Una búsqueda ha encontrado 100 entradas

ajk’utaaj

EscuchalocargandoSonando

[ʔaχ.k’u.’ta:χ] sustantivo platicador

Ejemplo: k’utajaneel, t’ehraneel

ajlanb’al q’iij

EscuchalocargandoSonando

[ʔaχ.lan.’ɓal ʛi:χ] sustantivo calendario

Ajsal

EscuchalocargandoSonando

[ʔaχ.’sal] sustantivo tábano

ajtahq

EscuchalocargandoSonando

[ʔaχ.’tahqʰ] sustantivo perseguidor

Ejemplo: tahqaneel

ajtaq’ab’il

EscuchalocargandoSonando

[ʔaχ.ta.ʛa.’ɓil] sustantivo jurista

ajwaal wach

EscuchalocargandoSonando

[ʔaχ.’wa:l wat͡ʃ] sustantivo necesario

ajxaan

EscuchalocargandoSonando

[ʔaχ.ʃa:n] sustantivo él que fabrica adobes

Ak’unb’ees

EscuchalocargandoSonando

[ʔa.k’un.’ɓe:s] sustantivo siempre poseido hijo (de mujer)

alaqan

EscuchalocargandoSonando

[ʔa.la.’qan] sustantivo pabellon nacional

Am

EscuchalocargandoSonando

[ʔam] sustantivo araña

amaq’inik

EscuchalocargandoSonando

[ʔa.ma.ʛi.’nikʰ] verbo intransitivo poblar

ar

EscuchalocargandoSonando

[ʔar] demostrativo allí

Ati’t

EscuchalocargandoSonando

[ʔa.’tiʔtʰ] sustantivo hembra

Ati’t tz’i’

EscuchalocargandoSonando

[ʔa.’tiʔtʰ t͡s’iʔ] sustantivo perra

b’ab’tee’

EscuchalocargandoSonando

[ɓaɓ.’te:ʔ] sustantivo remo

B’ak’aj

EscuchalocargandoSonando

[ɓa.’k’aχ] verbo transitivo amarrar

b’ehomrik

EscuchalocargandoSonando

[ɓe.hom.’rikʰ] verbo intransitivo enriquecerse

b’ehsanik

EscuchalocargandoSonando

[ɓeh.sa.’nikʰ] verbo intransitivo conducir, manejar

b’ilootz

EscuchalocargandoSonando

[ɓi.’lo:t͡s] susantivo tule

b’iq’ij

EscuchalocargandoSonando

[ɓi.’ʛiχ] sustantivo tragar

B’irinik

EscuchalocargandoSonando

[ɓi.ɾi.’nikʰ] verbo transitivo escuchar

b’onil

EscuchalocargandoSonando

[ɓo.’nil] sustantivo color

b’uhkanik

EscuchalocargandoSonando

[ɓuh.ka.’nikʰ] verbo intransitivo evaporar

ch’amrik

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃ’am.’rikʰ] verbo intransitivo ponerse ácido

Ch’aqaj

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃ’a.’qaχ] verbo transitivo dividir

ch’eplik

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃ’ep.’likʰ] posicional clavado

ch’i’pch’umiil

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃ’iʔp.t͡ʃ’u.’mi:l] sustantivo plutón

Ch’ooh

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃ’o:h] sustantivo ratón

ch’umilaal

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃ’u.mi.’la:l] sustantivo destino

ch’uqlaq

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃ’uqʰ.’laqʰ] mensurativo grupo

ch’uyuj

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃ’u.’juχ] verbo transitivo pedacear

chakaliin

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃa.ka.’li:n] sustantivo marisco

chaq’laam

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃaʛ.’la:m] adjetivo bondadoso

che’elamaaq’

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃeʔ.el.a.’ma:ʛ] sustantivo árbol nacional

chejb’al

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃeχ.’ɓal] sustantivo desatador

Chi unchel

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃi ʔun.’t͡ʃel] en total-

Chi unchel

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃi ʔun.’t͡ʃel] todo-

chihool

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃi.’ho:l] agentivo elector (a)

chikiwit

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃi.ki.’witʰ] sustantivo canasta pequeña con agarrador

chiq’oq

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃi.’ʛoqʰ] sustantivo desnutrición

Chiqiij

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃi.’qi:χ] adjetivo seco

chiqsajik

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃiqʰ.sa.’χikʰ] sustantivo tuberculosis

chiqsi’l

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃiqʰ.’siʔl] sustantivo quiebra palitos (insectos de montaña)

choplik

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃop.’likʰ] posicional agarrado

chuhte’

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃuh.’teʔ] sustantivo planta medicinal

Ejemplo: chuhchee’

Chukuj

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃu.’kuχ] verbo transitivo mentir

chunel

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃu.’nel] sustantivo gana, deseo (en niños)

chupuj

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃu.’puχ] verbo transitivo apagar

eeh

EscuchalocargandoSonando

[ʔe:h] adverbio está bien

ehtalak’al

EscuchalocargandoSonando

[ʔeh.tal.’ak’al] sustantivo mapa, croquis

ehtz’

EscuchalocargandoSonando

[ʔeht͡s’] sustantivo generalmente imitación, burla

elb’al

EscuchalocargandoSonando

[ʔel.’ɓal] sustantivo salida

Eq’saa’

EscuchalocargandoSonando

[ʔeʛ.’sa:ʔ] sustantivo intestinos

Ejemplo: Aq’saa’

ha’lak’un

EscuchalocargandoSonando

[haʔ.la.’k’un] sustantivo bebè

ha’saa’

EscuchalocargandoSonando

[haʔ.’sa:ʔ] sustantivo asiento, diarrea

Ejemplo: ha’pamis

hin

EscuchalocargandoSonando

[hin] pronombre yo

horb’al

EscuchalocargandoSonando

[hor.’ɓal] herrmienta, agentivo barreno, barrenador

ija’b’ih

EscuchalocargandoSonando

[ʔi.χaʔ.’ɓih] sustantivo apellido

ik’eel

EscuchalocargandoSonando

[ʔi.’k’e:l] sustantivo temporal, forastero

Ejemplo: ik’aal

ikom

EscuchalocargandoSonando

[ʔi.’kom] sustantivo tinaja

Iq’omaneel

EscuchalocargandoSonando

[ʔi.ʛo.ma.’ne:l] sustantivo Curandero

iwaal

EscuchalocargandoSonando

[ʔi.’wa:l] sustantivo sembrador

Ejemplo: tikool

ixool

EscuchalocargandoSonando

[ʔi.’ʃo:l] agentivo desgranador

Ejemplo: ixineel

jachaj

EscuchalocargandoSonando

[χa.’t͡ʃaχ] verbo transitivo tapiscar

jalwachilineel

EscuchalocargandoSonando

[χal.wa.t͡ʃi.li.’ne:l] agentivo fotógrafo

Jenab’ir

EscuchalocargandoSonando

[χe.na.’ɓir] adverbio de tiempo el año pasado

jihq’anik

EscuchalocargandoSonando

[χih.ʛa.’nikʰ] verbo intransitivo inspirar

jikij

EscuchalocargandoSonando

[χi.’kiχ] verbo transitivo deshojar

jilooj

EscuchalocargandoSonando

[χi.’lo:χ] participio corrido (cambiado de lugar)

johkb’al

EscuchalocargandoSonando

[χohk.’ɓal] sustantivo canalete para raspar maguey

Josq’

EscuchalocargandoSonando

[χosʛ] verbo intransitivo estar enojado

josq’b’isanik

EscuchalocargandoSonando

[χosʛ.ɓi.sa.’nikʰ] verbo intransitivo enojar, enfurecer

junb’as

EscuchalocargandoSonando

[χun.’ɓas] adverbio media cuerda

junelikiil

EscuchalocargandoSonando

[χu.ne.li.’ki:l] sustantivo eternidad

juniq’ob’

EscuchalocargandoSonando

[χu.ni.’ʛoɓ] número cuatrocientos

K’im

EscuchalocargandoSonando

[k’im] sustantivo pasto

K’isiin

EscuchalocargandoSonando

[k’i.’si:n] adjetivo pequeño

Ka’jaah

EscuchalocargandoSonando

[kaʔ.’χa:h] sustantivo vecino

kaqkaq’

EscuchalocargandoSonando

[kaq.’kaʛ] sustantivo especie de guayaba

kaqliich’

EscuchalocargandoSonando

[kaqʰ.’li:t͡ʃ’] sustantivo mazorca colorada

kaqnaab’

EscuchalocargandoSonando

[kaqʰ.’na:ɓ] sustantivo golfo

kaqtokaan

EscuchalocargandoSonando

[kaqʰ.to.’ka:n] sustantivo frambuesa

karinik

EscuchalocargandoSonando

[ka.ri.’nikʰ] verbo intransitivo pescar

kaxlan ch’umaah

EscuchalocargandoSonando

[kaʃ.’lan t͡ʃ’uma:h] sustantivo granadilla

kin’aa’

EscuchalocargandoSonando

[kin.’ʔa:ʔ] sustantivo mani

Ejemplo: kinaq’aa’

Naruk’uxum i kar i rutz’ikiin ha’

EscuchalocargandoSonando

[na.ɾu.k’u.’ʃum ʔi kar ʔi ɾu.t͡s’i.’ki:n haʔ] frase martín pescador comerá pescado

perkulk

EscuchalocargandoSonando

[per.’kulkʰ] sustantivo plato

puneet

EscuchalocargandoSonando

[pu.’ne:tʰ] sustantivo sombrero

q’anjal

EscuchalocargandoSonando

[ʛan.’χal] sustantivo mazorca amarilla

Q’ehb’ik

EscuchalocargandoSonando

[ʛeh.’ɓikʰ] verbo intransitivo caer

Re’ keh

EscuchalocargandoSonando

[reʔ keh] pronombre ellos

Re’ ma’ atoob’ taj

EscuchalocargandoSonando

[ɾeʔ maʔ ʔa.’to:ɓ taχ] sustantivo El mal

Riij

EscuchalocargandoSonando

[ri:χ ] sustantivo corteza

Ejemplo: Jumit

so’is

EscuchalocargandoSonando

[soʔis] sustantivo ropa

Suutz’

EscuchalocargandoSonando

[su:t͡s’] sustantivo nube

Tiqol b’aaq

EscuchalocargandoSonando

[ti.’qol ɓa:qʰ] sustantivo Huesero

Tz’ajaj

EscuchalocargandoSonando

[t͡s’a.’χaχ] verbo transitivo lavar

tz’iin

EscuchalocargandoSonando

[t͡s’i:n] sustantivo yuca

xartiin

EscuchalocargandoSonando

[ʃar.’ti:n] sustantivo sartèn

Ejemplo: K’ilb’al

xun

EscuchalocargandoSonando

[ʃun] sustantivo olla