Una búsqueda ha encontrado 100 entradas

ab’rinb’al

EscuchalocargandoSonando

[ʔaɓ.rin.’ɓal] sustantivo mingitorio

Aha’

EscuchalocargandoSonando

[ʔa.’haʔ] Adverbio de lugar dónde

ahqam

EscuchalocargandoSonando

[ʔah.’qam] sustantivo cotuza

ajawaal

EscuchalocargandoSonando

[ʔa.χa.’wa:l] sustantivo principal

Ajawb’ees

EscuchalocargandoSonando

[ʔa.χaw.’ɓe:s] sustantivo inalienable padre

ajk’aytiib’

EscuchalocargandoSonando

[ʔaχ.k’aj.’ti:ɓ] sustantivo carnicero

ajkowchi’

EscuchalocargandoSonando

[ʔaχ.kow.’t͡ʃiʔ] sustantivo el que debate

ak’unanik

EscuchalocargandoSonando

[ʔa.k’u.na.’nikʰ] verbo intransitivo engendrar, procrear

alatz

EscuchalocargandoSonando

[ʔa.’lat͡s] sustantivo ascendencia

Ejemplo: maam at’it

alb’erte

EscuchalocargandoSonando

[ʔal.ɓer.’te] sustantivo arveja

anam

EscuchalocargandoSonando

[ʔa.’nam] sustantivo molde

anxux

EscuchalocargandoSonando

[ʔan.’ʃuʃ] sustantivo ajo

araxa’n

EscuchalocargandoSonando

[ʔa.ra.’ʃaʔn] sustantivo terrón

b’ak’aab’ weex

EscuchalocargandoSonando

[ɓa.’k’a:ɓ we:ʃ] sustantivo cincho

Ejemplo: b’ak’b’al weex

b’aranik

EscuchalocargandoSonando

[ɓa.ra.’nikʰ] verbo intransitivo chamuscar

b’atz’b’al

EscuchalocargandoSonando

[ɓat͡s’.’ɓal] sustantivo colcha pequeña

b’eheel

EscuchalocargandoSonando

[ɓe.’he:l] sustantivo caminante

b’iral

EscuchalocargandoSonando

[ɓi.’ral] sustantivo noticia

b’irimaj

EscuchalocargandoSonando

[ɓi.ri.’maχ] participio calculado

b’ojooj

EscuchalocargandoSonando

[ɓo.’χo:χ] participio cosido

b’onimaj

EscuchalocargandoSonando

[ɓo.ni.’maχ] participio pintado

b’oninik

EscuchalocargandoSonando

[ɓo.ni.’nikʰ] verbo intransitivo colorear

b’uch’b’al

EscuchalocargandoSonando

[ɓut͡ʃ’.’ɓal] sustantivo planta medicinal para bañarse

b’ukik

EscuchalocargandoSonando

[ɓu.’kikʰ] adjetivo húmedo

b’urb’al

EscuchalocargandoSonando

[ɓur.’ɓal] sustantivo cobija

Ejemplo: sokb’al

Ch’aab’

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃ’a:ɓ] sustantivo flecha

ch’am

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃ’am] adjetivo ácido, rancio

ch’eyb’al

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃ’ej.’ɓal] sustantivo yunque

ch’ika’neel

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃ’i.kaʔ.’ne:l] agentivo él / la que empieza

Ejemplo: tohq’aneel, p’utuneel

ch’inkuht

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃ’in.kuhtʰ] sustantivo estaca de dos puntas

ch’ojxikin

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃ’oχ.ʃi.’kin] sustantivo lince

ch’oop

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃ’o:pʰ] sustantivo piña

Ch’uch’is

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃ’u.’t͡ʃ’is] sustantivo inalienable pecho / seno

ch’uch’isaneel

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃ’u.t͡ʃ’i.sa.’ne:l] agentivo amamantadora

Ejemplo: ch’uch’saneel

chahkanik

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃah.ka.’nikʰ] verbo intransitivo empujar

chahklanik

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃahk.la.’nikʰ] verbo intransitivo dedicarse

chakaliin

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃa.ka.’li:n] sustantivo marisco

chi ri’sil

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃi riʔ.’sil] frase debajo de

Chi utkeel

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃi ʔut.’ke:l] adjetivo a solas-

chiqik

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃi.’qikʰ] verbo intransitivo enflaquecer, adelgazar

chiqsanb’al

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃiqʰ.san.’ɓal] sustantivo secadora

choh’aneel

EscuchalocargandoSonando

[t͡ʃohʔ.a.’ne:l] agentivo aflojador

eb’ajl

EscuchalocargandoSonando

[ʔe.’ɓaχl] sustantivo polidígitos

eeh

EscuchalocargandoSonando

[ʔe:h] adverbio está bien

Eew ma’ k’ahchi’keeb’ ta naq chi ajiim taqeh tz’i’

EscuchalocargandoSonando

[ʔe:w maʔ k’ah.’t͡ʃiʔ.ke:ɓ ta naqʰ t͡ʃi ʔa.’χi:m ta.’qeh t͡s’iʔ] ̃frase ayer los perros no estaban corriendo

Eq’saa’

EscuchalocargandoSonando

[ʔeʛ.’sa:ʔ] sustantivo intestinos

Ejemplo: Aq’saa’

ichajineel chikop

EscuchalocargandoSonando

[ʔi.t͡ʃa.χi.’ne:l t͡ʃi.’kopʰ] frase animal herbívoro

ihqinq’iij

EscuchalocargandoSonando

[ʔih.qin.’ʛi:χ] sustantivo generalmente no poseído venus

ik’samaj

EscuchalocargandoSonando

[ʔik’.sa.’maχ] participio rebasado, cruzado

ikinik

EscuchalocargandoSonando

[ʔi.ki.’nikʰ] verbo intransitivo enchilar

ilb’al

EscuchalocargandoSonando

[ʔil.’ɓal] sustantivo sentido de la vista

iq’irineel

EscuchalocargandoSonando

[ʔi.ʛi.ri.’ne:l] agentivo él que barbechea (milpa)

iq’omb’al pamis

EscuchalocargandoSonando

[ʔi.ʛom.’ɓal pa.’mis] sustantivo compuesto clínica gastroenterológica

Ixib’

EscuchalocargandoSonando

[ʔi.’ʃiɓ] número tres

jale’b’al

EscuchalocargandoSonando

[χa.leʔ.’ɓal] sustantivo agradecimiento

jalik

EscuchalocargandoSonando

[χa.’likʰ] adjetivo diferente

jalooj

EscuchalocargandoSonando

[χa.’lo:χ] participio denunciado, delatado

jalwachil

EscuchalocargandoSonando

[χal.wa.’t͡ʃil] sustantivo foto, imagen

jehool

EscuchalocargandoSonando

[χe.’ho:l] agentivo él/la que corta pacaya

jilooj

EscuchalocargandoSonando

[χi.’lo:χ] participio corrido (cambiado de lugar)

jiq’ik

EscuchalocargandoSonando

[χi.’ʛikʰ] adjetivo olor picantesin

Ejemplo: k’ohik

juk’b’al

EscuchalocargandoSonando

[χuk’.’ɓal] sustantivo afilador

jukub’ineel

EscuchalocargandoSonando

[χu.ku.ɓi.’ne:l] agentivo navegante

juneht

EscuchalocargandoSonando

[χu.’netʰ] adverbio igual

junpech

EscuchalocargandoSonando

[χun.’pet͡ʃ] adverbio una vez, un día

Ejemplo: junriim

K’ih

EscuchalocargandoSonando

[k’ih] bastante-

K’isiin oq chik

EscuchalocargandoSonando

[k’i.’si:n ʔoq t͡ʃikʰ] otro poco-

K’ulik

EscuchalocargandoSonando

[k’u.’likʰ] verbo intransitivo venir

ka’iq’ob’

EscuchalocargandoSonando

[kaʔ.i.’ʛoɓ] número ochocientos

kaminaqeeb’

EscuchalocargandoSonando

[ka.mi.na.’qe:ɓ] sustantivo difuntos

kaniil

EscuchalocargandoSonando

[ka.ni:l] sustantivo hallazgo

kaq kinaq’

EscuchalocargandoSonando

[kaqʰ ki.’naʛ] sustantivo frijol colorado

kaqkoj

EscuchalocargandoSonando

[kaqʰ.’koχ] sustantivo puma

kaqnaab’

EscuchalocargandoSonando

[kaqʰ.’na:ɓ] sustantivo golfo

kaqni’q

EscuchalocargandoSonando

[kaqʰ.’niʔqʰ] sustantivo encía

Kuch’inik

EscuchalocargandoSonando

[ku.t͡ʃ’i.’nikʰ] verbo transitivo frotar

lixtoon

EscuchalocargandoSonando

[liʃ.’to:n] sustantivo liston

lol

EscuchalocargandoSonando

[lol] sustantivo piloy (especie de frijol)

Minij

EscuchalocargandoSonando

[mi.’niχ] verbo transitivo empujar

Ejemplo: Chahkanik

Nahineel

EscuchalocargandoSonando

[na.hi.’ne:l] sustantivo jefe

Naq’ wach k’ixq’an

EscuchalocargandoSonando

[naʛ ’wat͡ʃ k’iʃ.’ʛan] sustantivo Palo pito que usan los guias espirituales para hacer consultas

nim’iik

EscuchalocargandoSonando

[nimʔi:kʰ] sustantivo chile pimiento

Nimha’

EscuchalocargandoSonando

[nim.’haʔ] sustantivo generalmente no poseido río

No’joneel

EscuchalocargandoSonando

[noʔ.χo.’ne:l] sustantivo Sabio

Paat

EscuchalocargandoSonando

[pa:tʰ] sustantivo casa

peraaj

EscuchalocargandoSonando

[pe.’ra:χ] sustantivo rebozo

Pooq

EscuchalocargandoSonando

[po:qx] sustantivo polvo

Ejemplo: Puutz

q’anq’ohq’

EscuchalocargandoSonando

[ʛan.’ʛohʛ] sustantivo melon

raah iik

EscuchalocargandoSonando

[ɾa:h ʔi:kʰ] sustantivo chile picante

raxq’oor

EscuchalocargandoSonando

[raʃ.’ʛo:r] sustantivo agua de masa

Riq’omjiik

EscuchalocargandoSonando

[ɾi.ʛom.’χi:kʰ] verbo Curarlo

Ruk’ulariik ha’lak’un

EscuchalocargandoSonando

[ɾu.k’u.la.’ɾi:kʰ] verbo Atender un parto

sib’imaj tiib’

EscuchalocargandoSonando

[si.ɓi.’maχ ti:ɓ] sustantivo carne ahumada

suhtik

EscuchalocargandoSonando

[suh.’tikʰ] sustantivo pera

T’uch rooq

EscuchalocargandoSonando

[t’ut͡ʃ ro:qʰ] frase adjetival corto

Tijinb’al

EscuchalocargandoSonando

[ti.χin.’ɓal] sustantivo Escuela

Tz’uuy

EscuchalocargandoSonando

[t͡s’u:j] sustantivo canción

Ejemplo: B’iich

wi’k

EscuchalocargandoSonando

[wiʔkʰ] sustantivo tortilla

xara

EscuchalocargandoSonando

[ʃa.’ra] sustantivo jarro

xun

EscuchalocargandoSonando

[ʃun] sustantivo olla