iij

[ni.ma.’ʛi:χ] sustantivo party

(Spanish) Fiesta

oxi’

listenloadingplaying

[ʔoʃiʔ] número three

(Spanish) tres

pa’leem

listenloadingplaying

[paʔ.’le:m] verbo intransitivo stand

(Spanish) estar de pie

pejteem

listenloadingplaying

[peχ.’te:m] verbo intransitivo come

(Spanish) venir

piriy

[pi.’rij۪ ] sustantivo flute

(Spanish) pito

q’ejqu’maal

[ʛeχ.quʔ.’ma:l̥ ] sustantivo obscurity

(Spanish) obscuridad, oscuridad

q’iij

listenloadingplaying

[ɢi:χ ] sustantivo generalmente no poseido sun

(Spanish) sol

qas k’o ruki’iil

listenloadingplaying

[qas k’o ru.kiʔi:.’l̥] adjetivo be tasty

(Spanish) ser delicioso

qatziij

listenloadingplaying

[qa.’ts͡i:χ] adjetivo correct

(Spanish) correcto

qul

listenloadingplaying

[qul̥ ] sustantivo neck

(Spanish) cuello

raal chikop

[ra:l̥ tʃ͡i.’koph ] sustantivo pup

(Spanish) cachorro

riij chee’

[ri:χ tʃ͡e:ʔ] sustantivo bark

(Spanish) corteza

ronojel ruuwach uleew

[ro.no.’χe:l̥ ru:.’watʃ͡ ’ʔu.’le:f] everyone

(Spanish) todo el mundo

ruuq’a tinaamit

listenloadingplaying

[ru:.’ɢa ti.na:.’mitʰ] sustantivo village

(Spanish) aldea

ruxiik’

listenloadingplaying

[ru.’ʃi:k’ ] sustantivo siempre poseido wing

(Spanish) ala

saak’

listenloadingplaying

[sa:k’] sustantivo grasshopper

(Spanish) saltamontes

saasee’

listenloadingplaying

[sa:.’se:ʔ ] sustantivo liver

(Spanish) hígado

saqb’ach

listenloadingplaying

[saq.’ɓatʃ͡ ] sustantivo generalmente no poseido hail

(Spanish) granizo (de hielo)

saqmoloo’

listenloadingplaying

[saq.mo.’lo:ʔ ] sustantivo egg

(Spanish) huevo

sijpan puwaq

[siχ.’pan pu.’woqhl̥] sustantivo Bribe

(Spanish) Mordida (soborno)

simaal

listenloadingplaying

[si.’ma:l̥ ] sustantivo siempre poseido feather

(Spanish) pluma

solooneem kuk’iin ajq’iijaa’

[so.lo:.’ne:m ku.’k’i:n aχɢixa:ʔ] verbo To consult witch a diviner

(Spanish) hacer consultas con los ajq’ij (para saber que enfermedad tiene)

sooch

[so:.’tʃ͡ ] sustantivo rattle

(Spanish) Sonaja, chinchín

suutz’

listenloadingplaying

[su: ts͡’ ] sustantivo nunca poseido cloud

(Spanish) nube

tenten

[ten.’ten] sustantivo drum

(Spanish) Tambor (m)

tijooneel

[ti.χo:.’ne:l̥] sustantivo teacher

(Spanish) maestro

tino’y

listenloadingplaying

[ti.’noʔj۪] adjetivo small

(Spanish) pequeño

tz’ajneem

[ts͡’aχ.’ne:m] verbo transitivo To play (iv)

(Spanish) Jugar

tz’aqojtziij

listenloadingplaying

[ts͡’a.qoχ.’ts͡i:χ] verbo transitivo lie

(Spanish) mentir

tz’atooj

listenloadingplaying

[ts͡’a.’to:χ] verbo transitivo see

(Spanish) ver

tz’umaaj

listenloadingplaying

[ts͡’u.’ma:χ ] sustantivo inalienable breast

(Spanish) seno

tzeb’eeneem

listenloadingplaying

[ts͡e.ɓe.’ne:m] verbo intransitivo laugh

(Spanish) reírse

uxulaaneel

[ʔu.ʃu.la.’ne:l̥] sustantivo guest

(Spanish) Huésped

waaqii’

listenloadingplaying

[wa:.’qi:ʔ] número six

(Spanish) seis

waqxaqii’

listenloadingplaying

[waq.ʃa.’qi:ʔ] número eight

(Spanish) ocho

waraam

listenloadingplaying

[wa.’ra:m] verbo intransitivo sleep

(Spanish) dormir

wuquu’

listenloadingplaying

[wu.’qu:ʔ] número seven

(Spanish) siete

xanan

listenloadingplaying

[ʃa.’nan] sustantivo generalmente no poseido mosquito

(Spanish) zancudo

xijk

[ʃi:χkh] sustantivo eagle

(Spanish) águila

xijk

[ʃiχkh] sustantivo witch

(Spanish) Lechuza (bruja)

yawajik

listenloadingplaying

[ya.wa.’χikʰ] verbo intransitivo be ill

(Spanish) estar enfermo

yuquyik

listenloadingplaying

[ju.qu.’jikʰ] adjetivo long

(Spanish) largo

yutz’uyik

listenloadingplaying

[ju.ts͡’u.’jikʰ] adjetivo sharp

(Spanish) agudo