Your search for * biihidzóhí 50 entries

Shilééchąą’í t’áadoo 'ayání dibé yikéé’ 'eelwod.

1-dog NEG 3-eat.I-NEG sheep 3-after 3-run.P

’Asdzą́ą́ Báhoozhóní yinishyé.

woman happy 1-called.NI

’Ashkii yázhí bee’eldǫǫh yik’ee ’ádadeeznih.

boy little gun 3-on.account.of REFL-3-hurt.P

-ch’į’

At’ééké dził gó’ąą nída’iilááh.

3-girls mountain areal.over 3pl-gather.CI

Baa tįįh náádiikah.

3-for achieve 1dpl-walk.pl.I

Béeso bá hooghandi béeso ch’ééh ’adííníshkeed.

money 3-for house-at money in.vain 1-ask.I

Béégashii yáázh ła’ shibee’í’diidłííd bik’i niní’ą́.

calf one 1-cattle.brand 3-on 3-1-put.NP

bik’ídínídiz

3DO-2-wrap.it.around.it.P

Chidí naat’a’í ’íinilaaígíí háajį’ ninít’a’?

airplane 3-2-make.P-ÍGÍÍ where-up.to 3-fly.P

Chizh ła’ yah ’aníjááh.

firewood some in 2-bring.I

dadiilyį́į́’

pl-3DO-1dpl-melt.it.P

Dibé t’ah doo ch’íníshníił da, ałtsé leechąą’í bada’asts’ood.

sheep still NEG out-3-1.herd.I NEG first dog 3-1-feed.F

dideidiłjeeh

pl-3DO-3dpl-start.fire.I

didideeshjah

3DO-1-start.fire.F

didínóołkał

3DO-2dpl-start.to.herd.them.(animals).F

diididoołjah

3DO-3-start.fire.F

Díí yihahígíí biyi’, háísh tówónaanígóó ch’aa deeyá?

this year.IGII within who overseas.GOO travel 3-going.F-Q

Dííshą’ látsíní háádę́ę́’ naa ninídee’?

this-Q bracelet where-from 2-to 3-arrive.PlO.P

Doo ńdeeshdááł da, háálá kwii doo shił yá’áhoot’éeh da.

NEG 1-return.F NEG because here NEG 1-with 3-good.NI NEG

Doo t’áá k’ad ’ííłta’ da.

NEG just now 1-go.school.P NEG

doo yéé --- -í

Dziłghą́ą́’góó deeshááł nissin.

mountain-top-toward 1-go.F 1-want.CI

Ha’át’éegoshą’ t’áadoo díníyáa da?

why-Q neg 2-go.sg.P NEG

Hádą́ą́’ hooghan ’ájíilaa?

When-past this hogan 3-4-make.P

Hágoónee’, t’áá ’ákódí shahane’.

well that’s.all 1-story

Háísh tsinaa’eeł ’áyiilaa?

who-Q boat 3-3-make.P

Háísh tsinaa’eeł ’áyiilaa?

who-Q boat 3-3-make.P

K’adę́ę ’ałné’e’áahgo díchin bik’ee shitah ’anahodí’niitłi’.

now noon hunger 3-account 1-among 1-shake.R

k’adę́ę ... lágo

Kin Łánídiísh ’éí doodago Bee’eldííldahsinildi daats’í naniná?

Flagstaff-at-Q TOP or Albuquerque-at perhaps 2-go.around.CI

KinŁánídi ’ííníshta’ ńt’éé’ ’áádóó t’áá ’ániidígo ’áadi náánísdzáá ńtéé’ ’ééhosisya’ lá.

Flagstaff-in 1-study.P past and.then just recently there-at 1-return.P past 1-get.hazy.P disc

Kwe’é k’ad łe’esh’aah.

here now earth-1-put.into.I.SRO

Ná’oolkiłí sits’ą́ą́’ tanáóó’nił lágo!

watch 1-away 3-1-take.apart.O don’t

Náás heesháałgo chidí bine’ ’ííyá.

forward 1-step.Prog-GO car 3-behind 1-go.P

Nichxǫ' t'áadoo baa nánít’íní.

stop NEG 3-about 2-bother.I-Í

Nida’iilyéego ’áłt’ąą yiską́ągo ’índanááł doo.

pass.pay.I-go after.all tomorrow only.then 2-come.Prog future

Nimá yázhí bighangóó díílwoł dóó ’áájí ’awéé’ baa ’áhólyą́dooleeł.

2-auntie 3-house-toward 2-run.F and there-at baby 3-to 2-care.CI FUT

Nizhé’é ha’át’íísh nayiisnii’?

2-father what-Q 3-3-buy.P

Níghéí na’ashch’ąą’ígíí doo níil’į́ da.

Over.there painting-ÍGÍÍ NEG 3-2-du.look.I NEG

Níwe, bíni'dii ’áyą́!

stop 3-let 3-3-eat.I
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Shibéézh bik’í’óshch’iid le’ ’éé’ bitahgi yóó’ ’eelts’id.

1-knife 1-find.it.O clothes 3-among 3-move.P

Shicheii yę́ęni’ ’ayóó nát’oh nijíłt’oh ńt’éé’.

1-grandfather deceased very tobacco 3-smoke.DI past

Shí hanii ’adishníigo shik’ihoodiit’ą́ .

1 contrary INDEF-1-say.P-GO 1-4-blame.P

T’ahdíish hasht’e’ adílnééh, t’áá shǫǫ da ałtsé ’ahwééh dííłbísh yę́ę ni’.

still-Q hasht’e’ 2-get.ready, just good da first coffee 3-2-boil.I past wish

T’áá shǫǫ dibé náz’ah lá.

good.thing sheep 3-butcher.P DISC

Yéego ’ííníłta’, she’awéé’, ’áko nizhónígo ni’dííłtah.

really 2-study.NI 1-baby so well 2-graduate.F

Yiską́ągoósh ’adeestsił nínízingo bee na’anishí hasht’enilééh?

tomorrow-Q 1-make.F 2-want.NI-GO tool 3-2-prepare.I

yíníłhį́į́’

3DO-2-melt.it.(snow).P

ʼDa'azhishgóó, sis łigaii shaʼ díílééł.

dance-to 1-go.F belt silver 1-borrow3-lend.SFO.F