Your search for * biihidzóhí 50 entries

’Ashkii tó nílinígíi yiih dzółhaał.

boy water 3-be.NI-ÍGÍÍ 3-in 3-fall.O

’Ats’a’ chidí bik’i dah tsoh’aah.

rack car 3-on up 2-iid-SRO.I

’Azhą́ hasistih ndi ’ayóo ’eesh’į́.

even.though 1-be.old.P even.though very 3-1-see.Prog

’Ałk’idą́ą́’ dahane’ yę́ę bíneeshdlį́įgo yíłta’.

long.ago pl-story past 3-1-admire.I-GO 3-1-read.P

’áko shį́į́ ’índa

CONJ

’Ólta’góó déyá, daashą’ ’át’é.

school-to 1-goP of.course
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

-ee

-góó

-íyah

Béésh bee hane’é b nááshbał.

phone 3-with 1-whirl.Prog

bik’ídídis

3DO-2-wrap.it.around.it.I

dayoodlą́ą́’

pl-3DO-3dpl-drink.it.P

Dibé bits’į́’ daodą́ą́laanaa.

sheep 3-meat pl-3-1dpl-eat.O LAANAA

Dibé hólǫ́ǫgo ła’ níjół’ah laanaa.

sheep exist-GO some 4-butcher.O hope

didínííłkał

3DO-2-start.to.herd.them.(animals).F

Diné bikéyah bikáa’gi łáhágóó ninádahałtį́įh łeh.

Navajo 3-land 3-on-at a.few.places areal-rain.I usually

Díí chąą’ shą’ háádę́ę́’ niníyęęzh?

this manure-Q where-from 3-ooze.P

Dííshą’ látsíní háádę́ę́’ naa ninídee’?

this-Q bracelet where-from 2-to 3-arrive.PlO.P

Díkwíí jį́ lá nanilnish?

how.many Q days 2-work.I

Doo dibé ch’íi’niił da.

NEG sheep pl-3-2-du-take.out.I NEG

Doo tó tsíídkáá’ dididííkáał da.

NEG water charcoal-on start-3-2-put.OC.F NEG

Doo yéé niiłtsán.

NEG fear .P. 2-1-see-NOM

doołbish

3DO-2dpl-boil.it.F

ha’át’éédę́ę́’

haa yit’é (hait’é), haa yit’éego (hait’éego)

Haaláyéé diitlʼééʼ ʼajiłhwosh.

caution this-night 4-sleep.I

hadanoołchaad

pl-3DO-2dpl-card.it.(as.in.wool).P

hadeneeshchaad

pl-3DO-3dpl-card.it.(as.in.wool).P

hadíníilchał

3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).F

háadi

Hágo daaníigo ’áko ’índa ’ákǫ́ǫ́ níyá.

come.here 3.say.P-GO after.that towards 1.arrive.P

Háidíígíísh neidiyoołnih nínízin?

which.one-ÍGÍÍ-Q 3-3-buy.F 2-think.NI

Háishą’ nimá?

who-Q 2-mother
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

neizlá

3DO-3-carry.a.ropelike.thing.around.P

Nidlóóhísh doodaii’ dooísh nidlóoh da?

2-cold.I-Q or NEG-Q 2-cold.I-Q NEG

Shicheii béeso bideená naalnish.

1-grandfather money 3-exchange.for 3-work.I

Shilééchąą’í yázhí shikéé’ yildlosh ńt’éé’ hashtł’ish yiih yildloozh.

1-dog little 1-behind 3-walk.Prog past mud 3-into 3-walk.P

Shimá bílájish chiideesh’įįł, hááláayóo deesk’aaz.

1-mother 3-gloves 3-1-use.F because very 3-be.cold.P

Shimá sání Mary níigo yee ’ádójí.

1-grandmother Mary 3-say.I-GO 3-by reflexive-3-call.NI

Shimá sání t’áá shídin ’ííyá.

T’ah doo ha’a’aahgóó nídidíí’nah jó ’abínídą́ą́’ chidí naat’a’í biih nilyeed

just NEG sunrise-NEG 2-crawl.up.F because morning car 3-fly.NOM 3-into 2-run.I
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

T’áá shǫǫ tł’éédą́ą́’ nihee nahóółtą́.

just good night-past 1pl-by 3-rain.P

T’ááłáhádi neeznádiin dóó ba’aan táá’

one hundred and 3-beyond three

T’óó tá’ádeesgizii’ ’ííyą́ą́’.

just 3-reflex-wash.P-CONJ 3-eat.P

Tį’ ninádeiilnish.

let’s.go again-pl-1dpl-work.R

Tó ńlį́įgo ha’naa niníyáá ńt’éé’ kohgo tó bínéés’ąąd.

water 3-be.N-GO area-across 1-walk.P past here water 3-rise.P

Tł’éédą́ą́’ ńléí dził bine’jí ’adildííl yiits’a’ ni’.

night-past there mountain 3-behind-way thunder 3-sound.P recall

Tł’éédą́ą́’ shį́į́ nida’a’nééhgóó nidadziskai.

last.night perhaps game-to pl-3-3-go.pl.P

Tʼahádą́ą́ʼ chizh adaałeeh hwoodʼiiʼnaʼgo deeskʼaaz dooleeł.

Now.is.the.time.to wood gather O-in.time cold F

yiidą́ą́’

3DO-1dpl-eat.it.P