An example search has returned 100 entries

aab’aj

listenloadingplaying

[ʔa:.ɓaχ ] sustantivo stone

(Spanish) piedra

ajxoraal

[ʔaχ.ʃo.’ra:l̥] sustantivo neighbor

(Spanish) vecino

aq’eem

[ʔa.’ʛe:m] sustantivo tablet where women grind food for feasting

(Spanish) molendera (tabla donde se pone piedra de moler)

aq’oom

[ʔa.’ʛo:m] sustantivo Medicine

(Spanish) Medicina, remedio

ati’t

listenloadingplaying

[ʔa.’tiʔth] sustantivo father’s mother

(Spanish) abuela paterna

ayeewaal

listenloadingplaying

[ʔa.je:.’wa.:l̥] verbo intransitivo be angry

(Spanish) estar enojado

b’aaq

listenloadingplaying

[ɓa:qh ] sustantivo bone

(Spanish) hueso

b’elejee’

listenloadingplaying

[ɓe.le.’χe:ʔ] número nine

(Spanish) nueve

b’ijneem

listenloadingplaying

[ɓiχ.’ne:m] verbo intransitivo walk

(Spanish) caminar

ch’ititee’

listenloadingplaying

[tʃ͡ ’i.ti.’te:ʔ] sustantivo father’s elder sister

(Spanish) tia (la hermana mayor de su padre)

ch’uuch’uj

listenloadingplaying

[tʃ͡ ’u:.’tʃ͡ ’uχ ] adjetivo smooth

(Spanish) liso

Example: ch’aqala

ch’uumiil

listenloadingplaying

[tʃ͡ ’u:.’mi:l̥ ] sustantivo generalmente no poseido star

(Spanish) estrella

chaaj

listenloadingplaying

[tʃ͡ a:χ ] sustantivo ashes

(Spanish) cenizas

chaq’

listenloadingplaying

[tʃ͡aʛ] adjetivo ripe

(Spanish) maduro

chaqiij

listenloadingplaying

[tʃ͡ a.’qi:χ] adjetivo dry

(Spanish) seco

Example: keeri’

chikop

listenloadingplaying

[tʃ͡i.’koph ] sustantivo animal

(Spanish) animal

cholooneem

listenloadingplaying

[tʃ͡olo:’ne:m] verbo transitivo tell story

(Spanish) contar (una historia)

chub’aaneem

listenloadingplaying

[tʃ͡u.ɓa:.’ne:m] verbo transitivo spit

(Spanish) escupir

chuq’uuj

listenloadingplaying

[tʃ͡u.’ʛu:χ] verbo transitivo stab

(Spanish) apuñalar

ejtz’aaneem

listenloadingplaying

[ʔeχ.ts͡’a:.’ne:m] verbo transitivo play

(Spanish) jugar

iiyoom

[ʔi:.’jo:m] sustantivo Midwife

(Spanish) Comadrona, partera

ixoq

listenloadingplaying

[ʔi.’ʃoqh] sustantivo woman

(Spanish) mujer

ixtan

listenloadingplaying

[ʔiʃ.’tan] sustantivo girl

(Spanish) chica

jab’

listenloadingplaying

[χaɓ ] sustantivo generalmente no poseido rain

(Spanish) lluvia

jar aachi

listenloadingplaying

[χar ʔa:.’tʃ͡ i] sustantivo man (adult male)

(Spanish) el hombre (varón adulto)

jun wi’ chik na

[χun biʔ tʃ͡ikh na ] adjetivo different, distinct

(Spanish) otro, distinto-

junaab’iir

listenloadingplaying

[χu.na:.’ɓi:r] adverbio de tiempo last year

(Spanish) el año pasado

junaam

[χu.’na:m] even

(Spanish) parejo-

junlajuuj

listenloadingplaying

[χun.la.’χu:χ] número eleven

(Spanish) once

jutz’iit chik

[χu.’ts͡’i:th tʃ͡ikʰ] a little more

(Spanish) otro poco-

juyu

listenloadingplaying

[χu.’juʔ ] sustantivo generalmente no poseido mountain

(Spanish) montaña

juyub’al kuuch

[χu.ju.’ɓal̥ ku:tʃ͡ ] sustantivo boar

(Spanish) jabalí

k’ak’a

listenloadingplaying

[k’a.’k’a] adjetivo new

(Spanish) nuevo

k’iy

[k’ij۪ ] enough

(Spanish) bastante-

k’oolaaj

[k’o.’la:χ] sustantivo Ball

(Spanish) Pelota, bola

k’opiineem

listenloadingplaying

[k’o.pi:.’ne:m] verbo transitivo bite

(Spanish) morder

k’u’xaaj

[k’uʔ.’ʃa:χ] sustantivo soul

(Spanish) Alma

ka’k’al

[kaʔ.’k’al̥] número forty

(Spanish) cuarenta

kaaj

listenloadingplaying

[ka:χ ] sustantivo generalmente no poseido sky

(Spanish) cielo

kaji’

listenloadingplaying

[kʲa.’χiʔ] número four

(Spanish) cuatro

kajuleew

[ka.χu.’le:f] sustantivo world

(Spanish) Mundo

kaq

listenloadingplaying

[kʲaqh ] adjetivo red

(Spanish) rojo

kooka

[ko:.’ka] sustantivo coconut

(Spanish) coco

laajtz’

listenloadingplaying

[la:χts͡’ ] adjetivo narrow

(Spanish) estrecho

loq’oxik

[lo.ʛo.’ʃikh] sustantivo Blessing

(Spanish) Bendición

Ma xkik’amak’a’ ta kajniim ja tz’i’ iiwiir

listenloadingplaying

[ma ʃki.k’a.ma.’k’aʔ ta kaχ.’ni:m χa ts͡’ iʔ ʔi:.’bi:r] ̃frase yesterday the dogs were not running

(Spanish) ayer los perros no estaban corriendo

mama’

listenloadingplaying

[ma.’maʔ] sustantivo father’s father

(Spanish) abuelo paterno

mani’ ma xintz’at ta ja tz’i’

listenloadingplaying

[ma.niʔ ma ʃin.’ts͡’at ta χa ts͡’iʔ] frase no, I did not see the dog

(Spanish) no, no ví el perro

maxko’l

[maʃ.’koʔl̥] too much

(Spanish) demasiado-

mokab’ajnikiil

listenloadingplaying

[mo.ka.ɓaχ.ni.’ki:l̥] sustantivo ethnic group

(Spanish) grupo étnico

muquli

listenloadingplaying

[mu.qu.’li] adjetivo bad weather sky

(Spanish) cielo de mal tiempo

muquuneel

[mu.qu:.’ne:l̥] sustantivo Grave digger

(Spanish) Enterrador

najt

listenloadingplaying

[naχth] adverbio far

(Spanish) lejos

naq

listenloadingplaying

[naqh] pronombre interrogativo what

(Spanish) ¿qué?

naq ruuwach

listenloadingplaying

[naq ru.’watʃ͡ ] pronombre interrogativo who

(Spanish) ¿quién?

Example: naq k’ari’

Nawaaraaj

[na.wa:.’ra:χ] verbo To hold a wake for

(Spanish) Velarlo

nimatinaamit

[ni.ma.ti.na:.’mith] sustantivo City

(Spanish) Ciudad

nk’amak’a’ rajniim chuwaaq ja tz’i’

listenloadingplaying

[nk’amak’aʔ raχ.’ni:m tʃ͡u.’wa:q χa ts͡’iʔ] frase tomorrow the dog will run

(Spanish) mañana el perro correrá

nojnaq

listenloadingplaying

[noχ.’naqh ] adjetivo full

(Spanish) lleno

nunimaal / waanaa’

listenloadingplaying

[nu.ni.’ma:l̥ / wa.’na:ʔ] sustantivo siempre poseido elder sister

(Spanish) hermana mayor

nuuchaaq’

listenloadingplaying

[nu:.’tʃ͡ a:ʛ] sustantivo siempre poseido younger sister

(Spanish) hermana menor

nuxib’aal / nunimaal

listenloadingplaying

[nuʃi.’ɓa:l̥ / nun.ni.’ma:l̥] sustantivo siempre poseido elder brother

(Spanish) hermano mayor

ojoj

[ʔo.’χoχ] pronombre we (exclusive)

(Spanish) nosotros (exclusivo)

oxi’

listenloadingplaying

[ʔoʃiʔ] número three

(Spanish) tres

piich’

[pi:tʃ͡’ ] sustantivo woodpecker

(Spanish) pájaro carpintero

polow

listenloadingplaying

[po.lof ] sustantivo nunca poseido sea

(Spanish) mar

q’ab’aaj

listenloadingplaying

[ɢa.’ɓa:χ ] sustantivo inalienable hand

(Spanish) mano

q’anaal

listenloadingplaying

[ɢa.’na:l̥ ] sustantivo fat (n.)

(Spanish) grasa (n.) del cuerpo

qi’ooneem

listenloadingplaying

[qiʔo:.’ne:m] verbo transitivo rub

(Spanish) frotar

raajaaw

[ra:.’χa:f] sustantivo owner, master

(Spanish) Dueño

raal chikop

[ra:l̥ tʃ͡i.’koph ] sustantivo pup

(Spanish) cachorro

riij

listenloadingplaying

[ri:χ ] sustantivo bark

(Spanish) corteza

rutz’umaal

listenloadingplaying

[ru.ts͡’u.’ma:l̥ ] sustantivo siempre poseido skin

(Spanish) piel humano

saluuneem

listenloadingplaying

[sa.lu:.’ne:m] verbo transitivo hunt

(Spanish) cazar

setesik

listenloadingplaying

[se.te.’sikh ] adjetivo round

(Spanish) redondo / circular

solooneem kuk’iin ajq’iijaa’

[so.lo:.’ne:m ku.’k’i:n aχɢixa:ʔ] verbo To consult witch a diviner

(Spanish) hacer consultas con los ajq’ij (para saber que enfermedad tiene)

sooch

[so:.’tʃ͡ ] sustantivo rattle

(Spanish) Sonaja, chinchín

sootz’

listenloadingplaying

[so:.’ts͡’ ] sustantivo bat

(Spanish) murciélago

tatiixeel

listenloadingplaying

[ta.ti:.’ʃe:l̥ ] sustantivo inalienable father

(Spanish) padre

teew

listenloadingplaying

[te:f] adjetivo cold

(Spanish) frío

Tooj

[to:χ] sustantivo Offering

(Spanish) Ofrenda

tz’ajneem

[ts͡’aχ.’ne:m] verbo transitivo To play (iv)

(Spanish) Jugar

tz’aqat

[ts͡’a.’qatʰ] complete

(Spanish) completo-

tz’atooj

[ts͡’a.’to:χ] verbo To give the evil eye

(Spanish) Ojear

tz’umaaj

listenloadingplaying

[ts͡’u.’ma:χ ] sustantivo inalienable breast

(Spanish) seno

tza’m

listenloadingplaying

[ts͡aʔm ] sustantivo nose

(Spanish) nariz

tzalatzik

[ts͡a.la.’ts͡ikh] adjetivo twisted

(Spanish) torcido-

uleew

listenloadingplaying

[ʔu.le:f ] sustantivo earth

(Spanish) tierra

utz

[ʔuts͡ ] adjetivo pretty

(Spanish) bonito-

Example: jab’el

waaqii’

listenloadingplaying

[wa:.’qi:ʔ] número six

(Spanish) seis

waweri’

listenloadingplaying

[wa.be.’riʔ] Adverbio de lugar here

(Spanish) aquí

winaqii’

listenloadingplaying

[bi.na.’qi:ʔ] sustantivo people

(Spanish) personas

xa juunaam

[ʃa χu:.’na:m] the same thing

(Spanish) lo mismo-

xib’iineel

[ʃi.ɓi:.’ne:l̥] sustantivo Ghost

(Spanish) Fantasma

xik’aaneem

listenloadingplaying

[ʃi.k’a:.’ne:m] verbo intransitivo fly (v.)

(Spanish) volar (v.)

xkikamisaj b’ajlam jar achi’ii’

listenloadingplaying

[ʃki.ka.mi.’sa:χ ɓaχ.’lam χar ʔa.tʃ͡iʔ.’i:ʔ ] frase men killed the jaguar

(Spanish) hombres mataron el jaguar

xuul

[ʃu:l̥] sustantivo a type of oboe

(Spanish) chirimía

ya’oj rejtz’ab’aliil

[jaʔ.oχ reχ.ts͡’a.ɓa.’li:l̥] verbo To decorate

(Spanish) Adornarlo

yaab’iil

[ja:.’ɓi:l̥] sustantivo Disease

(Spanish) Peste, enfermedad

yutz’uyik

listenloadingplaying

[ju.ts͡’u.’jikʰ] adjetivo sharp

(Spanish) agudo