Ła’ ha’nitáhígíí ’éí biihidzóhí 50 entries

’Adą́ą́dą́ą́’ shá bíighah kintahdi tádísháahgo shee ’i’íí’ą́.

yesterday sun proportionate town-at 1-go.about.Prog-GO 1-on 3-sun.went.down.P

’Ákǫ́ǫ́ shił díí’ash.

there 1-with 2sg-go.du.F

’Eii łį́į́’ ga’ yinízin.

that horse EMPH 3-2-want.CI

’Áádę́ę́’ nánísdzáago łį́į́’ ni’deeshjoł.

from.there 1-return.p-GO horse 3-for pl-1-feed.F

Dah nóóljííd lágo.

up 2-jump.O don’t

dajiłhį́į́h

pl-3DO-4dpl-melt.it.(snow).I

daooshóó’

pl-3DO-2dpl-brush/comb.it.P

dazhdoołbish

pl-3DO-4dpl-boil.it.F

deiilyį́į́h

pl-3DO-1dpl-melt.it.(snow).I

didazhdííłjéé’

pl-3DO-4dpl-start.fire.P

Díí yiską́ągo ’íídííłtah.

this tomorrow 3-2-read.F

Díkwíí jį́ shą’ nanilnish?

how.many Q days 2-work.I

Doo ’áłah diidleeł da.

NEG together pl-1dpl-meet.pl.F NEG

Dziłneeláagí nánisé’ ’azee’ háágeed.

mountain-end-at growing.herb medicine up-3-1-dig-1.P

Gah bik’ee’ taah yí’áhígóó ’eesbąs.

rabbit foot water 3-into1-drive.Prog

Gohwééh ła’ shaa níkaah.

coffee some 1-to 2-give.OC.I

Ha’át’íí neidiyoołnih nínízin?

who 3-3-buy.F 2-think.NI

hadajishgizh

pl-3DO-4dpl-cut.it.out.P

haidínóołchał

3DO-3-card.it.(as.in.wool).F

haniilchaad

3DO-1dpl-card.it.(as.in.wool).P

hanishchaad

3DO-1-card.it.(as.in.wool).I

hanoołchaad

3DO-2dpl-card.it.(as.in.wool).P

haoogeed

3DO-2dpl-dig.it.out.P

Hodíina’go bááh dootł’izhí deeshį́į́ł dóó ’ahwéé b ła’ deeshdlį́į́ł.

after.a.while-GO bread blue 3-1-eat.F and coffee 3-with some 3-1-drink.F

jididoołhįh

3DO-4-melt.it.F

Joe dóó Louise hataał.

Joe and Louise 3-sing.CI

Jooł de’’aah.

ball here 3-2-bring.I

Kwii nináá’nísh’aah.

here again-3-1-place.R

Mary ha’át’íí yinízin?

Mary what 3-3-want.NI

Na’níle’dii kingóó nisé, naaltsoos t’áadoo niigį́į da.

dismay store-to 1-go.P mail NEG 3-pass-deliver.LPB.P NEG

Naadą́ą́’ ła’í ndi t’áadoo bik’i nahoołtą́ą da.

corn not.even.one but just.NEG 3-on rain.P NEG.

Nidahastą́ągo k’izh’dóle’ígi ’áhoot’é.

rain.P 4-plant.O.NOM areal-be.N

Nimá sání bich’į́’ ch’iyáán ła’ dijááh.

2-grandmother 2-to food some start-3-2.take.PlO2.F

Nił hǫ́zhǫ́ǫ́sh doodaii’ doósh nił hózhǫ́ǫ da?

2-with-happy.NI-Q or neg-Q 2-with happy.NI neg

Níléí dá’ák’ehdi ła’ joogááł.

there cornfield-at some 4-walk.Prog

Shichidí t’ahdii yá’át’ééh, ’át’ah ’índa ła’ ninááhideeshnih.

1-car still 3-good.N later one again-3-1-buy.F

Sohodizingo t’áá ká nídoó’nééh lágo.

prayer-GO neg 2-get.up.O LÁGO

T’ah doo kintahgóó diit’aash da.

not.yet store-to 1du-go.I NEG

T’ah nagháíí yę́ędą́ą́’ ’áłchíní nízaadi da’ółta’ nít’ę́ę́’.

still there past children far-at pl-3-read.I past

T’áadoo hoshíníkéhé.

T’ÁADOO 2-scold.NI-Í
’íísíníłts’ą́ą́’loadingplaying

T’ą́ą́tsoh táá’góó yoołkáłę́ędą́ą́’ ’ałdó’ Tóta’góó tádííyá.

May three-góó day-past also Farmington-góó 1-went.P

T’áá ’áłdįį bi’éé’ sinil

ready 3-clothes 3-place.PlO.SP

Tó tsíídkáá’ dididííkááł.

water charcoal-on start-3-2-put.OC.F

Ts’éénídzííd, t’ah ’íinda ’iidííłhosh.

2-wake.up.I future only.then 2-sleep.F

Tsxį́įłgo ni’éé’ biih ni’nééh.

hurry 2-clothes 3-into 2-crawl.I

Tł’éédą́ą́ łééchąą’í léi’ nihił ’yaííyá’ii’ neeztį́.

last.night dog strange 1dpl-with 3-come.inside.P-and lie.down.SNP

yiilyį́į́h

3DO-1dpl-melt.it.(snow).I

yik’íididis

3DO-3-wrap.it.around.it.I

Ła’ nídeezid yę́ędą́ą́’ ’áajigo niséyá.

one month past that-way-GO 1.go.P

ʼDa’azhishgóó, sis łigaii shaʼ díílééł.

dance-to 1-go.F belt silver 1-borrow 3-lend.SFO.F