Your search for the Imperfective (I) (∅, ni, si, yi-∅) mode
has returned 50 entries

’Ahwééh ła’ yishdlą́.

coffee some 3-1-drink.I

’Anishkeed, t’áá ká nóólk’oł.

2-3-photograph.I neg 2-blink.O

’Ałní’ní’ą́ą́dą́ą́’ t’ah doo da’adánígóó dishááhgóó ch’iyáán ’ásdįįd.

noon-past still NEG cafeteria-to 1-go.I-NEG food 3-dwindle.NI

’Ólta’góó deínóhkááh.

school-toward pl-2dpl-go.pl.PROG

’Óshą́ą́’ laanaa’ dichin shi’niiłxį́.

1-eat.O wish hunger 1-3-kill.I
listenloadingplaying

I wish I could eat, I am very hungry.

’Íhoo’aah ’ayóo bidziil.

education very 3-strong.I

Ashkii tł’óodi naashné ni. Nit’éé’ bimá aní k’adee’ ’aadéé’ chiíłtsxóoí yilwoł.

boy outside-at 1-play.IP 3-say. past 3-mother 3-say.IP now there-from vehicle-yellow-NMZ 3-moving.fast.F
listenloadingplaying

The boy said he wants to play outside. Then his mother said now is the time the school bus is coming.

Béégashii báháchxį’go bik’ee neeshchééł.

cattle 3-become.angry.I-GO 3-on.account.of 1-flee.Prog

bik’ídadiidis

pl-3DO-1dpl-wrap.it.around.it.I

bik’ídóhdis

3DO-2dpl-wrap.it.around.it.I

Bįįh b da’doołdǫǫh.

deer 3-with pl-2dpl-shoot.I

dadołhį́į́h

pl-3DO-2dpl-melt.it.I

dazhdíníłkaad

pl-3DO-4dpl-start.to.herd.them.(animals).I

deidíníłkaad

pl-3DO-3dpl-start.to.herd.them.(animals).I

deiilzhóóh

pl-3DO-1dpl-brush/comb.it.I

deitł’ó

pl-3DO-3dpl-weave.it.I

didishjeeh

3DO-1-start.fire.I

Díkwíí jį́ shą’ nanilnish?

how.many Q days 2-work.I

Dooládó’ shį́į́ shich’ohoos’ni’ da; ’adą́ą́dą́ą́’ kintah góyaa yishááł ńt’éé’ béeso naadiinígíí ńdiiłtsooz.

wow probably 1-lucky.P yesterday town areal down 1-go.I Past money twenty-NOM 3-sit.FFO.P

Doondó’ daatsaah da noolin.

not.even 3-sick.I NEG 3-resemble.NI

Dziłgóó ’o’ooldee’ yę́ę ná’ooldah.

mountain-to 3-go.pl.P past 3-return.pl.I

dínółkaad

3DO-2dpl-start.to.herd.them.(animals).I

Haahláyéé ’ajiiłhosh.

don’t.dare 4-sleep.I

Haashíyee’ díí azee’dich’ii’ bíniitááh hait’éego dich’íí’.

try.and.find.out this chile-burnsr 3-2-try.IP how-GO spicy

hadanołchaad

pl-3DO-2dpl-card.it.(as.in.wool).I

Hahgo hooghan ’ájílééh?

When hogan 4-make.I

haníłchaad

3DO-2-card.it.(as.in.wool).I

Háísh ’ałhosh?

who-Q 3-sleep.I

jiigish

3DO-4-make.one.cut.in.it.I

jiłbéézh

3DO-4-boil.it.I

Kin Łánídi naashnish háálá ’áadi shaghan.

Flagstaff 1-work.I because there 1-live.NI

Na’azhǫǫshgi díkwíí shį́į́ shaa woobįįh?

hoop.and.pole.game-at how.much 1-to pass-win.I
listenloadingplaying

How much will I lose at the hoop and pole game?

neilé

3DO-3-carry.a.ropelike.thing.around.I

Nida’iilyéego ’áłt’ąą yiską́ągo ’índanááł doo.

pass.pay.I-go after.all tomorrow only.then 2-come.Prog future

Níwe, bíni’dii ’ałwosh!

stop 3-let 3-sleep.I
listenloadingplaying

Stop, let it sleep!

Níwo’jį’ nídiidááh.

move-to 2-get.up.I
listenloadingplaying

Go and get up.

Níwe, tʼáádoo ʼabeʼ tʼóó bee naninéʼhí. Hazhóʼó nidlą́.

stop NEG milk just 3-with 2-play.R-NEG properly 3-2-drink.I

Ńléí dziłtsį́į́góó diit’ash.

there mountain-base-toward start-1du-go.du.I

Sam Diné yitah naalnish.

Sam Navajo 3-among 3-work.I

Sha’ałchíní ayóó niłch’í naalkídi deineł’į́ ’áko ndi shí éí shináá bąą adin.

1-children very air 3-move.I 3-3.look.I however I 1-eyes 3-on doesn’t exist.

Shitah honeezgaigo, doo naashnish da dooleeł.

1-body 3-pain.P-GO NEG 1-work.I NEG 3-become.F

Shitsilíké ’éiyáhá nda’ałkǫ́ǫ́’.

1-little.brother-pl TOP 3-pl-swim.IP

Sitsilíké ’éiyáhá nda’ałkǫ́ǫ́’.

1-little.brother-pl TOP 3-pl-swim.IP

T’ah doo la’ nimá bich’į’náah da.

still NEG surprise 2-mother 3-toward 2-go.I NEG

T’ah nagháíí yę́ędą́ą́’ ’áłchíní nízaadi da’ółta’ nít’ę́ę́’.

still there past children far-at pl-3-read.I past

T’áá binaa naasháa dooleeł

just 3-nearby 1-walk.I FUTURE

Tsinaabąąs bee nida’abąąs yę́ędą́ą́’ shi’dizhchį́.

wagon 3-with pl-3-drive.I past 1-pass-born.P

Yadiizíní bigháníshgéésh.

can 3-through-1-cut.open.I

yishóóh

3DO-1-brush/comb.it.I

Yiską́ągo díí doo ’íídííłtah da. (K’ad tsxíiłgo ’ííníłta’.)

tomorrow this NEG 3-2-read.F NEG (now quickly 3-2-read.I)