Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Adeesdǫǫhgo bijeiiyi’ dá’dinídéél.

3-explode.P-GO 3-ear-inside 3-block.P

’Akóyaa ’adah, t’áá baa ’áhólchįįh.

there-down down, just 3-to 2-aware.NI

’Asdzą́ą́ ’ayóo bi’éé’ nizhóní łeh.

woman very 3-clothes 3-beautiful.NI usually

Ałk’idą́ą́’ ’éiyá naadą́ą́’ ’ayóo k’éédadiilyééh ńt’éé’. Díísh jį́įdi ’éiyá kindi nidahaniih.

long.ago TOP corn very pl-3-1dpl-plant.R past | this day-at TOP store-at pl-3-pass-buy.CI

Béeso bá hooghan góne’ shił ha’ashch’ą́ą́l dóó ’azéé’ííł’íní bił yah ’ííyá.

money 3-for building inside 1-with 3-go.up.as.elevator.P and doctor 3-with into 1-GO.P

bik’ídadeediz

pl-3DO-1dpl-wrap.it.around.it.P

bik’ídideesdis

3DO-1-wrap.it.around.it.F

bik’ídóhdis

3DO-2dpl-wrap.it.around.it.I

Chahash’ohjí ch’ínááhoníshóó’.

brush arbor-JÍ out-again-area-sweep.R

Da’ chidíísh bee hólǫ́ doodaii’ ni daats’í chidí nee hólǫ́?

Q car-Q 3-with 4-exist.NI or 2 maybe car 2-with 4-exist.NI

deiit’aal

pl-3DO-1dpl-chew.it.P

didadiiljéé’

pl-3DO-1dpl-start.fire.P

diidiłjeeh

3DO-3-start.fire.I

Díí tł’éé’ ’iidííłhosh.

this night 2-sleep.F

Díkwíí jį́ lá nanilnish?

how.many Q days 2-work.I

doohsį́į́ł

3DO-2dpl-eat.it.F

Dooládó’ shį́į́ ’adą́ą́dą́ą́’ shich’ohoos’ni’ da kintah góyaa yishááł ńt’éé’ béeso naadiinígíí ńdiiłtsooz.

wow probably yesterday 1-lucky.P town areal down 1-go.I Past money twenty-NOM 3-sit.FFO.P

Díí tł’óół yílééł.

this rope 3-2-carry.SFO.Prog

Gohwééh t’áá bizhání ’éí doodaii’ ’abe’ bgo daats’í nínízin?

coffee only TOP or milk 3-with-GO perhaps 3-2-want.NI

Haashíyee’ díí azee’dich’ii’ bíniitááh hait’éego dich’íí’.

try.and.find.out this chile-burnsr 3-2-try.IP how-GO spicy

hadadéélbįįd

pl-3DO-1dpl-fill.something.up.with.it.P

hadaniilchaad

pl-3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).P

haiilgéésh

3DO-1dpl-cut.it.out.I

Hádą́ą́’ hooghan ’ájíilaa?

When-past this hogan 3-4-make.P

Háí shą’ ’ałhosh?

who Q 3-sleep.I

Hooghan bikáá’ dah si’ánígíí bíyah da’nii’áago ’ádíílį́į́ł ’áko hooghan doo ’ałhiih nídoołdas da.

hogan 3-on up 3-sit.SPN-ÍGÍÍ 3-under pl-3-extend.NP-GO 3-2-make.F so hogan NEG RECIP-3-collapse.F NEG

Hónáhoot’éhí ’índa ch’aa deeshááł nissin.

next.year until travel will.go.F 1-desire.

jiigish

3DO-4-make.one.cut.in.it.I

Kingóó ’anááda’iisdee’.

town-to again-pl-3-go.R

Na’nízhoozhígóó nihił ’adeeswod ’áko shį́į́ ’adiidį́į́ł chidí nihá ’ánálnéehgo.

Gallup-to 1-with INDEF-drive.P then maybe 1-dual-eat.F car 1-for 3-fix.I-GO

nanilé

3DO-2-carry.a.ropelike.thing.around.I

nideidooleeł

pl-3DO-3dpl-carry.a.ropelike.thing.around.F

nidoohłeeł

3DO-2dpl-carry.a.ropelike.thing.around.F

Ńdíshchíí’ yáázhí bąąh hasis’na’go shił yaa ’ádzaa.

pine.tree little 3-on 1-climb.P-GO 1-with down 3-act.P

Sharon łį́į́' tł’oh yá neiníłjool.

Sharon horse hay 3-for 3-3-give.NCM.P

Shilį́į́’ tł’aaká’ii dóó shilį́į́’ biyéél bił tsodizin ’íishłaa.

1-appaloosa and 1-horse 3-saddle 3-with prayer 3-1-make.P

Shiyáázh nízaadi naalnishgo bídin sélį́į́’.

1-son far-at 3-work-GO 3-lack 1-be.SPN

Sh naa’aash shį́į́! T’áá shǫǫdí shaná’níłtsóód!

1-with 3-go.dl.CI maybe please 1-to-back-3-2-feed.I

Shí hanáshyįįh.

1 1-rest.I

Siláo yik’ee noochééł.

police account 3-flee.Prog

Sitsilí bináháahgo baa ’áłah’aleehígíí yínii’.

1-younger.brother birthday-GO 3-to gathering-ÍGÍÍ 3-1-hear.P

T’áá hooshch’į’ déshnish.

suddenly 1-start.work.P

T’áá gohwééh baa wóókááh

see.to.it coffee 3-for 2-pour.OC.O

Ts’éénídzííd, t’ah ’íinda ’iidííłhosh.

2-wake.up.I future only.then 2-sleep.F

Tségháhoodzánídi hahonishchaad.

Window.Rock-at 1-trouble.F

Tį́ʼ daʼdiidį́į́ł.

let's.go pl-1dpl-eat.F
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

Yéego naho’niiłtą́ą́go ha'igo yínii’.

very rain.P-GO.F 3-say.P-GO 3-1-hear.P

yiilbéézh

3DO-1dpl-boil.it.I

yiit’aal

3DO-1dpl-chew.it.P

Łééchąą’í ’atsį’ yiyííyą́ą́’adą́ą́dą́ą́’.

dog meat 3-3-eat.P yesterday