Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries
’Eii łį́į́’ ga’ yinízin.
that horse EMPH 3-2-want.CI’Ólta’góó deínóhkááh.
school-toward pl-2dpl-go.pl.PROG’Áádę́ę́’ nánísdzáago łį́į́’ bá ni’deeshjoł.
from.there 1-return.p-GO horse 3-for pl-1-feed.FAsdzání ní’jookąąhgo kintahdi nijighá.
woman-NOM Rep-3a-beg.I-GO town-at about-3a-walk.IAsdzą́ą́ yázhí bichidí doondó’ naalnish da.
woman little 3-car not.even but 3-work.P NEGbik’ídadisoodiz
pl-3DO-2dpl-wrap.it.around.it.Pbik’ídísdis
3DO-1-wrap.it.around.it.ICh’aa déyá ńt’éé shichídí bikee’ dilkǫǫh.
travel 1-go past 1-vehicle 3-tires worn.Chidí nidabinołtłáád.
car pl-3-2dpl-stop.Idadoołhį́į́’
pl-3DO-2dpl-melt.it.Pdadołhį́į́h
pl-3DO-2dpl-melt.it.Idaohshóóh
pl-3DO-2dpl-brush/comb.it.Ideeshį́į́ł
3DO-1-eat.it.Fdidishjeeh
3DO-1-start.fire.Ididínéeshkał
3DO-1-start.to.herd.them.(animals).Fdidínóołkał
3DO-2dpl-start.to.herd.them.(animals).Fdizhdidoołjah
3DO-4-start.fire.FDíí tł’éé’ t’áá ká dóola dá’ák’eólyeed lágo, dádiʼnítįįh.
this night NEG bull into.field-3-run.O hope.not 3-2-close.gate.I
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- Command, negativefind in Navajo Imperatives
- Optative with t’áá ká and lágofind in Navajo Imperatives
- t’áá ká don’tsaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- lágo negative particle used with the optative modesaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- Laanaa
- Command, affirmativefind in Navajo Imperatives
- T’ahdii baa na’aldeehfind in Navajo Imperatives
- T’ahdii
Díí tł’éé’ t’áá ká dóola dá’ák’eólyeed.
this night NEG bull into.field-3-run.OHaashíyee’ shimá bidzi’ izí shił doolwoł hait’éego dilwo’.
try.and.find.out 1-mother bicycle 1-with pas-moving.fast.F 3-1-try.F 3-run.hadééłbįįd
3DO-1-fill.something.up.with.it.Phaiigeed
3DO-1dpl-dig.it.out.Phaiilgizh
3DO-1dpl-cut.it.out.PHastiin t’áá ’ádzaagóó nahasne’.
man at.random 3-tell.PHáadi lá łį́į́’ naakai?
where-at Q horse 3dpl-walk.IHooghangóó nikéédeeshdááł nisin ndi ółta’di ’éí náshiilkááh.
home-toward 1-go.F 1-want.NI but school-at there 1-spend.night.N CHECK VERB GLOSSESJoe dóó Louise dóó Kii dahataał.
Joe and Louise and Kii pl-3-sing.CIJó nił bééhozin shibéeso ’adingo
because 2-with 3-knowledge.CI 1-money 3-dwindle.CI-GOjííshóó’
3DO-4-brush/comb.it.PKingóó ’anááda’iisdee’.
town-to again-pl-3-go.RNa’nízhoozhígóó chídí doo nił dah didoolwoł da.
Gallup-to car NEG 2-with up start-3.drive.F NEG
’íísíníłts’ą́ą́’
bee ’ééhóziní
- Command, negativefind in Navajo Imperatives
- Náásgóófind in Navajo Imperatives
- -góó to, toward, along, on, with a numeral it indicates a date’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- doo --- da frame to negativize verbs and phrasessaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- -ił with’akéé’ si’ání zanoo’į́ bik’ídáahgi
- dah up at an elevation, off, static, holdingsaad ’át’éii zanoo’į́ bik’ídáahgi
- Náásgóó
- ’oolwoł drive




